Bülent Hasan Tanla’nın
Vefatından Sonra Hakkında Çıkan Yazılar
Eylül 2025
Yayın: 22.02.2026
Bülent Tanla’nın, Şubat–Ağustos 1989
döneminde kendisine teklif ettiğim projeyi kabul etmesi ve 1990 yılında kurulan
Veritel Bilgi Bankası’nın
kuruluş sürecinde bana proje vererek destek olması, hayatımda önemli bir dönüm
noktasıdır. “Bilgi bankacılığı” alanına bir girişimci olarak adım atma
idealimde verdiği destek benim için son derece kıymetliydi; o güven ve teşvik,
yolumu açan bir güç oldu.
Disiplinli, ciddi çalışan ve karizmatik bir
insandı. Gözlerindeki o canlı ve sürekli hareketlilik, keskin zekâsının adeta
dışa vurumuydu. Nezaketi ve yanında çalışanlara sahip çıkma tavrı ise hafızamda
yer eden özelliklerindendir.
1975 yılı, ülkemizde “anarşi” olarak
adlandırılan dönemin başladığı bir yıldı. Böyle bir atmosferde bilgi temelli
girişimciliğe yönelmesi, üzerinde özellikle durulması gereken bir cesaret ve
vizyon örneğidir.
Bugün yapay zekâ bilgi temelli büyük bir
sıçramayı temsil ediyor. Dünyanın bu aşamaya gelmesinde, bilgiyi üretmeye,
işlemeye ve kurumsallaştırmaya çalışan Bülent Tanla gibi binlerce insanın
katkısı olduğunu unutmamak gerekir.
Aşağıda, vefatının ardından onun hakkında
kaleme alınan yazıları derlemeye çalıştım. İnternet ortamında metinlerin
zamanla kaybolmasına karşı, kendi imkânlarım ölçüsünde küçük bir tedbir almak
istedim.
İsimlerimizin benzerliği, Fatih kökenli
oluşumuz ( https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ertugrul-ozkok/bulent-tanlanin-iskenderpasa-gunleri-98482 ) ve bilgi girişimciliğine duyduğumuz tutku ortak yönlerimizdi. Bülent
Tanla girişimcilikte son derece başarılı bir insandı; ben o seviyeye
ulaşamadım.
Hakkında, hatıralardan oluşan kapsamlı bir
kitap hazırlanmasını özellikle dilerim.
Ruhu şad olsun.
Bülent Ağaoğlu
Cemil
Çakmaklı ·
oSrnseptdomsm8l3cf6lgu6cuh20gm10u1g04201l1492umg0f19i3293tcf ·
BÜLENT TANLA'NIN ARDINDAN
YA DA GÜLE GÜLE EPİSTEMOLOG..
Sınıf arkadaşım,
fikirdaşım, ortağım,
Bülent TANLA' yı kaybettim.
Bir insan kaybetmek farklı bir anlam
taşır benim kitabımda..
Kaybetmek için, kaybettiğinin sende var
olması gerekir..
Bir insanın bir insanda var olması için
de; insanların birbirine karşılıklı emek vermesi lazım, birbirini çoğaltması
lazım, aynı değerlere ulaşmak lazım, o değerler için birlikte savaşmak lazım...
Ve; beraber savaştığın adamı sevmek
lazım.
Biz Bülent'le; bilginin az, bilgide
ajitasyonun çok olduğu 1968'li yıllarda, İktisat Fakültesinde sınıf
arkadaşıydık...
Şimdiki gibi bilginin yapay zeka
belleklerinde depolanmadığı, bilginin kamusal mal olmadığı yıllardı o yıllar...
Yazan yoktu, çizen yoktu, bilgiyi arayan
yoktu..
Hadi haksızlık etmeyelim o zamanlara,
"çok yoktu" diyelim...
Oturduk onunla, gerçek bilginin kıt olduğu
o yıllarda;
BİAR/ BİLGİ İNCELEME ARAŞTIRMA diye bir
şirket kurduk..
Bilgi üreten bir şirket..
Neler yapmadık neler? Mesela Merkez
Bankası için, hiçbir yerde kaydı olmayan ama "Dış Ödemeler Dengesi"
içinde önemli yer tutan, Türkiye'de Turizm Gelirlerini ve bavul ticaretini
periyodik olarak araştırdık. Merkez Bankası yıllarca o verileri kullandı.
Hemen hiçbir sektörün; sistematik datası
yoktu bir sürü Sektör Raporu ürettik. Yerli, yabancı bir sürü yatırımcı o
bilgileri kullandı. Bilgi ürettik ve sattık...
O sonra, PİAR markası ile seçim
araştırmaları duayeni oldu..
Biz Bülent'le; sadece o zamanlar için
yepyeni kimsenin aklına getiremeyeceği ve de cesaret edemeyeceği bir işe
girmedik ..
Kafa kafaya verip tartıştık, birbirimize
emek verdik, birbirimizi çoğalttık..
Sevdik birbirimizi..
Onun için, onu içselleştirdiğim için,
bende çok farklı bir yeri olduğu için, içimden bir parça koptu ve kelimenin tam
anlamıyla,
GERÇEKTEN KAYBETTİM onu..
Sevgili eşi Müjde, büyük ressamımız Nuri
İYEM'in kızıdır.
O ailenin, o güzel insanların yanında
olmak bana bir Nuri İYEM koleksiyonu kazandırdı.
Bana hep onu hatırlatacak o
koleksiyon...
Bülent' e ben; çok iyi bilgi üretip
pazarlayabildiği için
EPİSTEMOLOG diye takılırdım..
Gülüşürdük...
Şimdi de o ünvanla yolcu edeyim de onu,
ona gülücük olsun..
Gülücükle gitsin o taraflara..
GÜLE, GÜLE EPİSTEMOLOG
GÜLE, GÜLE KARDEŞİM...
GÜLE GÜLE..
Cemil ÇAKMAKLI
https://www.facebook.com/cemilcakmakl
Can
Aksın ·
otrspoSdnem12u02586h8ü495y ,fl23h1Eu1616t8i2 7iu806tl0:4l2i9 ·
ÇOK BÜYÜK BİR ACI
BÜLENT TANLA'YI KAYBETTİK
50 yıllık dostum, sevgili Bülent
Tanla'yı kaybetmişiz. Oğlu Hasan Tanla söyledi, "çoklu organ
yetmezliği" nedeniyle kaybetmişiz. 25 gündür hastanede tedavi görüyormuş.
Bülent Tanla benim çok eski bir dostum.
İktisat Fakültesinde başlayan dostluğumuz, son yıllara kadar çok yakın bir
şekilde devam ediyordu. Yazları Ayvalık'a gelir beraber tatil yapardık. Hem iş
arkadaşı, hem iş ortağı bile olmuştuk.
Çok üzgünüm. Başımız sağ olsun Allah
rahmet eylesin mekanı cennet olsun ışıklarda uyusun 
Başta eşi Müjde ve oğlu Hasan olmak
üzere bütün aileye sabırlar diliyorum.
Fotoğraflar Bülent Tanla ve Can Aksın
Ayvalık'ta Şeytanın Kahvesi'nde.
Aykut Taluy, Bülent Tanla ve Hasan
Tanla.
Bülent
Gündoğmuş
otrspoSdnem12u02u86h69495hi9f423h1gulg16t0i217iu806t80s4l6i9 ·
YİRMİ DÖRT SAAT ARAŞTIRMACI
Bülent H. Tanla Türkiye’de ilk araştırma
şirketi olan PEVA’dan sonra kurulan PİAR’ın ortaklarından, benim de iki
patronumdan biriydi. Kendine özgü bir kişiliği olan Tanla, pragmatik, pratik,
çok yönlü, hızlı düşünüp hızlı karar alabilen, önüne çıkan fırsatı kolayca
değerlendirmesini bilen, neşeli, vizyoner ve tutumlu bir insandı.
Somut bir ürün olmadığı için araştırma
“satmak” hayli zordur. Tanla tanıdığım en yetenekli araştırma “pazarlayabilen”
bir araştırmacıydı. O, deyim yerindeyse 24 saat araştırma düşünebiliyordu.
Üniversiteyi yeni bitirmiş henüz çok
genç iken onunla defalarca çok sayıda üst düzey “müşteri” ziyareti yaptık,
araştırma sattık ve ben bu toplantılarda ondan çok şey öğrendim.
PİAR’dan ayrılıp YÖNTEM’i kurduğum ilk
yıllar teklif verdiğimiz bazı projelerden bizim lehimize çekilmiş, hatta birkaç
kez proje paslamıştı. Özellikle çözümü konusunda pek iyi olmadığım bürokratik
bir sorunla karşılaştığımda her zaman bir telefon kadar uzağımda olmuş, her
türlü desteği vermişti.
Ölümün hiç yakışmadığı Bülent Tanla’yı
bugün toprağa verdik. Huzur içinde uyusun.
sroenStpdo914 589l 7ylm3ü320l40um6021f,g132ui10f8f6h3E:a3l73 ·
Danışma Kurulu üyemiz
Bülent Tanla'nın vefatını üzüntüyle öğrendik.
Tanla, çeşitli gazete
ve dergilerde siyasi, ekonomik ve sosyal konularda çok sayıda çalışmaları
bulunan bir fikir insanıydı.
Vakıf'mız yanı sıra
Şişli Terakki Eğitim Vakfı,Türk Yunan Dostluk Derneği gibi mesleki, eğitim ve
kültür kurumlarının üyesi ve aktivisti olmuştur.
Ailesine ve sevenlerine
başsağlığı diliyoruz.
#bülenttanla
#nazimhikmetvakfi #nazimhikmetvakfiuyeleri
rpndSoseot4hy04a91all:5lu3755 Eau090h m21lf61üuc1,hi4656gt52 ·
Araştırma sektörünün
öncülerinden, sevgili Bülent Tanla’yı kaybettik.
Zekiye
Eylul
nsSdrpoteogü1al gf2947 04669c,2571tlEy7tl3l91m59t3t08hc62t:1 ·
Yaklaşık 30 yıl boyunca aynı çatı
altında çalıştığımız, bizlere bir gün olsun kırıcı tek söz söylemeyen, daima
saygı ve nezaketle yaklaşan değerli patronumuz Sayın BÜLENT HASAN TANLA'nın
vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim.
Her zaman hakkaniyetli, insana değer
veren tavrıyla bize sadece bir patron değil, aynı zamanda güven duyduğumuz bir
büyüğümüz oldu. Allah ondan binlerce kez razı olsun; bizlerin de duası, sevgisi
ve rızası daima onunladır
Annemin acısını yaşarken şimdi de
böylesine kıymetli bir insanı kaybetmenin derin hüznünü yaşıyorum. Rabbim
mekânını cennet, ruhunu şâd eylesin. Onu daima güzel hatıralarla ve hayır
dualarla anacağız.
Aydın
Baylan ·
pdooSsernt62460tm,lhy3iü0 6509l:a6 hlm29uE66uf5m80ii02a11812 ·
Türkiye’nin ilk Siyasal Anketçilerinden
, CHP 20 ve 22. Dönem İstanbul Milletvekili H. Bülent Tanla yaşama veda etti.
………………….
“Bülent Hasan Tanla'nın
vefat tarihi 26 Eylül 2025'tir.
Birçok
güvenilir kaynak (T24, Sözcü, NTV, Cumhuriyet, Ekşi Sözlük, Türkiye Araştırmacılar
Derneği resmi duyurusu ve çeşitli haber siteleri) bu tarihi doğrulamaktadır.
Vefat haberi 26 Eylül 2025'te kamuoyuna duyurulmuş, cenazesi ise ertesi gün (27
Eylül 2025 Cumartesi) Zincirlikuyu Camii'nde kılınan öğle namazının ardından
Beykoz Mahmut Şevket Paşa Köyü Mezarlığı'na defnedilmiştir. Kendisi 79
yaşındaydı”. Grok.ai
……………………………..
3 yapay zekanın
değerlendirmesi;
Bülent Tanla Hakkında bir değerlendirme yazısı hazırlar mısınız.
Pazar Araştırmalarındaki öncülüğünden de söz eder misiniz. 1975 ya da 1976
senesinde PİAR'ı Harbiye'de ortaklarıyla kurdular diye biliyorum.
22.02.2026
Grok.ai
Tüm güvenilir kaynaklar (Vikipedi, TBMM özgeçmişi,
haber siteleri gibi T24, Sözcü, Gazete Oksijen, NTV, biyografi sayfaları) onun
eğitim ve kariyerini şu şekilde özetliyor:
- Lise: Saint-Benoît Fransız Lisesi ve Pertevniyal
Lisesi.
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi İktisat
Fakültesi'ni 1971 yılında mezun oldu (iktisatçı unvanı aldı).
- Kariyer başlangıcı: Öğrencilik yıllarında
araştırma sektöründe anketör ve editör olarak çalışmaya başladı.
- Asıl mesleği: 1975'te PİAR'ı kurdu, 1983-1995
arası PİAR-Gallup başkanı olarak sektörde öncü oldu.
- Sonrası: Siyasete geçiş (DSP ve CHP milletvekilliği), danışmanlık
(Deniz Baykal başdanışmanlığı), çeşitli vakıf/dernek üyelikleri.
Grok.ai
Bülent Hasan Tanla
(1946-2025), Türkiye'de **pazar araştırması** ve **kamuoyu araştırması**
alanlarının öncülerinden biri olarak kabul edilen, aynı zamanda siyasetçi,
danışman ve fikir insanıydı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu
olan Tanla, akademik eğitimi sonrası özel sektörde kısa süreli görevler
aldıktan sonra (örneğin 1975-1976 arası bazı sanayi kuruluşlarında metot şefi
olarak), asıl kariyerini araştırma sektörüne adadı.
**Pazar
araştırmalarındaki öncülüğü**, 1975 yılında (bazı kaynaklarda 1975 Ağustos ayı
olarak belirtilir) **PİAR** (Piyasa Araştırmaları Ltd. Şti.)'yi Harbiye'de
ortaklarıyla birlikte kurmasıyla başladı. Bu, Türkiye'de sistematik piyasa ve sektör araştırmalarının
kurumsallaşmasında dönüm noktasıydı. O dönemde bilgi kıtlığı ve ajitasyonun
hâkim olduğu bir ortamda, Tanla ve ortakları (örneğin Cemil Çakmaklı ile
birlikte başlattıkları "Bilgi İnceleme Araştırma" gibi girişimlerin
devamı niteliğinde) gerçek veri üreten bir şirket modelini hayata geçirdi.
PİAR, Merkez Bankası için turizm gelirleri ve bavul ticareti gibi o zamana dek
sistematik verisi olmayan alanlarda araştırmalar yaptı; çeşitli sektör
raporları üreterek yerli ve yabancı yatırımcılara bilgi sağladı. Bu çalışmalar, Türkiye'de veri
temelli karar alma kültürünün yerleşmesinde kritik rol oynadı.
1983'te uluslararası Gallup zinciriyle birleşerek
**PİAR-Gallup** adını aldı ve bu ortaklık, kamuoyu araştırmalarının Türkiye'de
kurumsallaşmasında öncü oldu. Tanla, 1995'e kadar şirketin
başkanlığını yürüttü ve yaklaşık 4.000 araştırma projesine imza attı. Özellikle
siyasal anketlerde duayenleşti; seçim tahminleri, kamuoyu eğilimleri ve
sosyal-ekonomik analizlerle tanındı. Araştırma sektöründeki meslektaşları
(örneğin Bülent Gündoğmuş) onu "24
saat araştırmacı" olarak nitelendirirdi: Pragmatik, vizyoner, hızlı karar alan ve en zor
"araştırma satma" işinde yetenekli biriydi. Somut ürün olmayan bir
alanda müşteri ikna etmekte ustaydı; genç araştırmacılara üst düzey
ziyaretlerde rehberlik etti, bürokratik sorunlarda destek oldu.
Siyasi kariyeri de
araştırma birikimine dayanıyordu: DSP ve CHP'den 20. ve 22. dönem İstanbul
milletvekili seçildi, Deniz Baykal'ın başdanışmanlığı yaptı. Çeşitli
gazete/dergilerde siyasi, ekonomik ve sosyal yazılar yazdı; Şişli Terakki
Eğitim Vakfı, Türk-Yunan Dostluk Derneği, Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı
gibi kurumların üyesiydi.
Vefatının ardından (26
Eylül 2025), yakın dostları ve meslektaşları duygusal anmalar yayımladı. Cemil
Çakmaklı, onu "epistemolog" (bilgi üreten filozof) diye anarak, sınıf
arkadaşı, fikirdaşı ve ortağı olarak kaybetmenin acısını anlattı: Bilgi kıtlığında "gerçek
bilgi" üreten, birbirlerini çoğaltan, seven bir ilişkiyi vurguladı.
Can Aksın 50 yıllık dostluğunu, yaz tatillerini paylaştı. Bülent Gündoğmuş, onun neşeli,
tutumlu ve fırsatçı yanını övdü. Zekiye Eylül gibi eski çalışanları, saygılı ve
hakkaniyetli patronluğunu hayırla yâd etti.
Bülent Hasan Tanla, Türkiye'de araştırmacılığın
"bilgi üretip satma"dan öte, toplumsal ve siyasal kararlara katkı
sağlayan bir disipline dönüşmesinde öncü oldu. Pragmatizmi, vizyonu
ve insan odaklı yaklaşımıyla sektörde iz bıraktı. Mekânı cennet olsun; emeği,
araştırmacılar ve siyasetçiler arasında hâlâ saygıyla anılıyor.
……………….
Chat.Gpt
Bülent
Tanla Üzerine Değerlendirme
Bülent Tanla,
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu olmakla birlikte akademik
kariyer yapmamış; buna karşılık Türkiye’de kamuoyu ve pazar araştırmalarının
erken dönem kurucu isimlerinden biri olarak öne çıkmıştır. Onun önemi, teorik üretimden
ziyade uygulama alanında yeni bir zihniyet ve yöntem kazandırmış olmasındadır.
1975–1976:
PİAR’ın Kuruluşu
1975 ya da 1976
yılında Harbiye’de ortaklarıyla birlikte kurduğu PİAR (Piyasa ve Kamuoyu
Araştırmaları), Türkiye’de modern anlamda kamuoyu araştırmalarının
kurumsallaşmasında bir eşik oluşturmuştur.
O dönemde
Türkiye’de:
·
Kamuoyu
yoklamaları yaygın değildi.
·
Seçim
tahminleri çoğunlukla sezgilere ve kulis bilgilerine dayanıyordu.
·
Pazar
araştırması ise sistematik ve bilimsel bir çerçeveye henüz kavuşmamıştı.
PİAR, örneklem,
anket tasarımı, saha organizasyonu ve veri çözümleme tekniklerini düzenli bir
metodolojiye bağlayarak bu alana disiplin getirdi. Bu yönüyle Tanla, Türkiye’de “ölçmeden
konuşmama” anlayışının erken temsilcilerinden sayılabilir.
Akademisyen
Değil, Kurucu Uygulamacı
Tanla’nın konumu bir öğretim üyesi ya da teorisyen olmaktan
ziyade, uygulamayı kurumsallaştıran girişimci
entelektüel olarak tanımlanabilir. Akademik
altyapısını saha pratiğine aktarmış; veriyi karar süreçlerinin merkezine koyan
bir yaklaşımı savunmuştur.
Bu fark
önemlidir:
·
Akademisyen
bilgi üretir.
·
Uygulamacı
o bilgiyi toplumsal ve ekonomik alanda işlerlik kazandırır.
Tanla’nın
katkısı ikinci alandadır.
1970’lerin
Türkiye’sinde Veri Kültürü
1970’li yıllar, siyasal gerilimlerin yüksek olduğu bir
dönemdi. Bu ortamda kamuoyu araştırması yapmak yalnızca teknik değil, aynı
zamanda cesaret gerektiren bir faaliyetti. Ölçüm sonuçlarının siyasal
tartışmalara girebilmesi, araştırma kültürünün meşruiyet kazanmasını sağladı.
PİAR’ın
çalışmaları:
·
Siyasal
partilerin strateji geliştirmesine,
·
Medyanın
seçim analizlerine,
·
Özel
sektörün tüketici davranışını anlamasına
önemli katkılar
sundu.
Genel
Değerlendirme
Bülent Tanla,
Türkiye’de pazar ve kamuoyu araştırmalarının kurumsallaşma sürecinde erken dönem
öncülerden biridir. Akademik kürsüde değil; sahada, şirket yapısı içinde ve
uygulama pratiğinde iz bırakmıştır.
Onu şu üç
başlıkta değerlendirmek mümkündür:
1.
Türkiye’de bilimsel örneklem temelli
araştırma kültürünün yerleşmesine katkı
2. Kamuoyu ölçümünü
siyasal karar süreçlerinin parçası haline getirme çabası
3.
Pazar araştırmalarının kurumsal bir
çerçeveye kavuşmasına öncülük
İsterseniz bu
metni daha tarihsel-belgesel bir çerçeveye oturtabilir; 1970’ler Türkiye’sinde
araştırma şirketlerinin doğuşunu karşılaştırmalı olarak da ele alabiliriz.
…………………..
Verdiğiniz
tanıklıklar ışığında Bülent Tanla’yı artık yalnızca “araştırma şirketi
kurucusu” olarak değil, Türkiye’de bilgi üretimini
kurumsallaştırmaya çalışan bir kuşağın temsilcisi olarak
değerlendirmek gerekir.
Bülent Tanla: Bilgiyi Üreten ve Pazarlayan Bir “Epistemolog”
Bülent Hasan
Tanla, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde 1968 kuşağının içinde
yetişmiş; akademik kariyer yerine sahada bilgi üretmeyi seçmiş bir isimdir. Onu özgün kılan nokta, bilgiyi
yalnızca edinilecek bir şey değil, üretilecek, işlenecek ve satılabilecek bir değer olarak görmesidir.
Cemil
Çakmaklı’nın ifadesiyle kurdukları BİAR – Bilgi İnceleme Araştırma, Türkiye’de
“bilgi üretmeyi” doğrudan faaliyet alanı haline getiren erken girişimlerden
biridir. Bu, 1970’lerin
Türkiye’sinde son derece yenilikçi bir yaklaşımdı.
Veri
Yokluğunda Veri Üretmek
O yıllarda:
·
Turizm
gelirleri düzenli ölçülmüyordu.
·
Bavul
ticareti kayıt dışıydı.
·
Sektörel
veri setleri sistematik değildi.
Tanla ve
ortaklarının Merkez Bankası için yürüttükleri çalışmalar — özellikle Dış
Ödemeler Dengesi içinde önemli yer tutan turizm gelirleri ve bavul ticareti
araştırmaları — Türkiye’de ekonomik verinin kurumsallaşmasına katkı
sağlamıştır. Ürettikleri verilerin yıllarca kullanılması, yaptıkları işin
kalıcılığını gösterir.
Bu yönüyle Tanla, “veri yokken veri üreten” kuşağın
temsilcisidir.
PİAR ve
Kamuoyu Araştırmalarında Duayenlik
BİAR
deneyiminden sonra PİAR markasıyla kamuoyu araştırmalarında öne çıkması, onun
ikinci büyük evresidir.
PİAR, Türkiye’de
modern kamuoyu araştırmalarının erken ve etkili aktörlerinden biri olmuştur.
Tanıklıklardan anlaşıldığı üzere Tanla:
·
Araştırmayı
tasarlayan,
·
Saha
organizasyonunu kuran,
·
Ama en önemlisi araştırmayı pazarlayabilen bir isimdi.
Bülent Gündoğmuş’un ifadesiyle “somut ürünü olmayan
araştırmayı satabilmek” başlı başına bir yetenekti. Tanla’nın bu konudaki
başarısı, Türkiye’de araştırma sektörünün ekonomik olarak sürdürülebilir hale
gelmesinde rol oynamıştır.
Onun için
kullanılan “24 saat araştırmacı” ifadesi, mesleki zihinsel sürekliliğini
anlatır. Araştırma onun için mesai saatleriyle sınırlı bir iş değil, sürekli
işleyen bir düşünme biçimiydi.
Siyaset
ve Kamusal Alan
Tanla’nın daha
sonra Cumhuriyet Halk Partisi saflarında 20. ve 22. dönem İstanbul
milletvekilliği yapması, onun kamuoyu ve siyasal analiz alanındaki birikiminin
parlamentoya taşındığını gösterir. Araştırma kökenli bir siyasetçi olarak veriye dayalı düşünme
alışkanlığını siyasal alana taşıdığı söylenebilir.
Ayrıca Nâzım
Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı Danışma Kurulu üyeliği, Şişli Terakki Eğitim Vakfı
ve Türk-Yunan Dostluk Derneği gibi kurumlarla ilişkisi, onu yalnızca bir iş insanı değil; kültürel ve
entelektüel çevrelerle temas halinde bir kamusal figür olarak konumlandırır.
Kişilik
Özellikleri ve İnsanî Boyut
Tanıklıklar
onun:
·
Pratik
ve hızlı düşünen,
·
Fırsatları
değerlendirebilen,
·
Tutumlu
ama vizyoner,
·
Çalışanlarına
karşı saygılı ve hakkaniyetli,
·
Dostluk
ilişkilerine önem veren
bir kişiliğe
sahip olduğunu ortaya koyuyor.
“Epistemolog”
yakıştırması ironik ama anlamlıdır. O bir akademik epistemolog değildi; fakat bilginin üretim, dolaşım ve
değer kazanma süreçlerini sezgisel ve pratik biçimde kavramış bir isimdi.
Genel
Değerlendirme
Bülent Tanla’yı
üç eksende değerlendirmek mümkündür:
1.
Bilgi Üretiminin Kurucularından
Veri kıtlığının
hüküm sürdüğü bir dönemde sistematik ekonomik ve sektörel veri üretimine katkı
sağlamıştır.
2.
Araştırma Sektörünün Öncülerinden
PİAR ile kamuoyu
ve pazar araştırmalarının kurumsallaşmasına öncülük etmiş, araştırmayı pazarlanabilir bir
hizmet haline getirmiştir.
3.
Kamusal ve Kültürel Figür
Siyaset, vakıf
çalışmaları ve entelektüel çevrelerle ilişkisi sayesinde araştırma bilgisini
kamusal alana taşımıştır.
Onun ardından
yazılan metinlerde en çok
vurgulanan şey “bilgi üretme tutkusu” ve “insanî zarafeti”dir. Bu iki
özellik birleştiğinde ortaya çıkan profil şudur:
Bilgiyi seven, bilgiyi
üreten, bilgiyi pazarlayan ve bilgiyi kamusal değere dönüştüren bir kuşak
temsilcisi.
İsterseniz bu
metni daha kısa bir ansiklopedik madde formuna ya da daha edebî, hatırat
üslubunda bir anma yazısına da dönüştürebilirim.
……………..
Gemini
26 Eylül 2025 tarihinde aramızdan ayrılan Bülent Hasan Tanla, Türkiye’de hem modern kamuoyu araştırmacılığının
kurumsallaşmasında hem de sosyal demokrat siyasetin stratejik mutfağında
derin izler bırakmış bir isimdi.
Kendisi sadece bir siyasetçi değil, aynı zamanda toplumsal veriyi
siyasetin merkezine yerleştiren bir "strateji mimarı" olarak
anılmaktadır. İşte Bülent Tanla’nın hayatı ve Türkiye’ye katkıları
üzerine bir değerlendirme:
1. Kamuoyu Araştırmacılığının Öncüsü:
PİAR Dönemi
Bülent Tanla denilince akla gelen ilk kavram, Türkiye’de bilimsel anlamda
kamuoyu araştırmalarını başlatan isim olmasıdır.
·
PİAR Araştırma: 1975 yılında kurduğu PİAR (Piyasa Araştırma), Türkiye’de anketçiliği
"tahmin"den öteye taşıyıp, sosyolojik bir veri disiplini haline
getirmiştir.
·
Küresel Standartlar: 1983 yılında Gallup International ağına dahil olarak,
Türkiye'deki siyasal ve sosyal
eğilimlerin uluslararası standartlarda analiz edilmesine öncülük etmiştir. Bu
dönemde hazırladığı raporlar, Türkiye'nin değişen toplumsal yapısını anlamak
isteyen tüm kesimler için bir başvuru kaynağı olmuştur.
2. Siyasetin Stratejik Akıl Hocası
Tanla, veriye dayalı siyaset yapma anlayışını CHP
çatısı altına taşıyan en önemli isimlerden biriydi.
·
Danışmanlık ve
Milletvekilliği: 20. ve 22. Dönem
İstanbul Milletvekilliği görevlerinin yanı sıra, özellikle Deniz Baykal
döneminde CHP Genel Başkan Başdanışmanlığı ve Genel Başkan Yardımcılığı
görevlerini üstlendi.
·
Seçim Stratejileri: Siyasal iletişim ve kampanya yönetimi konularında uzmanlığıyla,
CHP'nin seçim stratejilerinin belirlenmesinde "sessiz ama etkili" bir
güç oldu. Siyaseti sadece
meydanlarda değil, sosyolojik analiz masalarında kurgulayan bir vizyona sahipti.
3. Toplumsal ve Kültürel Katkıları
Siyaset ve iş dünyasının ötesinde, Tanla tam bir İstanbul beyefendisi ve
sivil toplum gönüllüsüydü.
·
Sivil Toplum: Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’ndan Şişli Terakki
Eğitim Vakfı’na kadar pek çok önemli kurumda yönetim kademelerinde yer alarak kültür ve eğitime destek verdi.
·
Türk-Yunan Dostluğu: Bölgesel barışa olan inancıyla Türk-Yunan Dostluk
Derneği gibi oluşumlarda aktif rol oynadı.
Bir Vizyonun Mirası
Bülent Tanla'nın vefatı, Türkiye için bir "bilgi
ve strateji" kütüphanesinin kapanması gibidir. Siyaseti bir inatlaşma değil, toplumu anlama sanatı olarak gören yaklaşımı, bugün her
zamankinden daha değerli hale gelmiştir.
……………………
Bülent Tanla'nın dahil olduğu belirli bir dönem
(örneğin 90'lar CHP siyaseti veya PİAR'ın kuruluş süreci) hakkında daha detaylı
bir araştırma veya analiz hazırlamamı ister misiniz?
