Koca Yusuf’tan Naim Süleymanoğlu’na: Bulgaristan Doğumlu Türk Sporcuların Uluslararası Büyük Başarıları 14.9.2026

 

Koca Yusuf’tan Naim Süleymanoğlu’na: Bulgaristan Doğumlu Türk Sporcuların  Uluslararası Büyük Başarıları

 

14.9.2026

 

Bu derleme neden önemlidir

Bu derleme, Bulgaristan coğrafyasında doğmuş (veya bu kökenden gelen) Türk sporcuların Türk spor tarihine yaptığı devasa katkıyı çok katmanlı bir perspektifle ortaya koyduğu için son derece önemlidir.

 

Derlemenin önemi ve öne çıkardığı temel hususlar şunlardır:

Tarihsel Süreklilik ve Çizgi (19. Yüzyıldan Günümüze):

Derleme, konuyu yalnızca modern dönem göçleriyle sınırlamayarak 19. yüzyılda Osmanlı coğrafyasında (bugünkü Bulgaristan sınırlarında) doğan efsanevi cihan pehlivanı Koca Yusuf ile başlatır; bu çizgiyi 20. yüzyılın ortalarında ve sonlarında gelen Naim Süleymanoğlu, Halil Mutlu ve Taner Sağır gibi Olimpiyat efsaneleriyle birleştirir. Bu yönüyle coğrafi köken ile Türk sporunun zaferleri arasındaki köklü ve kesintisiz bağı gözler önüne serer.

1.      Toplumsal Hafıza ve Göç Olgusunun Rolü:

Özellikle 1980’li yıllarda Bulgaristan’daki Türk azınlığa uygulanan baskılar ve zorunlu göç dalgası sonrasında Türkiye’ye gelen sporcuların halter ve güreş gibi branşlarda nasıl birer ekol yarattığını belgelemesi açısından değerlidir. Bu sporcuların başarısı, bireysel zaferlerin ötesinde bir direnişin ve kimlik mücadelesinin simgesi haline gelmiştir.

2.      Bibliyografik ve Sistematik Potansiyel:

Metin içinde vurgulandığı üzere, bu derleme ham bir isim listesi olmanın ötesinde; sporcuların doğum yerlerini, branşlarını, göç tarihlerini ve kazandıkları madalyaları kapsayan kapsamlı bir bibliyografik çalışma için güçlü bir zemin sunmaktadır.

………………………..

 

çalışmanın Anlam ve önemi nedir özellikle vizyoner bakışla...

Bu derlemenin vizyoner bir bakış açısıyla taşındığı anlam ve önem, geçmişin hafızasını bugünün stratejik aklıyla buluşturan şu kritik boyutlarda şekillenmektedir:

Tarihsel Belleğin Kurumsallaşması: 19. yüzyıldaki Koca Yusuf'tan 20. yüzyıldaki Naim Süleymanoğlu ve Halil Mutlu'ya uzanan bu coğrafi ve kültüven hat, dağınık birer biyografi olmaktan çıkarılıp milli spor hafızasının omurgası olarak vizyoner bir perspektifle belgelenmektedir.

·         Diaspora ve Göç Coğrafyasının Spor Diplomasisi: Zorunlu göçler ve asimilasyon politikaları gibi travmatik tarihi süreçlerin, doğru bir yönlendirme ve ekolle nasıl küresel birer başarı hikayesine ve kültürel direniş sembolüne dönüştürülebileceğinin en somut kanıtını sunar.

·         Bibliyografik ve Geleceğe Yatırım Vizyonu: Bu çalışma, ham bir veri yığını olmanın ötesinde; gelecekte kurulacak spor müzeleri, ansiklopedik projeler ve kapsamlı araştırmalar için stratejik bir referans veri tabanı niteliği taşır.

·         Kuşaklararası İlham Köprüsü: Geçmişin zor şartlarında var olmuş efsanelerin mücadelesi, geleceğin sporcu nesilleri için kimlik, aidiyet ve azim odaklı rehber bir vizyon çizer.

 

Böyle bir kitap yayınlansa katkıları neler olur

Böyle kapsamlı ve vizyoner bir eserin (örneğin “Koca Yusuf’tan Naim Süleymanoğlu’na: Bulgaristan Doğumlu Türk Sporcuların Türk Sporuna Katkıları” gibi anıtsal bir bibliyografik eserin) yayınlanması, hem akademik alanda hem de toplumsal hafızada çok yönlü ve kalıcı katkılar sunacaktır:

1.      Millî Spor Tarihinin Eksik Halkasının Tamamlanması:

Türk spor tarihi genellikle son döneme odaklanan madalya sayılarıyla ele alınır. Bu tür bir eser; Osmanlı dönemi pehlivanlarından Cumhuriyet dönemi olimpiyat şampiyonlarına uzanan coğrafi, kültürel ve insani köprüyü yazılı bir tarihe dönüştürerek literatürdeki büyük bir boşluğu doldurur.

2.      Kolektif Hafızanın ve Göç Tarihinin Onurlandırılması: 1980’li yıllardaki zorunlu göçlerin ve asimilasyon politikalarının insani ve kültürel boyutunu, sporun birleştirici ve yüceltici diliyle gözler önüne serer. Göçmen Türk azınlığın Türkiye’ye katma değerini, direniş ruhunu ve adaptasyon başarısını somut örneklerle taçlandırarak toplumsal vefa borcunu öder.

3.      Gelecek Nesiller ve Genç Sporcular İçin İlham Kaynağı: Naim Süleymanoğlu’nun, Halil Mutlu’nun ya da Koca Yusuf’un imkansızlıklar içerisinden çıkarak dünya zirvesine tırmanış hikayeleri, bugün spor yapan genç nesillere kimlik bilinci, özgüven ve vazgeçmeme iradesi aşılayan güçlü birer "rehber karakter" sunar.

4.      Kültür, Siyaset ve Spor Diplomasisi Açısından Değer: Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ortak tarihi ve kültürel bağları dostane bir zeminde ele alır. İki ülke arasındaki ortak kültürel mirasa (Kırcaali, Şumnu, Deliorman coğrafyası) akademik ve objektif bir pencere açarak kültürel diplomasiye katkı sağlar.

5.      Akademik ve Bibliyografik Araştırmalar İçin Temel Başvuru Kaynağı:

Araştırmacılar, biyograflar, spor tarihçileri ve sosyologlar için ana kaynak (primary source) niteliğinde bir veri tabanı oluşturur. Gelecekte yapılacak belgesellere, müze küratörlüklerine, ansiklopedik çalışmalara ve akademik tezlere zemin hazırlar.

 

………………………………………………………

Bulgaristan doğumlu olup sporda büyük başarı gösteren Türkler kimlerdir

14.9.2026

 

Chat Gpt
Evet. Bulgaristan doğumlu olup Türkiye adına veya Türk spor tarihinde çok büyük başarılar göstermiş sporcular denildiğinde, özellikle 1989 Bulgaristan göçü sonrasında Türkiye'ye gelen sporcular arasında çok dikkat çekici bir grup ortaya çıkıyor.

En öne çıkanlar

Sporcu	Branş	Bulgaristan doğum yeri	Başlıca başarıları
Naim Süleymanoğlu	Halter	Kırcaali/Ahatlı	3 Olimpiyat, 7 Dünya, 7 Avrupa şampiyonluğu; 46 dünya rekoru
Halil Mutlu	Halter	Kırcaali/Postnik	3 Olimpiyat, 5 Dünya, 9 Avrupa şampiyonluğu; 20'den fazla dünya rekoru
Taner Sağır	Halter	Bulgaristan/Deliorman bölgesi	2004 Atina Olimpiyat şampiyonu, Dünya ve Avrupa şampiyonlukları
Ali Kayalı	Güreş	Bulgaristan	1992 Barcelona Olimpiyat bronz madalyası, Avrupa şampiyonu
Zekeriya Güçlü	Güreş	Bulgaristan	Dünya şampiyonu
Remzi Musaoğlu	Güreş	Bulgaristan	Avrupa şampiyonalarında madalya
İlyas Şükrüoğlu	Güreş	Bulgaristan	Avrupa şampiyonalarında derece
Efrahim Kamberoğlu	Güreş	Bulgaristan	Avrupa şampiyonalarında derece

 

Bu liste yalnızca başlangıç niteliğinde; özellikle güreş, halter, atletizm ve diğer branşlar tarandığında sayı daha da artar. Anadolu Ajansı'nın Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden sporcular üzerine yaptığı derlemede de Naim, Halil ve Taner'in yanı sıra Ali Kayalı, Zekeriya Güçlü, Remzi Musaoğlu, İlyas Şükrüoğlu, Efrahim Kamberoğlu ve Behçet Selimoğlu gibi isimler özellikle belirtiliyor.

Fakat üç isim gerçekten ayrı bir yerde

1. Naim Süleymanoğlu

Bu konuda açık ara en sembolik isim. Kırcaali'nin Ahatlı köyünde doğdu. Bulgaristan'da çok genç yaşta dünya rekorları kırdı; Türkiye'ye geldikten sonra 1988, 1992 ve 1996 Olimpiyatlarında arka arkaya üç kez olimpiyat şampiyonu oldu. Ayrıca 7 Dünya ve 7 Avrupa şampiyonluğu bulunuyor.

2. Halil Mutlu

Yine Kırcaali bölgesinde doğan Halil Mutlu, Naim'in ardından Türk halterinin en büyük isimlerinden biri oldu. 1996 Atlanta, 2000 Sydney ve 2004 Atina'da üç olimpiyat altını kazandı; ayrıca 5 Dünya ve 9 Avrupa şampiyonluğu ve 20'den fazla dünya rekoru bulunuyor.

3. Taner Sağır

2004 Atina Olimpiyatlarında 77 kg'da olimpiyat şampiyonu oldu. Dolayısıyla Bulgaristan doğumlu Türk sporcuların Olimpiyat başarıları açısından Naim ve Halil'in hemen ardından anılması gereken isimlerden.

Daha geniş açıdan bakınca çok ilginç bir tablo çıkıyor

Burada yalnızca “Bulgaristan doğumlu Türk sporcular” listesinden ziyade, Bulgaristan Türklerinin Türk sporuna katkısı diye bir konu ortaya çıkıyor.

Özellikle 1980'lerin sonundaki zorunlu göçten sonra Türkiye'ye gelen Bulgaristan Türkleri arasında dünya ve olimpiyat düzeyinde sporcuların yoğunlaşması dikkat çekici. Halterde Naim → Halil → Taner çizgisi bunun en çarpıcı örneği.

Hatta bunu sizin bibliyografik bakış açınızla ele alırsak, “Bulgaristan doğumlu Türk sporcular ve Türk sporuna katkıları” başlığı altında kapsamlı bir çalışma yapılabilir. Yalnızca şampiyonları değil, Olimpiyat/Dünya/Avrupa/Akdeniz Oyunları madalyalı sporcuları, branşları, doğum yerleri, göç tarihleri ve Türkiye adına ilk büyük başarılarını birlikte gösteren bir bibliyografik tablo oldukça anlamlı olur.

İsterseniz bunu “Bulgaristan doğumlu 50 önemli Türk sporcu” şeklinde, branş branş ve Olimpiyat–Dünya–Avrupa başarılarıyla çok daha kapsamlı çıkarabilirim.

 

Koca Yusuf?

Evet, Koca Yusuf kesinlikle bu bağlamda anılması gereken en önemli isimlerden biridir. Hatta “Bulgaristan doğumlu olup Türk spor tarihinde büyük başarı göstermiş kişiler” sorusunun tarihsel açıdan en güçlü örneklerinden biridir.

Koca Yusuf

Koca Yusuf (1857–1898), Bulgaristan'ın Şumnu (Şumen) yöresinde doğmuş Türk güreşçisidir.

• Asıl adı Yusuf İsmail olarak bilinir.
• “Koca Yusuf” adıyla ün kazanmıştır.
• Kırkpınar güreşlerinde büyük başarılar elde etmiştir.
• 1890'larda Avrupa ve özellikle Fransa'da yaptığı güreşlerle dünya çapında ün kazanmıştır.
• Döneminin en güçlü pehlivanlarından biri kabul edilmiştir.
• “Türklerin Avrupa'daki ilk büyük spor kahramanlarından biri” olarak değerlendirilebilir.
• 1898'de Amerika dönüşünde Atlantik'te batan La Bourgogne gemisinde hayatını kaybetmiştir.

Dolayısıyla önceki cevabımı Koca Yusuf'u atladığım için eksik buluyorum.

Daha önemlisi, sizin sorunuz aslında iki ayrı dönemi birleştiriyor:

Koca Yusuf (1857) → Naim Süleymanoğlu (1967) → Halil Mutlu (1973) → Taner Sağır (1985)

Bu çizgi, Bulgaristan coğrafyasında doğmuş Türk/Türkiye adına yarışmış sporcuların Türk spor tarihindeki çok güçlü yerini göstermesi bakımından oldukça ilginç.

İsterseniz bunu daha sistematik biçimde araştırıp “Bulgaristan doğumlu Türk sporcular: Koca Yusuf'tan Naim Süleymanoğlu'na” şeklinde, 19. yüzyıldan günümüze 30–50 kişilik kronolojik bir liste hazırlayabilirim.

…………..

Gemini

bulgaristan doğumlu olup sporda büyük başarı gösteren türkler kimlerdir

Bulgaristan doğumlu olup Türk sporu adına uluslararası alanda büyük başarılara imza atmış, dünya ve olimpiyat tarihe damga vurmuş Türk sporcuların önde gelenleri:

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı

·         Naim Süleymanoğlu (Halter): 1967 Kırcaali (Mestanlı) doğumludur. "Cep Herkülü" lakaplı sporcu, tüm zamanların en büyük haltercilerinden biri kabul edilir. 3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1988, 1992, 1996), çok sayıda dünya şampiyonluğu ve kırılması güç dünya rekorlarına sahiptir.

Türk Dünyası Ansiklopedisi+ 2

·         Halil Mutlu (Halter): 1973 Kırcaali doğumludur. Naim Süleymanoğlu'nun izinden giderek halterde efsaneleşen sporcu, 3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1996, 2000, 2004), 5 kez Dünya Şampiyonu ve çok sayıda Avrupa şampiyonluğu kazanmış; kariyeri boyunca 20'den fazla dünya rekoru kırmıştır.

Burhan Aytekin+ 2

·         Fedail Güler (Halter): Kırcaali doğumlu bir diğer milli haltercidir. Dünya ve Avrupa şampiyonlukları bulunan, Türkiye'ye uluslararası alanda madalyalar kazandırmış önemli sporculardandır.

Burhan Aytekin+ 2

·         Taner Sağır (Halter): 1985 Kırcaali doğumlu haltercidir. 2004 Atina Olimpiyatları'nda altın madalya kazanarak olimpiyat şampiyonu olmuş ve bu alanda dikkat çeken başarılara imza atmıştır.

·         Şeref Eroğlu (Güreş): 1975 Kahramanmaraş doğumlu olduğu bilinmekle birlikte, Bulgaristan göçmeni bir aileye mensup olan ve Türk güreşinin efsaneleri arasına giren (Dünya ve Avrupa şampiyonlukları, Olimpiyat ikinciliği bulunan) pek çok güreşçi ve spor figürü de bu coğrafyanın Türk sporuna kazandırdığı değerler arasındadır. (Not: Doğrudan Bulgaristan'da dünyaya gelip Türk millî formasıyla güreşen veya Bulgaristan'daki Türk kökenli ekolden gelen Necdet Zalev gibi isimler de uluslararası arenada ve Türk güreş tarihinde önemli yer tutar).

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı+ 2

Koca Yusuf?

·         Koca Yusuf (Yağlı Güreş): 1857 yılında bugün Bulgaristan sınırları içinde yer alan Şumnu’ya (Shumen) bağlı Karalar köyünde dünyaya gelmiştir. "Türk Devi" lakaplı efsanevi pehlivan, hem geleneksel Türk güreşinde hem de dönemin uluslararası serbest güreş müsabakalarında rakip tanımamış; Amerika ve Avrupa turnelerinde dev adıyla büyük bir üne kavuşmuştur. Türk güreş tarihinin en büyük ve simge isimlerinden biridir.

Gemini bir yapay zeka modeli olduğu için hata yapabilir.

……………….

Qwen

 

# Bulgaristan Doğumlu Başarılı Türk Sporcular

 

Bulgaristan'da doğup Türkiye adına sporda büyük başarılar kazanan sporcular şunlardır:

 

## 🏅 **HALTERCİLER**

### 1. **Naim Süleymanoğlu** (1967-2017)

- **Doğum:** 23 Ocak 1967, Kırcaali/Mestanlı/Ahatlı Köyü [[17]]

- **Başarıları:** 3 kez Olimpiyat şampiyonu (1988, 1992, 1996), çok sayıda dünya ve Avrupa şampiyonluğu

- "Cep Herkülü" lakabıyla tanınır ve halter tarihinin en büyük sporcularından biri kabul edilir [[24]]

- 1986'da Bulgaristan'dan Türkiye'ye iltica etti [[13]]

 

### 2. **Ekrem Celil** (1980)

- **Doğum:** 20 Şubat 1980, Kırcaali [[27]]

- **Başarıları:** 2001 ve 2004 Avrupa Halter Şampiyonası'nda altın madalya [[27]]

- "İkinci Naim Süleymanoğlu" olarak bilinir [[20]]

- 9 çocuklu bir ailenin 7. çocuğu olarak dünyaya geldi, Türkiye'ye otomobil bagajında giriş yaptı [[28]][[32]]

 

### 3. **Sunay Bulut** (1967)

- **Doğum:** 1 Aralık 1967, Filibe (Plovdiv) [[48]]

- **Başarıları:** İki kez Avrupa şampiyonu, 1994 Dünya Şampiyonası'nda bronz madalya [[44]][[47]]

- 1989'da Türkiye'ye geldi [[51]]

 

### 4. **Reyhan Arabacıoğlu** (1982)

- **Doğum:** 22 Aralık 1982, Bulgaristan [[38]]

- **Başarıları:** 2004 Atina Olimpiyatları'nda 77 kg kategorisinde bronz madalya [[38]][[40]]

 

### 5. **Fedail Güler** (1972)

- **Doğum:** 1 Ocak 1972, Mestanlı (Momchilgrad), Kırcaali [[53]]

- **Başarıları:** 1994 Dünya Halter Şampiyonası'nda 70 kg kategorisinde dünya şampiyonu, Avrupa şampiyonlukları [[52]][[57]]

 

## 🤼 **GÜREŞÇİLER**

### 6. **Koca Yusuf** (1857-1898) ⭐

- **Doğum:** 1857, Şumnu/Karalar (Çerna) Köyü [[6]][[7]]

- **Asıl Adı:** Yusuf İsmail

- **Ring Adı:** "Korkunç Türk" (The Terrible Turk)

- **Başarıları:**

  - 1885 Kırkpınar başpehlivanı [[1]][[8]]

  - 191 cm boyunda, 138 kg ağırlığındaydı [[4]]

  - Avrupa'da profesyonel güreş yaptı

  - Grekoromen güreşi yapan ilk Türk pehlivanlardan biri [[8]]

- 4 Temmuz 1898'de ABD'ye giderken "La Bourgogne" gemisinin batmasıyla hayatını kaybetti [[1]][[8]]

 

### 7. Diğer Güreşçiler:

- **Zekeriya Güçlü** - Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden dünya şampiyonu güreşçi [[69]]

- **Remzi Musaoğlu** - Avrupa şampiyonalarında madalya kazandı [[69]]

- **İlyas Şükrüoğlu** - Avrupa şampiyonalarında başarılar elde etti [[69]]

 

## 🏇 **DİĞER SPORLAR**

### 8. **Zülfiye Bulut** (1974)

- **Doğum:** 1974, Kubrat/Sever (Sevar) Köyü [[84]][[86]]

- **Branşı:** Binicilik (Jokey)

- **Başarıları:**

  - Türkiye'nin ilk ve tek kadın jokeyi [[85]][[88]]

  - 6 yaşında dedesinin atına binmeye başladı

  - 12 yaşında "Darling" adlı atıyla yarışlara katıldı, 26 yarışta 6 birincilik kazandı [[85]]

  - Yaklaşık 35 yıldır Türkiye Jokey Kulübü'nde profesyonel olarak yarışıyor [[90]]

---

**Not:** Bu sporcuların çoğu, Bulgaristan'ın 1980'li yıllarda yoğunlaşan asimilasyon politikaları nedeniyle Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan Bulgaristan Türkleri arasında yer almaktadır [[18]][[45]][[60]]. Özellikle halter ve güreş branşlarında Türk sporunun altın çağını yaşatan bu sporcular, hem Bulgaristan Türklerinin hem de tüm Türkiye'nin gururu olmuşlardır.

…………………

Deep Seek

Bulgaristan doğumlu, Türk kökenli veya Türkiye adına yarışan sporcuların başarıları ağırlıklı olarak halter, atletizm ve güreş alanlarında yoğunlaşmıştır. İşte öne çıkan bazı isimler:

### 🤼‍♂️ Koca Yusuf (Yusuf İsmail)

**Efsanevi Türk Güreşçisi**

1857 yılında Bulgaristan'ın Şumnu bölgesindeki Karalar köyünde doğmuştur. Türk güreşinin gelmiş geçmiş en büyük pehlivanlarından biri kabul edilir. Avrupa ve Amerika'da çıktığı tüm güreşleri kazanmış, "Korkunç Türk" (Terrible Turk) lakabıyla dünyaca ün salmıştır . 1885'te Kırkpınar başpehlivanı olmuş, 1898'de ABD dönüşünde bindiği geminin batması sonucu hayatını kaybetmiştir .

 

### 🏋️‍♂️ Halil Mutlu

**3 Kez Olimpiyat Şampiyonu Halterci**

1973 yılında Bulgaristan'ın Kırcaali şehrinde doğmuştur. 1989'da Türkiye'ye göç etmiştir. Kariyeri boyunca **3 Olimpiyat altın madalyası** (1996, 2000, 2004), **5 Dünya** ve **9 Avrupa** şampiyonluğu kazanmıştır. "Küçük Dinamo" lakaplı sporcu, kariyerinde 20'den fazla dünya rekoru kırmıştır .

 

### 🏋️‍♂️ Taner Sağır

**Olimpiyat Şampiyonu Halterci**

1985 yılında Bulgaristan'ın Kırcaali şehrinde doğmuştur. 2004 Atina Olimpiyatları'nda **-77 kg kategorisinde** koparma, silkme ve toplamda olimpiyat rekorları kırarak altın madalya kazanmıştır. Henüz 19 yaşındayken elde ettiği bu başarıyla büyük bir yetenek olarak görülmüştür .

 

### 🥋 Sibel Güler

**Tekvando Avrupa Şampiyonu**

1984 yılında Bulgaristan'da doğmuştur. Tekvando dalında **iki kez Avrupa şampiyonluğu** kazanmış ve çeşitli dereceler elde etmiştir. Aynı zamanda halterci Taner Sağır ile evlidir .

 

### 🏃‍♀️ Aysel Taş

**Cirit Atma Rekortmeni**

1964 yılında Bulgaristan'da doğmuştur. Türkiye'ye göç ettikten sonra cirit atma dalında birçok kez **Türkiye rekoru** kırmış ve **1996 Atlanta Olimpiyatları**'nda Türkiye'yi temsil etmiştir. Rekoru ancak 16 yıl sonra geçilebilmiştir .

 

### 🏋️‍♂️ Nezir Sağır

**Halterci**

1983 yılında Bulgaristan'ın İsperih şehrinde doğmuştur. Halterci Taner Sağır'ın ağabeyidir. 2012 Londra Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil etmiş, 2013 Akdeniz Oyunları'nda **gümüş madalya** kazanmıştır .

 

Bu listede Koca Yusuf'un yanı sıra, Türk spor tarihine damga vurmuş ve Bulgaristan doğumlu olan diğer önemli isimleri de bulabilirsin. Başka bir sporcu hakkında daha fazla bilgi almak istersen söyleyebilirsin.

……………………….

Perplexity

Bulgaristan’da doğup Türkiye adına veya Türk spor tarihinin bir parçası olarak büyük başarılar kazanan sporcuların en tanınmışları özellikle halter ve güreş alanında toplanır. Listenin başında, isteğiniz doğrultusunda Koca Yusuf da yer alıyor.

Öne çıkan sporcular

Sporcu	Doğum yeri	Branş	Başlıca başarıları
Koca Yusuf	Şumnu, Karalar köyü	Güreş	Kırkpınar başpehlivanı; Avrupa ve Amerika’da “The Terrible Turk” adıyla tanındı; 19. yüzyılın en ünlü Türk güreşçilerinden biri oldu. [tr.wikipedia]
Naim Süleymanoğlu	Kırcaali	Halter	Türkiye adına üç olimpiyat altını kazandı; yedi dünya ve altı Avrupa şampiyonluğu elde etti; üç farklı Olimpiyatta altın kazanan ilk halterci oldu. [tr.wikipedia][olympics]
Halil Mutlu	Kırcaali yöresi	Halter	1996, 2000 ve 2004 Olimpiyatlarında altın madalya kazandı; üç olimpiyat şampiyonluğu elde eden seçkin halterciler arasına girdi. [olympics][olympics]
Taner Sağır	Bulgaristan	Halter	2004 Atina Olimpiyatları’nda 77 kg’da altın madalya kazandı; aynı yıl dünya şampiyonu oldu. [aa.com][olympics]
Zekeriya Güçlü	Razgrad	Güreş	Türkiye adına dünya şampiyonu oldu; Bulgaristan’dan Türkiye’ye gelen başarılı güreşçiler arasında yer aldı. [aa.com]
Ali Kayalı	Bulgaristan	Güreş	1992 Barselona Olimpiyatları’nda bronz madalya kazandı; Avrupa şampiyonluğu ve dünya ikinciliği elde etti. [aa.com]
Remzi Musaoğlu	Bulgaristan	Güreş	Türkiye adına Avrupa şampiyonalarında dereceye giren güreşçilerden biri oldu. [aa.com]
İlyas Şükrüoğlu	Bulgaristan	Güreş	Avrupa şampiyonalarında Türkiye adına kürsüye çıktı; Bulgaristan’dan Türkiye’ye gelen başarılı güreşçiler arasında sayılır. [aa.com]
Efrahim Kamberoğlu	Bulgaristan	Güreş	Avrupa şampiyonalarında derece elde eden Türk güreşçilerindendir. [aa.com]
Behçet Selimoğlu	Bulgaristan	Güreş	1991 Atina Akdeniz Oyunları’nda şampiyon oldu. [aa.com]
Fedail Güler	Bulgaristan	Halter	Türkiye adına Avrupa ve dünya şampiyonalarında madalya kazandı. [aa.com]
Reyhan Arabacıoğlu	Bulgaristan	Halter	Olimpiyat üçüncülüğü elde etti. [aa.com]
Sunay Bulut	Bulgaristan	Halter	Avrupa ve dünya şampiyonalarında madalyalar kazandı. [aa.com]

 

Koca Yusuf’un yeri

Koca Yusuf, modern olimpiyat sisteminden önce yaşamış olduğu için başarıları olimpiyat madalyalarıyla değil, dönemin profesyonel güreş karşılaşmaları ve şöhretiyle değerlendirilmelidir. Gerçek adı genellikle Yusuf İsmail olarak verilir. Şumnu çevresindeki Karalar köyünde doğduğu kabul edilir; bu bölge günümüzde Bulgaristan sınırları içindedir.[tr.wikipedia]

Kırkpınar başpehlivanlığı yanında Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki müsabakalarıyla uluslararası ün kazanmış, Batı basınında “The Terrible Turk”, yani “Korkunç Türk” adıyla anılmıştır. Bu bakımdan Koca Yusuf, yalnızca Bulgaristan doğumlu bir sporcu değil, Türk güreşinin dünyaya tanıtılmasında öncü bir şahsiyettir.

Listenin tarihsel çerçevesi

Bu sporcuların önemli bir bölümü, Bulgaristan’daki Türk ve Müslüman toplulukların yaşadığı Kırcaali, Deliorman, Razgrad ve Şumnu çevresinden çıkmıştır. Özellikle 1980’lerdeki asimilasyon politikaları ve zorunlu göç süreci, Naim Süleymanoğlu, Halil Mutlu ve bazı güreşçilerin Türkiye’ye gelişinde belirleyici olmuştur. Türkiye’ye geldikten sonra bu sporcular, uluslararası başarılarını Türk millî takımı adına sürdürmüşlerdir.[aa.com]

En sembolik üçlü şöyle özetlenebilir:

1. Koca Yusuf: Türk güreşinin efsanevi öncüsü.
2. Naim Süleymanoğlu: Türkiye’ye üç olimpiyat altını kazandıran “Cep Herkülü”.
3. Halil Mutlu: Üst üste üç Olimpiyatta altın kazanan “Dinamo” lakaplı halterci.

Bu liste, özellikle uluslararası düzeyde büyük başarı kazanmış isimlerden oluşuyor; daha geniş bir çalışma yapılırsa Bulgaristan doğumlu Türk futbolcular, basketbolcular, voleybolcular ve antrenörler de ayrıca eklenebilir.

……………

Claude

İşte Bulgaristan doğumlu, sporda büyük başarılara imza atmış Türk sporcuların listesi:

1. Koca Yusuf (Yusuf İsmail) — Güreş
1857'de Bulgaristan'ın Şumnu-Deliorman bölgesindeki Karalar Köyü'nde, o dönem Osmanlı toprağı iken doğdu. Babasının adı İsmail'di; babası ve dedesi ilk güreş ustaları oldu. "Korkunç Türk" unvanıyla Avrupa ve Amerika'da tanınan, güreş sporunda uluslararası alanda ün kazanan ilk Türk sporculardan biri oldu. Türk güreşinin gelmiş geçmiş en büyük pehlivanlarından sayılır; 1898'de Amerika dönüşü bindiği geminin batmasıyla hayatını kaybetti.

2. Kurtdereli Mehmet Pehlivan — Güreş
1864'te Bulgaristan sınırları içinde kalan Deliorman bölgesi Razgrad'ın Bukrovo (Çobanköy) köyünde doğdu. Ailesiyle 1876-1878 Osmanlı-Rus Harbi sırasında Türkiye'ye göçerek Balıkesir'in Kurtdere köyüne yerleşti. 1911'de 32 gecede 43 müsabakaya çıkarak rekor kırdı ve "Cihan Şampiyonu" ilan edildi.

3. Kara Ahmet — Güreş
1871'de Bulgaristan'ın Rusçuk iline bağlı Razgrad ilçesindeki Umurköy'de dünyaya geldi. Avrupa'da onlarca güreş yaptı ve 1896'da yenilgisiz olarak İstanbul'a döndü. "Cihan Pehlivanı" olarak anılır.

4. Naim Süleymanoğlu — Halter
23 Ocak 1967'de Bulgaristan'ın Kırcaali kentinin Ahatlı köyünde doğdu. "Cep Herkülü" lakabıyla tanınır; üst üste 3 olimpiyat şampiyonluğu, 7 dünya ve 7 Avrupa şampiyonluğu kazandı, 46 dünya rekoru kırdı. Bulgaristan'daki Türklere yönelik baskıları dünyaya duyurmasıyla da tarihe geçti.

5. Halil Mutlu — Halter
14 Temmuz 1973'te Bulgaristan'ın Kırcaali iline bağlı Mestanlı kasabasında doğdu. 1996 Atlanta, 2000 Sidney ve 2004 Atina olimpiyatlarında altın madalya kazanarak 3 kez olimpiyat şampiyonu oldu. "Küçük Dinamo" lakabıyla tanınır.

---

Bu isimlerin ortak noktası, çoğunun Osmanlı sonrası veya Soğuk Savaş döneminde Bulgaristan'da yaşayan Türk azınlığa mensup olması ve baskılar nedeniyle Türkiye'ye göç etmesidir — özellikle Süleymanoğlu ve Mutlu, 1980'lerin sonundaki asimilasyon politikaları sırasında Türkiye'ye geldi.

…………………

Mistral

Bulgaristan doğumlu olup Türkiye’yi uluslararası alanda temsil ederek büyük başarılar kazanan Türk sporcular şu şekilde sıralanabilir. Liste, özellikle Koca Yusuf’un da yer aldığından emin olunarak hazırlandı:

---

🏆 Güreş (Yağlı Güreş & Grekoromen/Serbest)

Bulgaristan, Osmanlı döneminde yetişen birçok pehlivan ve güreşçiye ev sahipliği yaptı. Bunlardan en ünlüsü ve uluslararası alanda tanınanı Koca Yusuf’tur:

• Koca Yusuf (Yusuf İsmail, 1857–1898) Bulgaristan’ın Şumnu iline bağlı Karalar (Çerna) Köyü’nde doğdu. 1885 yılında Kırkpınar Başpehlivanı oldu. Avrupa ve ABD’de yaptığı 33 karşılaşmanın tamamını kazandı; Evan Lewis, George Bothner, Dan McLeod, Tom Jenkins gibi dünya şampiyonlarını yenerek "The Terrible Turk" (Korkunç Türk) unvanını aldı. Mindere çıkan ve grekoromen güreşi yapan ilk Türk pehlivanı olarak kabul edilir. 1898’de ABD’den dönüşünde gemi kazasında hayatını kaybetti. Mezarı bulunamamıştır, ancak adına Bulgaristan ve Türkiye’de anıtlar, müze ve yağlı güreş turnuvaları düzenlenmektedir. Koca Yusuf’un biyografisi Efsane Başpehlivan Koca Yusuf KÜRE Ansiklopedi

---

• Kurtdereli Mehmet Pehlivan Bulgaristan doğumlu, Osmanlı’nın en güçlü pehlivanlarından biri. Uluslararası arenada Türk güreşinin temsilcilerinden oldu.
• Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular: *Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular. 23.7.2025.* https://burhanaytekin.blogspot.com/2015/07/bulgaristanda-dogan-buyuk-sporcular.html

---

• Kara Ahmed (1870’ler) 1899 yılında Paris’te dünya şampiyonluğu kazandı – Türk güreşinin ilk dünya şampiyonu olarak kayıtlara geçti. Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular

---

• Fahri Yenigün Bulgaristan doğumlu, Türkiye adına milli güreşçi olarak başarılar kazandı.

---

• İsmail Hüsetinov (Kosukoğlu) Bulgaristan doğumlu, Türkiye milli güreş takımında yer aldı.

---

• Şenol Tenekecioğlu Bulgaristan doğumlu, Türkiye’de yağlı güreş ve serbest güreşte başarılar elde etti.

---

• Hayri Sezgin Bulgaristan doğumlu, milli takımlarda yer alarak uluslararası başarılar kazandı.

---

• Sezgin Ayık Bulgaristan doğumlu, Türkiye’yi uluslararası turnuvalarda temsil eden güreşçilerden biri.

---

• Zekeriya Güçlü Bulgaristan doğumlu, Türk güreş tarihinde önemli bir yere sahip.

---

• Fedail Güler Bulgaristan doğumlu, dünya rekorları kırdı.

---

• Erdinç Aslan Bulgaristan doğumlu, milli güreşçi.

---

• Ali Hüryılmaz Bulgaristan doğumlu, Türkiye’de "Yılın Sporcusu" seçildi.

---

• İlyas Şükrüoğlu Bulgar Milli Takımı’ndan ayrılarak Türkiye’ye iltica eden güreşçi.

---

• Efrahim Kamberoğlu, Ali Kayalı, İsmail Abilov (Nizamoğlu), Yusuf Cambaz, Yüksel Dinçer, İsmail Faikoğlu, Kamil Kocaoğlu, Remzi Murodoğlu, Rahmi Harunoğlu, Mustafa Hafızoğlu Bulgaristan doğumlu, Türkiye’yi uluslararası düzeyde temsil eden güreşçiler. Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular

---

🏋️ Halter

• Naim Süleymanoğlu (1967–2017) Bulgaristan doğumlu, Türkiye adına yarışarak halter tarihinde efsanevi bir isim haline geldi. "Cep Herkülü" lakabıyla tanındı. 3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1988, 1992, 1996), 7 kez Dünya Şampiyonu, 6 kez Avrupa Şampiyonu oldu. Türkiye’ye kazandırılan en büyük haltercilerden biri. Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular

---

🔹 Diğer Öne Çıkan İsimler

• Sevgin Hasan Bulgaristan’ın Varna iline bağlı Bulair köyünden, 15 yaşında Milli Güreş Şampiyonu oldu. Koca Yusuf’un yolundan gitti. Koca Yusuf | BAL-TURK

---

📌 Notlar

• Bulgaristan, Osmanlı döneminde (1878’e kadar) Türklerin yaşadığı bir coğrafyaydı. Bu nedenle, o dönemde doğan birçok sporcu Türk kökenli olup, Türkiye’yi temsil etmişlerdir.
• Koca Yusuf, Kurtdereli Mehmet Pehlivan ve Kara Ahmed gibi isimler, Türk güreşinin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan ilk sporculardandır.
• Naim Süleymanoğlu, Bulgaristan doğumlu olup Türkiye’ye iltica eden ve halterde dünya çapında başarılar kazanan en önemli Türk sporcularından biridir.

---

Kaynaklar: Bulgaristan’da Doğan Büyük Sporcular | Koca Yusuf’un Biyografisi | Efsane Başpehlivan Koca Yusuf | KÜRE Ansiklopedi | Naim Süleymanoğlu

…………….

Copilot

Bulgaristan doğumlu Türk sporcular arasında en çok öne çıkan isimler halterde Naim Süleymanoğlu, Halil Mutlu ve Taner Sağır; güreşte ise Ali Kayalı, Zekeriya Güçlü ve efsanevi “Cihan Pehlivanı” Koca Yusuf’tur. Bu sporcular, hem Türkiye’nin hem de dünya spor tarihinin unutulmaz figürleri arasında yer alır.

🏋️ Bulgaristan Doğumlu Halterciler

·         Naim Süleymanoğlu

o    1967 Kırcaali doğumlu.

o    “Cep Herkülü” lakabıyla tanındı.

o    3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1988 Seul, 1992 Barcelona, 1996 Atlanta).

o    46 dünya rekoru kırdı ve Türkiye’ye güreş dışında ilk olimpiyat altınını kazandırdı.

·         Halil Mutlu

o    Kırcaali doğumlu.

o    3 Olimpiyat, 5 Dünya, 10 Avrupa Şampiyonluğu.

o    20’den fazla dünya rekoru kırdı; “Dinamo” lakabıyla anıldı.

·         Taner Sağır

o    2004 Atina Olimpiyatları’nda 77 kiloda altın madalya.

o    Avrupa ve Dünya şampiyonlukları da kazandı.

·         Reyhan Arabacıoğlu

o    Olimpiyat üçüncülüğü elde etti.

·         Sunay Bulut ve Fedail Güler

o    Avrupa ve Dünya şampiyonalarında madalyalar kazandılar.

🤼 Bulgaristan Doğumlu Güreşçiler

·         Ali Kayalı

o    1992 Barcelona Olimpiyatları’nda bronz madalya.

o    Avrupa şampiyonu ve dünya ikincisi.

·         Zekeriya Güçlü

o    Dünya şampiyonu oldu.

·         Remzi Musaoğlu, İlyas Şükrüoğlu, Efrahim Kamberoğlu

o    Avrupa şampiyonalarında kürsüye çıktılar.

·         Behçet Selimoğlu

o    1991 Atina Akdeniz Oyunları şampiyonu.

🌍 Efsanevi İsim: Koca Yusuf

·         Koca Yusuf (Yusuf İsmail, 1857 Karalar/Şumnu doğumlu)

o    Kırkpınar başpehlivanı, “Cihan Pehlivanı” ve “Korkunç Türk” olarak tanındı.

o    1894’ten itibaren Avrupa ve ABD’de dönemin en ünlü güreşçilerini yendi.

o    ABD’de çıktığı 33 müsabakayı kazandı; “Türk gibi güçlü” sözünü dünyaya duyurdu.

o    1898’de Atlantik Okyanusu’nda gemi kazasında hayatını kaybetti.

Bu tablo, Bulgaristan doğumlu Türk sporcuların hem halterde hem güreşte Türkiye’nin spor tarihine altın harflerle yazıldığını gösteriyor. İsterseniz bu başarıların Türk spor tarihindeki etkisi, Bulgaristan’daki Türk azınlığın spor yoluyla direnişi veya Koca Yusuf’un uluslararası mirası üzerine daha derin bir analiz yapabiliriz.

……………………..

Grok

**Bulgaristan doğumlu (veya o dönemde Osmanlı toprağı olan Bulgaristan topraklarında doğmuş) ve sporda büyük başarı gösteren önemli Türk sporcular şunlardır:**

 

### 1. **Koca Yusuf (Yusuf İsmail / “Korkunç Türk” – The Terrible Turk)**

- **Doğum:** 1857 civarı, Karalar köyü (Şumnu / Shumen), Osmanlı Devleti (bugünkü Bulgaristan).

- **Spor:** Yağlı güreş ve grekoromen güreş.

- **Başarıları:** Kırkpınar başpehlivanı, Avrupa ve Amerika’da rakiplerini yenerek efsaneleşti. Mindere çıkan ve grekoromen güreş yapan ilk Türk pehlivanlardan biri kabul edilir. Gücü, boyu ve yenilmezliğiyle “Koca Yusuf” ve “The Terrible Turk” unvanlarıyla anıldı. 1898’de Atlantik Okyanusu’nda gemi kazasında hayatını kaybetti.

 

### 2. **Naim Süleymanoğlu (“Cep Herkülü”)**

- **Doğum:** 23 Ocak 1967, Kırcaali (Kardzhali), Bulgaristan.

- **Spor:** Halter.

- **Başarıları:** 3 Olimpiyat altın madalyası (1988 Seul, 1992 Barselona, 1996 Atlanta). Çok sayıda dünya ve Avrupa şampiyonluğu, onlarca dünya ve olimpiyat rekoru. Tüm zamanların en büyük haltercilerinden biri kabul edilir. 1986’da Türkiye’ye iltica etti ve Türkiye adına yarıştı.

 

### 3. **Halil Mutlu**

- **Doğum:** Kırcaali (Kardzhali), Bulgaristan.

- **Spor:** Halter.

- **Başarıları:** 3 Olimpiyat altın madalyası (1996 Atlanta, 2000 Sidney, 2004 Atina). 5 dünya, 10 Avrupa şampiyonluğu ve 20’den fazla dünya rekoru. Naim Süleymanoğlu gibi Türkiye’nin halterdeki efsane isimlerinden.

 

### 4. **Taner Sağır**

- **Doğum:** Bulgaristan.

- **Spor:** Halter.

- **Başarıları:** 2004 Atina Olimpiyatları’nda 77 kg’da altın madalya. Dünya ve Avrupa şampiyonlukları da var.

 

### Diğer önemli isimler

- **Ali Kayalı**: Güreş. 1992 Barselona Olimpiyatları’nda bronz madalya, Avrupa şampiyonluğu ve dünya ikinciliği.

- **Zekeriya Güçlü**: Güreş. Dünya şampiyonu.

- **Reyhan Arabacıoğlu**, **Ekrem Celil**, **Fedail Güler**: Halterde Avrupa/dünya seviyesinde başarılar gösteren isimler (çoğu Kırcaali veya civarı doğumlu).

- **Sibel Güler**: Taekwondo (Bulgaristan doğumlu).

- Güreş alanında ayrıca Remzi Musaoğlu, İlyas Şükrüoğlu, Efrahim Kamberoğlu gibi Avrupa şampiyonalarında kürsüye çıkan isimler de var.

Bu sporcuların büyük kısmı 1980’ler-90’lardaki asimilasyon politikaları ve zorunlu göç döneminde Türkiye’ye gelmiş veya Türkiye’yi temsil etmeye başlamıştır. Özellikle **halter** ve **güreş** branşlarında Bulgaristan Türkleri Türkiye sporuna çok önemli katkılar sağlamıştır. Koca Yusuf ise Osmanlı döneminin efsane pehlivanı olarak listenin tarihi başında yer alır.

…………….

Julius

Bulgaristan’da doğup **Türk kimliğiyle Türkiye adına veya Türk spor tarihinde büyük başarılar elde eden** başlıca sporcular şunlardır. Listeyi, yalnızca çok tanınan isimlerle sınırlı tutmayıp farklı branşlardan önemli örnekleri de kapsayacak şekilde hazırladım.

 

## Halter

### **Naim Süleymanoğlu – Halter**

- **Doğum:** 1967, Pıtçar/Momçilgrad, Bulgaristan 

- **Lakabı:** Cep Herkülü 

- **Başarıları:** 

  - 3 kez olimpiyat şampiyonu 

  - 7 kez dünya şampiyonu 

  - 46 dünya rekoru 

  - 1988 Seul Olimpiyatları’nda 6 dünya, 9 olimpiyat rekoru kırdı 

- Halter tarihinin en büyük sporcularından biri kabul edilir. Bulgaristan’da Türk azınlığa yönelik baskılar nedeniyle 1986’da Türkiye’ye iltica etti. ([turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr](https://turkdunyasiansiklopedisi.gov.tr/detay/1805/Naim-S%C3%BCleymano%C4%9Flu-?utm_source=openai))

 

### **Halil Mutlu – Halter**

- **Doğum:** 1973, Kırcaali, Bulgaristan 

- **Başarıları:** 

  - 3 kez olimpiyat şampiyonu 

  - 5 kez dünya şampiyonu 

  - 9 kez Avrupa şampiyonu 

  - 20’den fazla dünya rekoru 

- Üst üste üç olimpiyat altını kazanan halter tarihindeki az sayıdaki sporcudan biridir. ([halter.gov.tr](https://halter.gov.tr/halil-mutlu/?utm_source=openai))

 

### **Taner Sağır – Halter**

- **Doğum:** 1985, Kırcaali, Bulgaristan 

- **Başarıları:** 

  - 2004 Atina Olimpiyatları’nda 77 kiloda olimpiyat şampiyonu 

  - Aynı yarışmada koparma, silkme ve toplamda olimpiyat rekorları kırdı 

- 19 yaşında olimpiyat şampiyonu olması, kariyerinin en dikkat çekici başarısıdır. ([olympedia.org](https://www.olympedia.org/athletes/104562?utm_source=openai))

 

### **Nezir Sağır – Halter**

- **Doğum:** İspirih, Bulgaristan 

- Türkiye adına yarışan başarılı haltercilerden biridir. Taner Sağır’ın kardeşidir ve olimpiyatlarda Türkiye’yi temsil etmiştir. ([en.wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Bulgarian_Turks?utm_source=openai))

 

## Güreş

### **Koca Yusuf – Yağlı ve Grekoromen Güreş**

- **Asıl adı:** Yusuf İsmail 

- **Doğum:** 1857 civarı, Şumnu yöresi; bugünkü Bulgaristan 

- **Lakabı:** Koca Yusuf, “The Terrible Turk” 

- **Başarıları:** 

  - Kırkpınar’ın en ünlü başpehlivanlarından biri 

  - Avrupa ve Amerika’da yaptığı güreşlerle dünya çapında ün kazandı 

  - Döneminin en güçlü ve yenilmez pehlivanlarından biri olarak tanındı 

- Koca Yusuf’un doğum yılı ve doğum köyü kaynaklarda farklı verilebiliyor; Şumnu çevresindeki Karalar/Çerna köyü en sık belirtilen yerlerdir. Fransızların onun gücünden etkilenerek “Türk gibi kuvvetli” sözünü kullandığı aktarılır. ([kirkpinardaum.trakya.edu.tr](https://kirkpinardaum.trakya.edu.tr/pages/koca-yusuf-kimdir?utm_source=openai))

 

### **Kurtdereli Mehmet Pehlivan – Güreş**

- **Doğum:** 1864, Bulgaristan’ın Tırnovo yöresi 

- **Başarıları:** 

  - Kırkpınar başpehlivanı 

  - Avrupa’da, özellikle Fransa ve İngiltere’de yaptığı güreşlerle ün kazandı 

  - Döneminin en güçlü Türk pehlivanlarından biri olarak kabul edildi 

- Koca Yusuf’la aynı dönemin önemli güreşçilerindendir. ([brt.com.tr](https://www.brt.com.tr/biyografiler/kurtdereli-mehmet-pehlivan-718?utm_source=openai))

 

### **Remzi Musaoğlu – Güreş**

- **Doğum:** 1965, Kırcaali, Bulgaristan 

- Türkiye adına 1992 Olimpiyatları’nda güreşte mücadele etti. Bulgaristan Türkleri arasından yetişen önemli millî güreşçilerden biridir. ([olympedia.org](https://www.olympedia.org/place_names/1880?utm_source=openai))

 

## Basketbol

### **Nevriye Yılmaz – Basketbol**

- **Doğum:** 1980, Plovdiv, Bulgaristan 

- **Başarıları:** 

  - Türkiye kadın basketbolunun en önemli oyuncularından biri 

  - 2012’de Galatasaray ile EuroLeague şampiyonu 

  - Türkiye’de toplam 10 lig ve 7 Türkiye Kupası şampiyonluğu 

  - WNBA’de oynayan ilk Türk basketbolculardan biri 

  - Türkiye A Millî Takımı formasını 239 kez giydi 

- 2011 Avrupa Şampiyonası’nda Türkiye’nin gümüş madalya kazanan kadrosunda yer aldı. ([galatasaray.org](https://www.galatasaray.org/p/nevriye-yilmaz/88?utm_source=openai))

 

### **Erdoğan Partener – Basketbol**

- **Doğum:** 1929, Filibe/Plovdiv, Bulgaristan 

- **Başarıları:** 

  - Türkiye’nin erken dönem önemli basketbolcularından biri 

  - 1952 Helsinki Olimpiyatları’nda Türkiye’yi temsil etti ([en.wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/Erdo%C4%9Fan_Partener?utm_source=openai))

 

## Futbol

### **Şenol Can – Futbol**

- **Doğum:** 1983, Kırcaali, Bulgaristan 

- **Başarıları:** 

  - Türkiye’de Antalyaspor, Gaziantepspor ve Fatih Karagümrük gibi kulüplerde oynadı 

  - Futbolculuk sonrasında Fatih Karagümrük’ü Süper Lig’e çıkaran teknik direktör oldu 

- Bulgaristan’da Türk bir ailenin çocuğu olarak doğmuş, küçük yaşta Türkiye’ye gelmiştir. ([en.wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eenol_Can?utm_source=openai))

 

## Kısa özet

En öne çıkan isimler şöyle sıralanabilir:

1. **Naim Süleymanoğlu** – Olimpiyat ve dünya şampiyonu halterci 

2. **Halil Mutlu** – Üç olimpiyat altınlı halterci 

3. **Koca Yusuf** – Dünya çapında ün kazanmış efsane pehlivan 

4. **Kurtdereli Mehmet Pehlivan** – Kırkpınar ve Avrupa güreşlerinin büyük ismi 

5. **Taner Sağır** – Olimpiyat şampiyonu halterci 

6. **Nevriye Yılmaz** – Avrupa şampiyonu Türk basketbolcu 

7. **Erdoğan Partener** – Olimpiyatlarda Türkiye’yi temsil eden basketbolcu 

8. **Şenol Can** – Süper Lig’de futbolcu ve teknik direktör olarak başarılı isim

 

Burada özellikle belirtmek gerekir ki **Koca Yusuf, Osmanlı döneminde doğduğu için teknik olarak doğduğu sırada Bulgaristan devleti henüz mevcut değildi**; ancak doğduğu bölge günümüzde Bulgaristan sınırları içindedir.

……………………

Meta

Bulgaristan doğumlu olup Türk sporu için efsane olmuş isimler listesi çok kabarık. Özellikle 1989 zorunlu göçü öncesi Deliorman ve Kırcaali bölgesinden yetişip sonra Türkiye adına tarih yazanlar var. İstediğin gibi **Koca Yusuf'u da başa alarak** hazırladım:

 

### 1. Koca Yusuf (1857 - 1898) - Güreş

Listenin atası. Bugün Bulgaristan sınırları içerisinde kalan **Şumnu kasabasının Karalar Köyü'nde 1857 yılında doğdu**. Asıl adı Yusuf İsmail. Dursun Pehlivan ve Kel İsmail'den ders aldı, 1882'de ilk kez Kırkpınar'a çıktı. Fransa'da ve ABD'de hiç yenilmedi, Fransızların **"Türk gibi güçlü"** deyimini dünyaya yayan isim oldu. 1898'de ABD dönüşünde bindiği geminin batması sonucu hayatını kaybetti.

 

Evi Bulgaristan'ın Şumnu iline bağlı Karalar köyünde yeniden inşa edilerek müze yapıldı.

 

### 2. Halter Ekolü - Bulgaristan Türkleri

Bulgaristan ve Türkiye arasında halter bakımından özel bir bağ var. Bu bağın en büyük temsilcileri **Bulgaristan Türkü Naim Süleymanoğlu ve Halil Mutlu gibi sporcular burada doğup yetişti**.

 

**a) Naim Süleymanoğlu - Cep Herkülü**

23 Ocak 1967'de **Bulgaristan'ın Kırcaali kentinde dünyaya geldi**. Nüfus kağıdına Naum Shalamanov yazıldı. 1986'da Avustralya'da Türk Büyükelçiliğine sığınarak Türkiye'ye iltica etti. 3 Olimpiyat Altını (1988, 1992, 1996), 7 Dünya, 7 Avrupa şampiyonluğu ve 46 dünya rekoru.

 

**b) Halil Mutlu**

**14 Temmuz 1973'te Bulgaristan'ın Kırcaali kentinde doğdu**. Naim'i örnek alarak haltere başladı. Türkiye adına 3 Olimpiyat Altını (1996, 2000, 2004), 5 Dünya, 9 Avrupa şampiyonluğu kazandı. Olimpiyatlarda 3 altın alan iki haltercimizden biri.

 

**c) Taner Sağır**

**Bulgaristan'ın Kırcaali kentinde doğdu. Ailesi 1989 yılında zorunlu göç sırasında Ankara'ya yerleşti**. 2004 Atina Olimpiyat şampiyonu, Avrupa ve Dünya şampiyonu.

 

**d) Muharrem Süleymanoğlu**

Naim'in kardeşi. **Bulgaristan Türkü kökenlidir. Haltere ağabeyinden etkilenerek başladı**. Önce Bulgaristan genç milli takımında, sonra Türkiye milli takımında yarıştı, Avrupa ve Dünya madalyaları var.

 

**e) Fedail Güler**

**Bulgaristan Türkü kökenlidir**. 1991 Dünya Gençler ve 1992 Avrupa Gençler şampiyonu, büyüklerde de Türkiye adına Dünya ve Avrupa madalyaları kazandı.

 

### 3. Diğer Branşlar

 

**f) Taybe Hüseyin Yusein - Güreş**

Bulgaristan adına yarışan Türk asıllı güreşçi. 62 kiloda Dünya ve Avrupa şampiyonu olduktan sonra **Bulgaristan'da Yılın Sporcusu** seçildi. Deliorman bölgesinden.

 

**g) Filiz Hüsmenova - Atletizm (Disk Atma)**

Kırcaali doğumlu Bulgaristan Türkü. Bulgaristan adına Avrupa şampiyonu, Olimpiyatlarda finalist. Sonradan Türk vatandaşlığına geçmedi ama Bulgaristan Türklerinin spordaki sembollerinden.

 

**h) Hüseyin Özkan / Hüseyin Bisultanov - Judo**

Şumnu doğumlu. Önce Bulgaristan, sonra 1997'de Sydney'de iltica edip Türkiye adına yarıştı ve 2000 Sydney Olimpiyatları'nda 66 kiloda altın madalya alarak Türkiye'ye judoda ilk Olimpiyat altınını getirdi.

 

**i) Ekaterina Avramova - Yüzme**

Bulgaristan doğumlu, destek göremeyince Türkiye'yi seçen sporcu. 2016 Rio'da Türkiye adına yarıştı, İslami Dayanışma Oyunları'nda altın madalyaları var.

 

Ortak noktaları şu: Hepsi Bulgaristan'da asimilasyon baskısı altında yetişip, Türkçe isimleri yasaklanmasına rağmen kimliklerini sporda kanıtlayıp sonra ay-yıldızlı forma ile zirveye çıktılar. Halter ve güreş, bu göçmen ekolünün iki ana direği.

…………………..

Google ai mode

Bulgaristan doğumlu olup ay-yıldızlı bayrağı uluslararası arenada dalgalandıran ve spor tarihine adını altın harflerle yazdıran efsanevi Türk sporcular, özellikle güreş ve halter branşlarında dünyaya yön vermiştir.

Bu tarihi isimlerin en başında, talebiniz doğrultusunda minderin ve er meydanının unutulmaz ismi Koca Yusuf gelmektedir. Bulgaristan doğumlu en başarılı Türk sporcular şu şekildedir:

Cihan Pehlivanları ve Güreşçiler

---

Koca Yusuf (Yusuf İsmail): 1857 yılında bugün Bulgaristan sınırlarında yer alan Şumnu'nun Karalar köyünde doğmuştur. Gücü, heybeti ve sporcu ahlakıyla "Cihan Pehlivanı" ünvanını almıştır. Dönemin yenilmez başpehlivanı Kel Aliço'yu yenerek Kırkpınar Başpehlivanı olmuş, ardından Avrupa ve Amerika turnelerinde dönemin en güçlü güreşçilerini dize getirerek dünyada "Korkunç Türk" (The Terrible Turk) lakabıyla anılmıştır. Türkiye'nin mindere çıkan ilk grekoromen güreşçisi olarak kabul edilir.

---

Kel Aliço: Bulgaristan'ın Deliorman bölgesinde doğan efsanevi güreşçidir. Kırkpınar tarihinde 26 yıl üst üste başpehlivanlık ünvanını elinde tutarak kırılması imkansız bir rekora imza atmıştır.

---

Ali Kayalı: Bulgaristan doğumlu milli güreşçi, 1992 Barselona Olimpiyatları'nda ülkemize bronz madalya kazandırmış, ayrıca Avrupa şampiyonluğu ve dünya ikinciliği elde etmiştir.

---

Zekeriya Güçlü: Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden ve serbest güreşte dünya şampiyonluğuna ulaşarak bayrağımızı gururla dalgalandıran bir diğer sporcumuzdur. [1, 2, 3, 4, 5]

Halter Efsaneleri

---

Naim Süleymanoğlu: 1967 yılında Kırcaali'de doğmuştur. Üst üste 3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1988, 1992, 1996), 7 kez Dünya Şampiyonu olmuş ve kariyeri boyunca 46 dünya rekoru kırmıştır. "Cep Herkülü" lakaplı Süleymanoğlu, Bulgaristan'daki asimilasyon politikalarından kaçarak Türkiye'ye sığınmış ve tüm dünyada halter sporunun gelmiş geçmiş en büyük ismi olarak kabul edilmiştir.

---

Halil Mutlu: 1973 yılında Bulgaristan'ın Kırcaali kentinde doğmuştur. Tıpkı Naim Süleymanoğlu gibi zorunlu göçle Türkiye'ye gelmiştir. 3 farklı Olimpiyatta altın madalya kazanmış (1996, 2000, 2004), 5 kez Dünya Şampiyonu olmuş ve 20'den fazla dünya rekoruna imza atarak "Dinamo" lakabını almıştır.

---

Taner Sağır: Bulgaristan doğumlu milli halterci, 2004 Atina Olimpiyatları'nda 77 kiloda altın madalya kazanarak Olimpiyat Şampiyonu olmuş, kariyerine dünya ve Avrupa şampiyonlukları da eklemiştir.

---

Reyhan Arabacıoğlu: Türkiye adına podyuma çıkan Bulgaristan göçmeni başarılı haltercimiz, Olimpiyat üçüncülüğü elde ederek göğsümüzü kabartmıştır. [1, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12]

Bu sporcuların birçoğu, 1980'li yıllarda Bulgaristan'da Türk topluluğuna uygulanan baskı ve asimilasyon politikalarından kaçarak Türkiye'ye sığınmış ve Türk milli formasıyla dünyaya kimliklerini ve güçlerini kanıtlamışlardır. [10, 11]

Eğer isterseniz bu sporculardan birinin (örneğin Koca Yusuf veya Naim Süleymanoğlu) Türkiye'ye geliş/kaçış hikayesini ya da tarihe geçen özel müsabakalarını daha detaylı anlatabilirim. Hangi isimle devam etmek istersiniz?

 

[1] https://www.facebook.com

[2] https://www.atasporlari.org.tr

[3] https://www.aa.com.tr

[4] https://www.facebook.com

[5] https://tr.wikipedia.org

[6] https://www.aa.com.tr

[7] https://www.instagram.com

[8] https://www.cumhuriyet.com.tr

[9] https://saatolog.com.tr

[10] https://www.facebook.com

[11] https://www.aa.com.tr

[12] https://www.instagram.com

…………………..

Google ai bakışı

AI Bakışı

Bulgaristan doğumlu olup ay-yıldızlı forma altında dünyayı dize getiren ve Türk spor tarihine altın harflerle kazınan en önemli sporcular şunlardır:

Efsanevi Cihan Pehlivanı

·         Koca Yusuf (Yusuf İsmail): 1857 yılında Şumnu'ya bağlı Deliorman köyünde doğmuştur. Minderde grekoromen güreş yapan ilk Türk sporcu kabul edilir. Heybetli cüssesiyle Avrupa ve ABD arenalarında tüm rakiplerini yenerek "Cihan Pehlivanı" ve "The Terrible Turk" (Korkunç Türk) unvanlarını kazanmıştır. 1898'de Atlas Okyanusu'ndaki bir gemi kazasında trajik şekilde hayatını kaybetmiştir. [1, 2, 3, 4]

Halterin Efsaneleri

·         Naim Süleymanoğlu: Kırcaali doğumlu efsanevi halterci, "Cep Herkülü" lakabıyla tanınır. Üst üste 3 kez Olimpiyat Şampiyonu (1988, 1992, 1996) olmuş, kariyeri boyunca 46 dünya rekoruna imza atmış ve tüm zamanların en iyi haltercisi olarak tarihe geçmiştir.

·         Halil Mutlu: Kırcaali doğumlu bir diğer halter efsanesidir. Tıpkı Naim Süleymanoğlu gibi üst üste 3 farklı Olimpiyatta altın madalya (1996, 2000, 2004) kazanmış, defalarca Dünya ve Avrupa şampiyonu olmuştur.

·         Taner Sağır: Kırcaali doğumlu halterci, 2004 Atina Olimpiyatları'nda 20 yaşında altın madalya kazanarak olimpiyat tarihinin en genç halter şampiyonlarından biri olmuştur.

·         Fedail Güler: Kırcaali doğumlu sporcu, Türkiye adına yarışarak Dünya Halter Şampiyonası'nda altın madalya kazanmış ve dünya rekorları kırmıştır.

Güreşin Devleri

·         Filiz Nurullah (Kara Ali): 1870 yılında Şumnu'da doğan dev cüsseli pehlivan, Koca Yusuf'un ardından Avrupa ve Amerika'da güreşmiş, dönemin dünya şampiyonlarını yenerek büyük başarılar elde etmiştir.

·         Hergeleci İbrahim: 1848 Razgrad doğumlu olan efsanevi yağlı güreş pehlivanı, Kırkpınar'da başpehlivanlıklar kazanmış ve Paris'te sergilediği güreşlerle dünya çapında ün kazanmıştır.

·         Lütfi Ahmedov (Lütfi Pehlivan): Razgrad doğumlu ağır sıklet güreşçi, hem Bulgaristan hem de Türkiye adına uluslararası minderlerde Dünya ve Avrupa şampiyonalarında madalyalar kazanmış bir serbest güreş ustasıdır.

Bu isimlerin dışında hangi spor branşına veya tarihsel döneme (Osmanlı dönemi / Cumhuriyet dönemi) odaklanmak istersiniz? İlginizi çeken özel bir sporcunun detaylı kariyer başarılarını ve hayat hikayesini sizinle paylaşabilirim.

……………….

 

bulgaristanlı türk sporcular konulu kitap ve yayınlar var mıdır için olan sonuçlar da gösteriliyor

Google AI Bakışı

Evet, Bulgaristanlı Türk sporcuları, onların başarılarını, zorunlu göç hikayelerini ve kurdukları spor teşkilatlarını konu alan çeşitli kitaplar, akademik makaleler ve biyografik yayınlar bulunmaktadır. Özellikle halter ve güreş gibi branşlarda Türkiye'ye olimpiyat madalyaları kazandıran sporcuların hayatları ile Balkanlar'daki Türk spor kulüplerinin tarihi hem edebi hem de akademik çalışmalara sıklıkla konu olmuştur. 

Bu alandaki öne çıkan kitap ve yayınları şu kategoriler altında inceleyebilirsiniz:

1. Biyografi ve Yaşam Öyküsü Kitapları

Bulgaristan doğumlu olan ve Türkiye'ye iltica/göç ettikten sonra dünya spor tarihine damga vuran efsane sporcular hakkında yazılmış özel kitaplar mevcuttur:

·         "Naim Cep Herkülü": Türkiye Halter Federasyonu tarafından yayımlanan bu kitap, merhum Naim Süleymanoğlu'nun Bulgaristan'daki çocukluğundan Türkiye'ye kaçış operasyonuna ve kırdığı dünya rekorlarına kadar tüm hayatını belgelerle anlatır. 

·         "Ben Kimim? - Cep Herkülü Naim Süleymanoğlu" (Betül Ak Örnek): Özellikle genç okuyuculara yönelik olarak hazırlanan bu biyografik kitap, Naim'in halterdeki azmini ve Bulgaristan'daki asimilasyon politikalarına karşı spor yoluyla verdiği mücadeleyi ele alır. ·         "Naim Süleymanoğlu" (Ahmet Haldun Terzioğlu): Sporcunun yaşamını ve başarılarını çizgi roman formatında sunan popüler bir yayındır. 2. Akademik Araştırmalar ve Makaleler

Bulgaristan göçmeni sporcuların sosyolojik ve psikolojik durumlarını inceleyen ya da Balkanlar'daki Türk spor tarihine ışık tutan önemli akademik yayınlar bulunmaktadır:

·         "Bulgaristan’da Kurulan Bir Türk Derneği: Turan Gençlik ve Spor Birliği" (Akademik Makale): DergiPark'ta yayımlanan bu tarihi araştırma, 20. yüzyılın başlarında Bulgaristan Türklerinin kültürel ve bedensel gelişimlerini sağlamak amacıyla kurdukları spor kulüplerini ve örgütlenme süreçlerini detaylıca ele alır. 

·         "Göçmen Sporcu Üzerine Nitel Bir Araştırma" (Akademik Makale): Olimpiyat şampiyonu haltercimiz Halil Mutlu ile bizzat yapılan mülakatlara dayanan bu bilimsel çalışma, Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden sporcuların ilk yıllarda karşılaştıkları mobbing, aile özlemi ve kültürel uyum gibi zorlukları tematik olarak inceler. ·         "Spor ve Göç: Sistematik Literatür Tarama" (Dr. Rahşan İnal): Türkiye'deki göçmen sporcuların ve özellikle Balkanlar'dan gelen atletlerin Türk sporunun gelişimine olan "yumuşak güç" etkisini sosyolojik açıdan analiz eden makale ve kitap bölümlerindendir. 3. Genel Bulgaristan Türkleri ve Göç Kitapları (Spor Bölümlü)

Doğrudan sadece sporcu olmasalar da Bulgaristan Türklerinin kahramanlarını ve göç sürecini anlatan genel kaynakların içinde sporculara geniş yer ayrılmaktadır:

·         "Bulgaristan Türkleri" (Bilâl N. Şimşir): Alanın en temel kaynaklarından biri olan bu kitapta, Türk azınlığın sosyal ve kültürel haklarının yanı sıra spor faaliyetlerine ve baskı döneminde sporcuların Türkiye'ye iltica süreçlerine de değinilmektedir. 

·         "Bulgaristan Türklerinin Kahramanları" (Hüsniye Berraksu): Toplumda iz bırakmış önemli şahsiyetleri derleyen bu kitapta spor dünyasından isimler de yer almaktadır. Bu yayınlara ve makalelerin tam metinlerine erişmek için DergiPark veya Google Akademik üzerinde "Bulgaristan Türkleri spor tarihi", "Turan Gençlik ve Spor Birliği" veya "göçmen sporcular sosyolojisi" anahtar kelimeleriyle arama yapabilirsiniz. Bulgaristanlı Türk sporcular arasından özellikle ilgilendiğiniz bir branş (güreş, halter vb.) ya da belirli bir sporcu var mı? İsterseniz o isme odaklanan daha spesifik yayın veya makale kaynaklarına birlikte bakabiliriz.

……………….

 

Şampiyonluk hikayeleri zorunlu göçle başladı

https://www.aa.com.tr/tr/spor/sampiyonluk-hikayeleri-zorunlu-gocle-basladi/1485430

Bulgaristan'ın 1980'li yıllarda yoğunlaşan asimilasyon politikaları yüzünden Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan Bulgaristan Türkleri arasında yer alan sporcular, milli formayla özellikle halter ve güreşte önemli başarılar yakaladı.

Halil Ibrahim Avsar

23 Mayıs 2019•Güncelleme: 23 Mayıs 2019

Ankara

Bulgaristan'da 1984-1989 yılları arasında dozu artan asimilasyon politikaları nedeniyle Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan Bulgaristan Türkleri, spor alanında özellikle halter ve güreş branşlarında önemli başarılara imza attı.

Bulgaristan'ın 1984-1989 yılları arasında Türklere yönelik uyguladığı asimilasyon politikasından kaçan yaklaşık 350 bin kişinin "zorunlu göçü"nün üzerinden 30 yıl geçti.

Dönemin komünist diktatörü Todor Jivkov liderliğindeki rejim, Türk ve Müslüman azınlığa isim değiştirme ve anadilde konuşma zorunluluğunun da içinde bulunduğu baskıcı politikalar uyguladı.

Asimilasyon yüzünden doğduğu toprakları terketmek zorunda kalan yaklaşık 350 bin Bulgaristan Türkü, Türkiye'ye göç etti.

Bunlar arasında özellikle halter ve güreş branşlarında ay-yıldızlı formayla yakaladığı başarılarla adından söz ettiren birçok sporcu da yer aldı.

Olimpiyat şampiyonları Naim Süleymanoğlu ve Halil Mutlu, halterde kazandıkları madalyalar ve kırdıkları rekorlarla spor tarihine geçti.

Naim, Türkiye'ye getirildi

Bulgaristan'ın Kırcaali kentinde 23 Ocak 1967'de dünyaya gelen Naim Süleymanoğlu, ülkesindeki baskılardan kurtulmak ve Türkiye adına müsabakalara katılmak için 1986 yılında Avustralya'da düzenlenen Halter Dünya Kupası sırasında Türk Büyükelçiliğine sığındı.

Naim Süleymanoğlu, 1986 yılında dönemin Başbakanı Turgut Özal ve ilgili birimlerin başarılı operasyonuyla Türkiye'ye getirildi.

1988 Seul Olimpiyatları'na Türkiye adına katılabilmesi için Türk hükümetince Bulgaristan'a 1 milyon dolar ödenerek, gerekli izin alındı. O tarihten itibaren Naim Süleymanoğlu, şampiyonalara milli mayoyla katıldı.

Milli halterci, 1988 Seul, 1992 Barcelona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda üst üste 3 kez şampiyon olarak tarihi bir başarıya imza attı.

"Cep Herkülü" ayrıca 7 dünya şampiyonluğu elde ederken, Avrupa şampiyonalarında 7 altın madalya kazandı.

Kariyerine 46 dünya rekorunu da ekleyen ve elde ettiği başarılarla dünya çapında bir üne kavuşan Naim Süleymanoğlu, 18 Kasım 2017 tarihinde karaciğer yetmezliği nedeniyle vefat etti.

Halil, Naim'in unvanına ortak oldu

Bulgaristan'daki baskılar nedeniyle Türkiye'ye göç eden Halil Mutlu, Türk halterine ikinci altın çağını yaşattı.

Halil Mutlu, 1996 Atlanta, 2000 Sidney ve 2004 Atina Olimpiyatları'nda altın madalya kazanarak Naim Süleymanoğlu'nun 3 olimpiyat şampiyonluğu unvanına ortak oldu.

Ayrıca 5 dünya ve 10 Avrupa şampiyonluğu bulunan milli halterci, çok sayıda da rekora imza attı.

Halterde Türkiye'ye olimpiyat şampiyonluğu kazandıran Bulgaristan doğumlu bir diğer sporcu ise Taner Sağır oldu.

2004 Atina Olimpiyatları'nda 77 kiloda kürsünün zirvesinde yer alan milli sporcu, aynı zamanda Avrupa ve dünya şampiyonluğu sevinci de yaşadı.

Milli haltercilerden Reyhan Arabacıoğlu olimpiyat üçüncülüğü elde ederken, Sunay Bulut ve Fedail Güler de Avrupa ve dünya şampiyonalarında madalyalar kazandı.

Güreşte gelen başarılar

Bulgaristan doğumlu sporcular, halterde olduğu gibi güreşte de aldıkları başarılarla adlarından söz ettirdi.

1992 Barcelona Olimpiyatları'nda bronz madalya alan Ali Kayalı, Avrupa şampiyonluğu ve dünya ikinciliği de elde etti.

Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden güreşçilerden Zekeriya Güçlü, dünya şampiyonluğuna ulaştı.

Avrupa şampiyonalarında Remzi Musaoğlu, İlyas Şükrüoğlu, Efrahim Kamberoğlu kürsüde yer alma başarısı gösterirken, Behçet Selimoğlu 1991 Atina Akdeniz Oyunları'nda birinci oldu.

lgili Konular:

Naim SüleymanoğluhalterHalil Mutlugüreş

……………………..

https://www.facebook.com/tariharsivi/posts/ge%C3%A7mi%C5%9Fte-ve-g%C3%BCn%C3%BCm%C3%BCze-bakt%C4%B1%C4%9F%C4%B1m%C4%B1zda-g%C3%BCre%C5%9F-ve-halter-gibi-g%C3%BC%C3%A7-gerektiren-spor-dalla/4654889161260140/

 

…………………

https://www.aa.com.tr/tr/spor/turk-halterinde-1989da-bulgaristandan-yaptirilan-zorunlu-goc-unutulmuyor/2598974

Türk halterinde 1989'da Bulgaristan'dan yaptırılan zorunlu göç unutulmuyor

Türkiye Halter Federasyonu Asbaşkanı, 2004 Atina Olimpiyat Oyunları şampiyonu eski milli halterci Taner Sağır, Bulgaristan'da yaşayan Türklerin 1989'da zorunlu göçe tabi tutulmasının, Türk halterinde unutulmadığını söyledi.

Fatih Çakmak

27 Mayıs 2022•Güncelleme: 27 Mayıs 2022

Ankara

Türklerin Bulgaristan'dan 29 Mayıs 1989'da zorunlu göç ettirilmesi sırasında aile büyükleriyle Türkiye'ye gelen Taner Sağır, o günlere dair anılarını, halter hayatını AA muhabirine değerlendirdi.

Bulgaristan'daki Türkleri "Bulgarlaştırma" girişimleriyle yaşanan zulümleri çok küçük yaşta olduğu için daha çok aile büyüklerinin yaşadığını belirten Sağır, "Bulgaristan'da Türklere asimilasyon yapıldı, çok büyük bir baskıydı, en çok hisseden anne, babalarımız ve dedelerimiz oldu." dedi.

Olimpiyat şampiyonu Naim Süleymanoğlu'nun Bulgaristan'dan kaçıp Türkiye'ye geldiğini hatırlatan Sağır, "Ardından Halil Mutlu ve bizim ailemiz de geldi. İnanılmaz derecede bir zulüm vardı. 1989'daki bu zorunlu göç Türk halteri için Naim Süleymanoğlu, Halil Mutlu ve benim gibi daha birçok ismi de kazandırdı." ifadelerini kullandı.

Bulgaristan'ın ülkedeki Türk soyunu tam bitirmeye çalıştığını belirten Sağır, "Tabii Naim abi Türkiye'ye geldikten sonra, Türklerin bakış açısı işleri değiştirdi. Naim abinin çıkıp televizyonlarda, Bulgaristan'ın yaptığı zulümleri tüm dünyaya duyurması bizim ailemiz olsun, Avrupa'daki tüm Türkler olsun, Avrupa'daki insanların da bunu duymasına, görmesine sebep oldu ve işler değişti." diye konuştu.

Naim Süleymanoğlu'nun 1986'da Avustralya'dan Londra'ya getirildikten sonra dönemin başbakanı Turgut Özal'ın gönderdiği özel uçakla Türkiye'ye gelmesi, ardından yaptığı konuşmaların tarihe damga vurduğunu anlatan Sağır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Tabii ki biz orada evimizi, barkımızı, tarlalarımızı, her şeyimizi bırakıp da geldik. Türkiye'de her şeye sıfırdan başladık. En zor kısmı da orada doğmuşuz, büyümüşüz, atalarımız orada doğmuş, büyümüş. Tabii ki onun da öncesi var, Osmanlı İmparatorluğu zamanında orası Türk topraklarıydı zaten. Zamanında Osmanlı iyi ve güçlü aileleri oraya yerleştirip orayı kendine 'uç beylikleri' yapmış, orayı güçlendirmişti. Bulgaristan hükümetinin baskılarından, şiddetli zulümlerinden, dahası isim değiştirmesinden dolayı, yani normalde Türk ismiyle doğuyorsunuz ama size 'Ivan'sınız ya da 'Corc'sunuz gibi isimler takarak, sizin Türk kimliğinizi bitirmeye çalışıyorlardı. Bunlardan dolayı göç zorunlu oldu."

"Koca Yusuf'ların, büyük güreşçilerin çıktığı yerden geldik"

Sağır, Bulgaristan'ın Türkleri göndermekle çok büyük hata yaptığını, orada bütün çalışanların, işleri yapanların Türkler olduğunu, Türkler zorla gönderildikten sonra Bulgaristan'ın çok büyük bir maddi kayıp da yaşadığını dile getirdi.

Türkiye'de haltere nasıl başladığıyla ilgili soruyu yanıtlayan Sağır, "Ankara'da Pursaklar'da oturuyorduk, orada Naim abinin kardeşi Muharrem Süleymanoğlu antrenörlük yapıyordu ve 1994 yıllarında arkadaşlarımızın da etkisiyle başladık. Sadece ben değil, Pursaklar'da 60 kişi başladık, yıllar içerisinde 4-5 kişi kaldık. Avantajımız başımızda iyi antrenörlerin olmasıydı." ifadelerini kullandı.

Bulgaristan'ın Kırcaali bölgesinden Naim Süleymanoğlu, Halil Mutlu ve Taner Sağır gibi önemli haltercilerin çıkmasının sebebine ilişkin de Sağır, "Ben Bulgaristan'ın Deliorman bölgesinin İsperih şehrindenim. Koca Yusuf'ların, büyük güreşçilerin çıktığı yerden geldik. Atalarımız Osmanlı'nın güreşçi yatağıymış, dedem de babam da amcam da hep güreş yaptı. Biz de halterci olduk, farkımız bu oldu." şeklinde konuştu.

Avrupa ve dünya şampiyonalarında da dereceler elde ederek 2004 Atina Olimpiyatları şampiyonluğuna gittiğini hatırlatan Sağır, "2003 yılında hem gençler Avrupa'da hem gençler dünya şampiyonasında, dünya rekoru kırarak şampiyon oldum. En yakın rakibime 20 kilo fark attım. Hatta bir yarışmada ağabeyimle ikimiz yarıştık, o yarışmada ben birinci oldum ağabeyim ikinci oldu. O şekilde abimle bir fotoğrafımız da var. Unutamadığım en büyük anım abimle birlikte yarışıp birlikte ilk ikiye girmekti. Annem ve babam için çok gurur verici." değerlendirmesinde bulundu.

"Dünya şampiyonu da olimpiyat madalyası kazanan da çıkacak"

Yeni Naim'lerin, Halil'lerin yetişmesi için nasıl çalıştıklarına ilişkin de Sağır, "İki eski milli sporcu olan asbaşkanımız var. Avrupa şampiyonu abimiz Yasin Aslan, başkan vekilimiz Ömer Öztürk de antrenör kökenli. Aslında yıllar önce olması gereken şeyi 10-15 sene geçtikten sonra yapmış olduk. Zamanında çok yanlışlar yapılmış, bunları düzeltmeye çalışacağız. Bir sporcu 10-15 senede yetişiyor, bir günde yetişmiyor." yorumunda bulundu.

İyi bir altyapı kuracaklarını, yetenekli sporcuları bulup onlara en iyi imkanları sağlayacaklarını belirten Sağır, "Tabii ki bunlar arasından dünya şampiyonu da olimpiyat madalyası kazanan da çıkacak. Hedefimizin var olanın üzerine daha fazla bir şeyler katmak. 2004 yılındaki başarıya ulaşmamız için yaptığımız altyapı ile bizden sonra gelecek idareciler de iyi idare ederlerse bu hedefe ulaşılır." şeklinde konuştu.

Ciddi bir sakatlık yaşadığı için halteri erken bıraktığını kaydeden Sağır, "Sporcularımızı halteri kaldırırken bile görmek inanılmaz heyecan veriyor. Antrenmanlarını izlediğim zaman içlerinden gerçekten şampiyon çıkacağına inanıyoruz." diyerek sözlerini tamamladı.