28.1.2026
ChatGPT:
Türkiye’de
etimoloji
(kelime kökenbilimi) alanında doğrudan çalışmalar yapan veya bu konuda destek
sağlayan başlıca kurumlar, akademik birimler ve araştırma merkezleri
şöyle özetlenebilir:
🇹🇷 Ana Dil ve Etimoloji Kurumu
📌 Türk Dil Kurumu (TDK)
Türkiye’nin
en merkezi ve resmi dil araştırma kuruluşudur. Türk dili üzerinde sözlük,
dilbilimsel çalışma ve köken bilimi (etimoloji) çalışmaları yürütür. 1932’de
Atatürk’ün talimatıyla kurulmuş olan kurum, Türkçe’nin kelime kökeni
araştırmalarını da kapsayan dil bilimsel faaliyetler yapar ve bu kapsamda
etimolojik sözlük projeleri yürütür.
·
TDK’nin
“Türkçenin
Köken Bilgisi (Etimoloji) Sözlüğü” projesi vardır (örneğin “A”
harfi deneme sürümü yayımlandı).
🎓 Üniversiteler ve Akademik Birimler
📍 Üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı, Türkoloji,
Dilbilim Bölümleri
Etimoloji
genellikle üniversitelerde Türk Dili ve Edebiyatı,
Dilbilim
(Linguistics) ve Türkoloji
bölümleri içinde akademik araştırma olarak yürütülür. Türkiye’de bu alanda
eğitim veren ve araştırma yapan birçok üniversite vardır:
·
Ankara
Üniversitesi – Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi (Türk dili
tarihi, eski Türkçe, köken çözümleri gibi konular)
Hacettepe Üniversitesi –
Türkoloji/Türk Dili ve Edebiyatı Enstitüsü (Türk dilinin tarihi
ve dil aileleri, köken çalışmaları)
Boğaziçi Üniversitesi – Dilbilim
Araştırmaları Dergisi / Dilbilim Bölümü (linguistik çalışmalar,
makaleler ve etimolojik araştırmalar yayımlar ve destekler)
Diğer birçok üniversitede Türk
dili bölümleri (örneğin İstanbul, Ege, Dokuz Eylül, …) hem
lisans üstü hem de doktora seviyesinde kelime tarihi ve etimoloji ile ilgili
ders ve araştırma imkânı sağlar.
📌 Ege Üniversitesi – Türk Dünyası
Araştırmaları Enstitüsü
Türk dili ve lehçelerinin tarihî yapıları, dil değişimi ve kökenleri üzerinde
akademik araştırmalar yapan bir merkezdir.
💡 Yayın ve Araştırma
Platformları
📝 “Dilbilim Araştırmaları”
(Boğaziçi Üniversitesi)
Linguistik alanında yayımlanan süreli bir dergidir ve etimolojiyle ilgili
akademik makalelere de yer verir.
📚 Diğer İlgili Akademik
Kaynaklar ve Çalışma Alanları
·
Akademik
makaleler, tezler ve sözlükler genellikle üniversite hocaları tarafından
hazırlanır ve etimoloji konusu bu çalışmalarda yer alır (ör. “Türkiye’de Kelime
Etimolojisi Üzerine…” gibi bibliyografik derlemeler).
Etimoloji dersleri, bazı üniversitelerin Türk
dili programlarında yer alır (örneğin etimoloji giriş dersi).
📌 Özet: Etimoloji ile
İlgili Kuruluşlar Türkiye’de
|
Tür |
Kuruluş / Birim |
Görev / Rol |
|
Devlet
Kurumu |
Türk
Dil Kurumu (TDK) |
Türk dili
köken çalışmaları, etimolojik sözlük projeleri |
|
Üniversite |
Ankara
Üniversitesi (DTCF) |
Türk dili
tarihi ve etimoloji alanında eğitim & araştırma |
|
Üniversite |
Hacettepe
Üniversitesi – Türkoloji |
Türk dili
tarihi ve dil araştırmaları |
|
Üniversite |
Boğaziçi
Üniversitesi – Dilbilim |
Dilbilimsel
araştırmalar, akademik yayınlar |
|
Araştırma
Enstitüsü |
Ege
Ü. Türk Dünyası Araştırmaları |
Türk dili
ve lehçeleri ile ilişkili çalışmalar |
İstersen bu kurumlarda özellikle etimoloji
ile ilgili yayınlar, etimolojik sözlükler, akademik dergiler ve projeler
üzerine daha detaylı bir liste de hazırlayabilirim. Bunu ister misin? (Örneğin
TDK ve akademik yayınların isimleriyle birlikte.)
Şunu
dedin:
Sivil Toplum Kuruluşları var mıdır, Facbook, Instagram vs sosyal
medyadan bakar mısınız
ChatGPT:
Evet
— Türkiye’de
doğrudan “etimoloji” alanında kurulmuş bir büyük resmî STK olmamakla birlikte,
bu alana ilgi duyanların bir araya geldiği sosyal medya grupları ve
dil-toplum çalışmalarına odaklanan sivil oluşumlar mevcut. Web
ve sosyal medya üzerinde bunların en belirgin örneklerini buldum:
📌 Sosyal Medya Üzerinden Etimoloji Toplulukları
Facebook Grupları (gönüllü, meraklı topluluklar)
1. “Etimoloji
~ Sözcük ve Deyimlerin Kökeni” – Kelime kökenleri, deyimler ve halk
etimolojisi üzerine amatör paylaşım ve tartışmaların yapıldığı bir grup.
“ETİMOLOJİ (KÖKEN BİLİMİ) KULÜBÜ”
– Kelime kökenleri meraklılarının bir araya geldiği başka bir Facebook grubu.
“Etimoloji – Sözcüklerin ve
Deyimlerin Kökeni” – Çoğu etimoloji severin takip ettiği ek bir
Facebook topluluğu.
👉 Bu tür Facebook grupları
genellikle amatör
etimoloji araştırmacıları, dil meraklıları ve öğrenciler
tarafından yönetilir; dernek statüsünde olmayıp gönüllülük esasına dayanır.
Facebook Sayfası
·
Etimoloji
(@etimoloji1)
– Sözcük kökenleri ve dil ile ilgili paylaşımlar yapan bir Facebook sayfasıdır
(yaklaşık binlerce beğeni ve takipçi var).
📌 Resmî Olmayan, Ama
Dil Bilimine Yakın Sivil Kuruluşlar
Bu kurumlar doğrudan etimoloji STK’sı olmasa
da dil ve kültür alanında çalıştıkları için etimoloji konusuna
dolaylı katkı sağlarlar:
·
Dil Derneği – Türk dili ve
dil bilimi çalışmalarını destekleyen kamu yararına çalışan bir dernektir.
Etimoloji gibi Türk dili ile ilgili konular üzerine etkinlikler ve yayınlar
yapar.
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği – Türk dili
ve edebiyatı üzerinde akademik toplantılar, dergiler ve sosyal etkinlikler
yürüten sivil toplum kuruluşudur (etimoloji ile doğrudan bir birimi olmayabilir
ama dil alanında STK olarak faaliyet gösterir).
Not: Akademik dernek olan Türkiye Dil
ve Edebiyat Derneği (TDED) gibi oluşumlar da etimolojiyle
bağlantılı çalışmalar yapan ortam sağlayabilir; ancak doğrudan “etimoloji STK”
olarak kurulmamıştır.
🧠 Genel
Değerlendirme
·
Türkiye’de
bugün etimoloji alanında resmî, merkezi, tescilli bir STK
yok (örneğin bir “Etimoloji Derneği” resmi yapısı).
·
Fakat
Facebook
grupları ve sayfaları gibi sosyal topluluklar etimoloji
meraklılarını bir araya getiren önemli platformlar.
Ayrıca dil ve edebiyat dernekleri
(Dil Derneği, TDED vb.) dil bilimi bağlamında etimolojik konulara dolaylı katkı
sağlar.
İstersen bu grupların Facebook doğrudan
linklerini, belli başlı Instagram hesaplarını
ve takipçi sayılarını da listeleyebilirim — ister misin? (Biraz daha detaylı
bir sosyal medya rehberi olur.)
Şunu
dedin:
evet rica ederim...
ChatGPT:
Elbette
— Türkiye’de
sosyal medyada etimoloji (kelime kökeni) ile ilgili paylaşımlar yapan hesaplar,
gruplar ve topluluklar için bulabildiğim güncel ve faydalı
bağlantıları aşağıda kategori kategori paylaşıyorum. 👇
Not: Resmî bir STK statüsü olmayan bu tür oluşumlar genellikle gönüllü
meraklılar tarafından yönetilir ve sosyal medya üzerinden faaliyet gösterirler.
📌 Facebook Grupları
Aşağıdaki
Facebook grupları doğrudan etimoloji, dil/kelime kökeni ve ilgili tartışmalar
için aktif veya ilgi alanı barındırır:
🔹 Etimoloji & Kelime Kökeni Grupları
·
Etimoloji ~
Sözcük ve Deyimlerin Kökeni – Kelime kökenleri ve deyimlerin
tarihsel bağlamda tartışıldığı bir grup grubu.
👉 Facebook’ta “Etimoloji ~ Sözcük
ve Deyimlerin Kökeni” olarak aratabilirsiniz.
ETİMOLOJİ (KÖKEN BİLİMİ) KULÜBÜ
– Etimoloji meraklılarının konuştuğu gönüllü bir topluluk grubu.
👉 Facebook’ta
“ETİMOLOJİ (KÖKEN BİLİMİ) KULÜBÜ” olarak arayınız.
Etimoloji – Sözcüklerin ve
Deyimlerin Kökeni – Başka bir Facebook topluluğu, kelime kökeni
üzerine tartışma ve paylaşımlar içerir.
👉 Facebook’ta
“Etimoloji – Sözcüklerin ve Deyimlerin Kökeni” şeklinde bulabilirsiniz.
Bu gruplarda çoğu kişi sözlük
anlamı, tarihsel köken ve dil evrimi gibi konularda içerik
paylaşıyor veya soru-cevap yapıyor.
📌 Facebook Sayfaları
🔹 Etimoloji
Temalı Sayfalar
·
Etimoloji
(@etimoloji1)
– Facebook üzerinde kelime kökeni, dil tarihi ve benzeri paylaşımlar yapan bir
hesap.
👉 Facebook’ta
“Etimoloji” olarak arayabilirsiniz.
Kelime Kökeni –
Bazı araştırmacılar ve yazarlar tarafından yönetilen paylaşımlar. Türkiye’de
özellikle Twitter’da çok takipçisi olan bir etimoloji hesabı bu isimle
biliniyor.
📌 Twitter / X
Hesapları
Türkiye’de Twitter (X) üzerinden etimoloji üzerine
düzenli içerik üreten bazı popüler hesaplar:
🔹 Öne Çıkan Hesap
·
Kelime Köken – Etimoloji,
dil tarihi ve bazen kültür konularını kapsayan içerikler paylaşan bir hesap.
o Bu hesap,
özellikle kelimelerin kökenleriyle ilgili kısa hikâyeler ve açıklamalar yaparak
ciddi ilgi görmüştür (on binlerce takipçisi olduğu haberlerde
belirtilmektedir).
📌 Instagram Hesapları
Instagram’da Türkiye’de etimoloji temalı net STK
hesapları çok yaygın değil; ancak bireysel paylaşımlar ve etimolojik içerik
yapan sayfalar bulunabilir. Örnekler:
🔹 Dil, Kelime ve
Etimoloji Temalı:
·
(Örnek) Birçok
kullanıcı “kelime kökeni”, “güncel kelimeler” gibi etiketlerle gönderi yapıyor
— siz Instagram’da aşağıdaki etiketleri aratarak ilgili topluluklara
ulaşabilirsiniz:
o #etimoloji
o #kelimekökeni
o #diltarihi
o #kelime
o #sözlük
Bu tarz içerik yapan kişisel sayfalar zamanla bir takipçi kitlesi
oluşturabiliyor.
(Not: Özel hesap
isimleri çok hızlı değiştiği için en güncel listelenmiş Instagram hesapları
burada net olarak bulunamadı; ama yukarıdaki etiketlerle hızlıca arama
yapabilirsiniz.)
📌 Genel Tavsiyeler
(Sosyal Medya Aramaları)
Etimolojiyle ilgilenen toplulukları keşfetmek için
aşağıdaki sosyal medya aramalarını yapabilirsiniz:
🔍 Facebook
tarafı:
·
“Etimoloji
kelime kökeni”
·
“Kelime
tarihi”
·
“Deyim
kökenleri”
🔍 Instagram
tarafı:
·
Etiketlerle
arama: #etimoloji, #kelimekökeni, #diltarihi
🔍 Twitter
/ X tarafı:
·
“Etimoloji
Türkçe”
·
“#etimoloji”
Bu tür aramalar da düzenli aktif içerik üreten bireysel hesaplara ulaşmanızı
sağlar.
📌 Kısa Not
·
Türkiye’de
resmî
bir “Etimoloji Derneği” gibi tescilli bir STK yoktur; çoğu
etimoloji içerikli topluluk Facebook grubu veya bireysel
sosyal medya hesabı şeklinde faaliyet gösterir.
·
Sosyal
medyada dile ve kelime kökenine ilgi giderek arttığı
ve paylaşımların geniş takipçi kitleleri bulduğu bilinmektedir.
İstersen, sana bu grupların ve hesapların en
aktif olanlarını bağlantılarıyla birlikte (ve mümkünse takipçi
sayılarıyla) özel olarak listeleyebilirim — ister misin? (Bu şekilde doğrudan
yönlendirme yapabilirim.)
ChatGPT
hata yapabilir. Önemli bilgileri kontrol edin.
……………………..
Sosyal medyada dile ve
kelime kökenlerine ilgi arttı. Sosyal medya platformlarında dil ve kelime
kökenleriyle ilgili paylaşım yapan hesaplar kullanıcılardan büyük ilgi görüyor.
Tolga Yanık
| 16.08.2020 - Güncelleme : 16.08.2020. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/sosyal-medyada-dile-ve-kelime-kokenlerine-ilgi-artti/1943616?utm_source=chatgpt.com
Etimoloji (Köken Bilimi) Kulübü. https://www.facebook.com/groups/330453097041545/?locale=tr_TR
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder