Atatürk'ün başarısında telgraf sistemini kullanmasını anlatan yayınlar 7.5.2026

 

Atatürk'ün başarısında telgraf sistemini kullanmasını anlatan yayınlar

7.5.2026

 

Kitaplar

Atatürk’ün Özel Şifre Hattı: PR Gizli Telgraf Merkezi (Halil Özcan): İstanbul ile Ankara arasındaki gizli haberleşme trafiğini ve bu sistemin Milli Mücadele'deki kritik rolünü belgelerle anlatan en kapsamlı eserlerden biridir. https://www.telgrafhane.com.tr/ataturkun-ozel-sifre-hatti

Telgraflarla devrim yaratan önder : Mustafa Kemal Atatürk / Zeki Büyüktanır. Cağaloğlu, İstanbul : Can Yayınları, 2016 ciltli <2> ; 20 cm.  Kaynakça

 

Makaleler

Eğilmez, Mahfi : Atatürk, Telgraf Sistemini İnternet Gibi Kullanmış" : Telgrafın teknik zorluklarına rağmen nasıl modern bir iletişim ağı gibi kullanıldığını ve stratejik önemini analiz eden popüler bir incelemedir. https://t24.com.tr/politika/mahfi-egilmez-ataturk-telgraf-sistemini-internet-gibi-kullanmis,442738?_t=1778150873506

Gül, Mustafa, Bir Telgraf Memurunun ifadesiyle Mütâreke Döneminde İstanbul-Anadolu Haberleşmesi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt XIII, Temmuz 1997, Sayı 38, Sayfa 427-432. http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=659

Güler, Ali: Atatürk’ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri. Telgraf ve Beyannameleri, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü tarafından “Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri” serisinde Dördüncü Cilt olarak yayımlanan bir eserdir.  Yazar: Ali Güler. Yayımlanma Tarihi: 9 Temmuz 2021. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/883/Atat%C3%BCrk%E2%80%99%C3%BCn-Tamim,-Telgraf-ve-Beyannameleri

Hacaloğlu, A. Hilmi. İsmet Paşa‘nın Dokuz Aylık Mücadelesi... Telgraflardaki Lozan. Popüler Tarih, (3) 8.2000, 54-56. ss. /MKTP/

Menemenci, Suat: Millî Mücadele‘de fedakâr telgrafçılarımız. Türkiye derg. 16 (229-230) 8-9.1981, s, 6-7. [LŞ/

Mustafa Kemal‘in, Harbiye Nezaretine Posta ve Telgraf Genel Müdürlüğünün Müdafaai Hukuk Cemiyetlerinin Telgraflarını Çekmediğini Bildiren Yazısı. (Belge N0: 3088). Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, 49 (109) 1.2000, 3-5. ss. /MKTP/

Önder, Niyazi: İstiklâl Savaşı‘nda telgrafçılar ve Gazi‘nin onlara ait övgü dolu sözleri. PTT. bül. Özel sayı. 5.1981, s, 20-25. [LŞ/

Önder, Niyazi: İstiklâl Savaşı‘nda telgrafçılar ve Gazi‘nin onlara ait övgü dolu sözleri. PTT. bül. Özel sayı. 5.1981, s, 20-25. [LŞ/

Özönder, Hasan. Milli Mücadele Kahramanlarımızdan Telgrafçı Manastır‘lı Ahmet Hamdi Martonaltı. İletişim, no. 4 (1982): 245- 253. /MKTP/

Sayman, Mecdi Sadrettin: Atatürk‘ten hâtıralar: ―Elimizde tek kuvvet vardı: telgraf direkleri‖; Tarih ve edebiyat. 17 (10) 10.1981. s. 10-12. [LŞ/

Sökmen, Şerafettin: Mustafa Kemal Paşa ve umum telgrafçılar. P.T.T. bül. Özel sayı. 5.1981. s. 12-13, 31. [LŞ/

Turna, Mustafa: Mustafa Paşa‘nın Ankara‘ya Gelişi ve Telgrafçısı Rasim Kayım‘ın Milli Mücadele ile İlgili Anıları. Eğitim ve Bilim, 14, no. 75 (00.01.1990): 63-67. /MKTP/

Türkkan, Yasemin : Manastırlı Telgrafçı Hamdi Bey (1891-1945). İstanbul'un İngilizler tarafından işgal edildiği haberini Ankara'ya iletmesiyle tanınan telgrafçı. Yazar: Yasemin Türkkan Tunalı. Yayımlanma Tarihi: 18 Şubat 2021. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/249/Manast%C4%B1rl%C4%B1-Telgraf%C3%A7%C4%B1-Hamdi-Bey-(1891-1945)

Ünal, Ertan: Mustafa Kemal‘in telgrafçısı Manastırlı Hamdi Bey‘in öyküsü. Popüler Tarih, 6 (67), Mart 2006, 38-47.ss. /DAGM/

…………………..

“Kitap: Atatürk'ün Milli Mücadele'deki başarısında telgrafı stratejik bir silah olarak kullanmasını anlatan en temel kaynak bizzat kendi eseri olan Nutuk'tur. Atatürk, telgraf hatlarını adeta dönemin "interneti" gibi kullanarak dağınık kuvvetleri birleştirmiş ve direnişi koordine etmiştir. [1]

Bu konuyu doğrudan odağına alan veya detaylıca işleyen başlıca yayınlar şunlardır:

Temel Kitaplar ve Araştırmalar

• Kitap: Atatürk’ün Özel Şifre Hattı: PR Gizli Telgraf Merkezi (Halil Özcan): İstanbul ile Ankara arasındaki gizli haberleşme trafiğini ve bu sistemin Milli Mücadele'deki kritik rolünü belgelerle anlatan en kapsamlı eserlerden biridir. https://www.telgrafhane.com.tr/ataturkun-ozel-sifre-hatti

 

• Kitap: Nutuk (Gazi Mustafa Kemal Atatürk): Eserin büyük bir bölümü telgraf yazışmalarına dayanır. Atatürk'ün yerel komutanları ikna etme, emir iletme ve kamuoyu oluşturma süreçlerini telgraf başında nasıl yürüttüğü birinci ağızdan aktarılır.

 

• Kitap: Atatürk’ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri (Atatürk Araştırma Merkezi): Atatürk'ün gönderdiği telgrafların tam metinlerini içeren, araştırmacılar için temel kaynak niteliğinde bir derlemedir. [1, 2, 3, 4, 5]

Makale ve Analizler

 

• PTT Arşiv Kayıtları ve Yayınları: Kurtuluş Savaşı sırasında telgraf memurlarının (örneğin Telgrafçı Hamdi Bey) Atatürk ile olan yazışmalarını ve haberleşme direnişini konu alan çeşitli kurumsal yayınlar bulunmaktadır. [1, 4]

Atatürk’ün bizzat ifade ettiği "Bizim elimizde tek kuvvet vardı: Telgraf Direkleri..." sözü, bu teknolojinin askeri deha ile birleştiğinde nasıl bir zafer aracına dönüştüğünün en net özetidir. [4]

 

Atatürk'ün telgraf yazışmalarındaki üslubunu veya bu sistemin askeri istihbarat boyutunu daha derinlemesine incelemek ister misiniz?

 

[1] https://t24.com.tr

[2] https://ataturkansiklopedisi.gov.tr

[3] https://www.siyasalkitap.com

[4] https://books.google.com

[5] https://salpazariaymtal.meb.k12.tr”

Google ai mode

 

…………………….

Telgraflarla devrim yaratan önder : Mustafa Kemal Atatürk / Zeki Büyüktanır. Cağaloğlu, İstanbul : Can Yayınları, 2016 ciltli <2> ; 20 cm.  Kaynakça