Çelik Gülersoy Konulu Tezler. 16.2.2026

 Çelik Gülersoy Konulu Tezler

16.2.2026

YAZARA GÖRE ALFABETİK LİSTE

 

ÇİĞDEM YILDIRIM: İstanbul Şehir Kimliğinin Oluşumunda Araştırma Merkezlerinin (Enstitülerin) Yeri Ve Çalışmaları. 2016. Tez Danışmanı Yrd. Doç. Dr. İrfan Çiftçi. T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İstanbul Araştırmaları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi İstanbul-2016. https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/56025.pdf

 

DENİZ ELDENİZ : İstanbul için bir kütüphane hayal etmek ve kurmak: İstanbul Kitaplığı. 2023. Imagining and building a library for istanbul: Istanbul Library. Marmara Üniversitesi, 2023, Yüksek Lisans, Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

 

GÜNEŞ GÜLER : Reşit Saffet Atabinen ve faaliyetleri (1923-1965). 2019. / Reşit Saffet Atabinen and its activities (1923-1965). Yazar: GÜNEŞ GÜLER. Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU. Yer Bilgisi: Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı. Konu:Tarih = History. Dizin:Atabinen, Reşit Saffet = Atabinen, Reşit Saffet ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi kimlik = Political identity ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk Seyyahin Cemiyeti = Turkish Travel Association        Onaylandı. Yüksek Lisans Türkçe 2019 159 s.

 

NURİYE ÖZLEM ÇUHADAR :  Çelik Gülersoy'un hayatı, eserlerı ve Türk kültür sanatına yaptıgı katkıları. 2005. The life and works of Çelik Gülersoy and his asistance to Turkish culture and art, Marmara Üniversitesi, 2005. Yüksek Lisans, Sanat Tarihi = Art History

 

ÖZDEN ÇELİK DAĞLI: Çelik Gülersoy İstanbul Kitaplığı'nın müze kütüphaneye dönüşüm sürecinin incelenmesi. 2025. Analyzing the transformation process of Çelik Gülersoy Istanbul Library into a museum library      İstanbul Üniversitesi, 2025. Yüksek Lisans      Müzecilik = Museology

 

ÜMİT DURGU : Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'nun Türk imajı ile batılılaşmaya verdiği destek ve Türkiye'ye kazandırdıkları (1923-1942) . 2010. / Turkish Turing and Automobile Association' support to Turkish image with westernization and benefits for Turkey (1923-1942). Yazar: ÜMİT DURGU. Danışman: PROF. DR. TÜLAY ALİM BARAN. Yer Bilgisi: Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı. Konu:Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution. Dizin:Batılılaşma = Westernization ; Turizm = Tourism ; Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu = Turkish Turing Automobile Association ; Türkler = Turks ; İmaj = Image. Yüksek Lisans. Türkçe 2010 207 s. 

SELEN AZAKLI ** 2022 ** Sultanahmet Soğukçeşme Sokağı'nın yapısal dönüşümünün incelenmesi. Investigation of the structural transformation of Sultanahmet Soğukçeşme Street ** Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ** Yüksek Lisans ** Mimarlık = Architecture

İLKNUR YÜKSEL ** 2009 ** Eski Türk Evi'nin butik otele dönüşümünde karşılaşılan problemler (Safranbolu evleri ve Soğukçeşme Sokağı karşılaştırmalar dahilinde). Traditional Turkish House's transformation of boutique hotel is confronted problems (Safranbolu houses and Sogukcesme Street comparative) ** Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ** Sanatta Yeterlik ** İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

SAFİYE ÖZGÜVEN ** 1994 ** Tarih-kültür varlıkları eski yapıların korunması, yeniden kullanımı ve turizm açısından önemi özgün bir örnek: Soğukçeşme Sokağı ve evleri. İstanbul Üniversitesi ** Yüksek Lisans ** Turizm = Tourism

 

………………………………

 

https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tarama.jsp

LİNKİNDE Gelişmiş Arama ile aşağıdaki sorgulama yapılabilir. Bu tezlerin hangilerinde Gülersoy hakkında bilgiler olup olmadığına bakılabilir;

 

 

……………………………………….

 

TEZLER VE İÇİNDEKİLER SAYFALARI

 

Çiğdem Yıldırım: İstanbul Şehir Kimliğinin Oluşumunda Araştırma Merkezlerinin (Enstitülerin) Yeri Ve Çalışmaları. 2016

Tez Danışmanı Yrd. Doç. Dr. İrfan Çiftçi. T.C. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İstanbul Araştırmaları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi İstanbul-2016. https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/56025.pdf

 

İÇİNDEKİLER

ÖZET......................................................................................................iii

İÇİNDEKILER ............................................................................................... ix

RESİMLER LİSTESİ..................................................................................... xi

KISALTMALAR LİSTESİ.................................................................................... xiv

GİRİŞ ........................................................................................................... 1

 

BİRİNCİ BÖLÜM

MODERN ŞEHİRLERİN OLUŞUMU VE ŞEHİR İMAJI

1.1. Modern Şehrin Tanımı ve Tarihi Gelişimi............................................................ 4

1.2. Şehir İmajı ve Şehir Kimliği Kavramları.............................................................. 7

1.3. Şehrin Kimliklendirilmesi ve İmgeler....................................................... 8

1.4. Kültür Endüstrisi ile Şehir İmajlarının ve Marka Şehirlerin Oluşturulması ....... 15

1.5. Berlin, New York, Paris ve Londra Şehir Enstitüleri’nin Çalışmaları................ 23

1.5.1.Berlin.............................................................................................. 25

1.5.2. New York........................................................................................ 27

1.5.3. Paris............................................................................................... 31

1.5.4. Londra ...................................................................................

 

İKİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL KİMLİĞİ

2.1. Turizm Açısından Yeni İmaj ve Önemi.............................................................. 36

2.2. İstanbul İçin Yapılan Turistik İmaj Çalışmaları.................................................. 40

2.2.1 İBB İstanbul Çevre Düzeni Planı............................................................... 41

2.3. 1960 Sonrası İstanbul’unun Turizm Objeleri ve İmgeleri .................................. 47

2.3.1. Menderesizasyon............................................................................. 47

2.4. 1960-2015 İstanbul Şehir Kimliğinin Korunması ve Geliştirilmesine Yönelik

Kurumsal Çalışmalar.......................................................................... 56

2.5. İstanbul Fetih Cemiyeti ve Fethin 500. Yıldönümü............................................ 57

2.6. İstanbul Enstitüsü..................................................................................... 74

2.7. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu.......................................................... 82

2.8. İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı (İKSV)............................................................... 96

2.9. İstanbul Büyükşehir Belediyesi: 1994 sonrası Kültürel Çalışmalar ................... 98

2.9.1. İBB İstanbul Araştırmaları Merkezi ......................................................... 98

2.9.2. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültürel Etkinlikleri............................. 105

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İSTANBUL ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ

3.1. Suna ve İnan Kıraç Vakfı............................................................... 113

3.2. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün kuruluşu ve tarihi ................................... 121

3.3. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün Şehir Kimliğine Yönelik Faaliyetleri..... 124

3.4. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün Yaşam Kalitesini Artırmaya Yönelik

Çalışmaları ......................................................................... 150

3.5. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün Gelecek Projeleri ................................... 151

 

SONUÇ VE ÖNERİLER....................................................................................... 156

KAYNAKÇA ......................................................................................... 160

 

RESİMLER LİSTESİ

·          Resim 1: Ayasofya Camii....................................................................................... 44

·          Resim 2: Kız Kalesi................................................................................................ 45

·          Resim 3: Ortaköy Camii......................................................................................... 46

·          Resim 4: Topkapı Sarayı ........................................................................................ 47

·          Resim 5: Time Dergisi Kapağı: Adnan Menderes.................................................. 48

·          Resim 6: Beyoğlu’nda yol çalışmaları.................................................................... 49

·          Resim 7: Çelik Gülersoy tarafından hazırlanan İstanbul Rehberi (Guide D’Istanbul) ........................... 50

·          Resim 8: Gün batımında İstanbul Silueti................................................................ 51

·          Resim 9: Boğazdan Rumeli Hisarı ......................................................................... 52

·          Resim 10: Kariye Camii Mozaikleri, Edirnekapı ..................................................... 53

·          Resim 11: Topkapı Sarayı Japon Vazoları ............................................................... 54

·          Resim 12: Wilhelm II Çeşmesi (Alman Çeşmesi), Sultanahmet.............................. 55

·          Resim 13: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümünde diktirilen 1.ve 2. Kitabeler... 60

·          Resim 14: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümünde diktirilen 3, 4, 5, ve 6. Kitabeler.................................................................................................. 61

·          Resim 15: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümünde diktirilen 7,8,9 ve 10. Kitabeler.................................................................................................. 62

·          Resim 16: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümünde diktirilen 11 ve 12. Kitabeler.................................................................................................. 63

·          Resim 17: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yıldönümünde Basında Çıkan Etkinlik Haberleri.................................................................................................. 65

·          Resim 18: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yılı Kutlamaları............................................ 68

·          Resim 19: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yılı Kutlamaları............................................ 69

·          Resim 20: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yılı Kutlamaları ile İlgili Basında Çıkan Haberler................................................................................................... 69

·          Resim 21: İstanbul’un Fethi’nin 500. Yılı Kutlamaları ile İlgili Basında Çıkan Haberler................................................................................................... 70

·          Resim 22: Fatih Sultan Mehmed adına İsviçre’de çıkarılan pullar .......................... 72

·          Resim 23: Fatih’in resimlerinin bulunduğu kent kartpostalları................................ 73

·          Resim 24: İstanbul Enstitüsü Dergisi ....................................................................... 76

·          Resim 25: İstanbul Enstitüsü Yayınları.................................................................... 77

·          Resim 26: İstanbul Enstitüsü Yayınları.................................................................... 78

·          Resim 27: İstanbul Enstitüsü Yayınları.................................................................... 79

·          Resim 28: İstanbul Enstitüsü Yayınları.................................................................... 80

·          Resim 29: İstanbul Enstitüsü Yayınları.................................................................... 81

·          Resim 30: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumunun kurucularından Reşit Saffet Atabinen .................. 83

·          Resim 31: Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu yöneticilerinden Çelik Gülersoy 85

·          Resim 32: Topkapı Enformasyon Bürosu ................................................................ 86

·          Resim 33: Türkiye’nin ilk afişi................................................................................. 87

·          Resim 34: Sarıyer Çeşmesi Restorasyonu................................................................ 89

·          Resim 35: Turing devraldığında Malta Köşkü ......................................................... 90

·          Resim 36: Restorasyon’dan sonra Malta Köşkü ...................................................... 91

·          Resim 37: İstanbul Kitaplığı..................................................................................... 92

·          Resim 38: Restorasyon’dan sonra İstanbul Kitaplığı ............................................... 93

·          Resim 39: Ayasofya Konakları, Soğuk Çeşme Sokağı ............................................ 94

·          Resim 40: Yabancı basında İstanbul ........................................................................ 95

·          Resim 41: Pera Müzesi Koleksiyonları .................................................................. 115

·          Resim 42: Pera Müzesi, “Düşlerin Kenti: İstanbul” sergisi kataloğu .................... 116

·          Resim 43: Pera Müzesi........................................................................................... 116

·          Resim 44: Pera Müzesi “Küçük Gece Müzikleri”.................................................. 118

·          Resim 45: Nörodejenerasyon Araştırmaları Laboratuvarı...................................... 119

·          Resim 46: Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Merkezi(AKMED), Antalya........... 120

·          Resim 47: Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Merkezi (AKMED) Kütüphanesi, Antalya ........... 121

·          Resim 48: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Binası, Tepebaşı ................................ 122

·          Resim 49: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi ...................................... 123

·          Resim 50: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Sergisi................................................ 125

·          Resim 51: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Albüm-Kitap Dizisi Yayın No:1 ....... 126

·          Resim 52: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Cumhuriyet İstanbul'da: Bir Bayramdan Sahneler” adlı sergiden bir fotoğraf...................................................... 127

·          Resim 53: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Doğu’nun Merkezine Seyahat 1850-1950: Pierre de Gigord Koleksiyonu’ndan İstanbul’da Gezginlerin 100 Yılı” sergisinden bir fotoğraf ...................... 128

·          Resim 54: Taksim Meydanı. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Taksim İstanbul'un Kalbi“ isimli sergisinden bir fotoğraf.................................................... 129

·          Resim 55: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Değişen Zamanların Mimarı: Edoardo De Nari 1874 – 1954” isimli sergi kataloğu......................................... 130

·          Resim 56: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Nil Kıyısından Boğaziçi'ne Kavalalı Mehmet Ali Paşa Hanedanı'nın İstanbul'daki İzleri”adlı sergi kataloğu..................................................................... 131

·          Resim 57: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Hilâl ve Güneş: İstanbul'da Üç Japon; Yamada Torajiro, Ito Chuta, Otani Kozui” adlı sergi kataloğu ............ 132

·          Resim 58: Henri Prost’un Taksim Meydanı çizimi. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “İmparatorluk Başkentinden Cumhuriyet'in Modern Kentine: Henri Prost'un İstanbul Planlaması 1936-1951” adlı sergiden bir belge......... 133

·          Resim 59: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Ahşap İstanbul : Konut Mimarisinden Örnekler” adlı sergi kataloğu .. 134

·          Resim 60: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Uzun Öyküler : Melling ve Dunn'ın Panoramalarında İstanbul” sergisinden bir İstanbul Panoraması.......... 135

·          Resim 61: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü “Saltanatın Dervişleri, Dervişlerin Saltanatı: İstanbul'da Mevlevîlik” adlı sergi kataloğu .......................... 136

 

DENİZ ELDENİZ : İstanbul için bir kütüphane hayal etmek ve kurmak: İstanbul Kitaplığı. 2023

Imagining and building a library for istanbul: Istanbul Library. Marmara Üniversitesi, 2023, Yüksek Lisans, Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

 

İÇİNDEKİLER .............................................................................................. i

ÖNSÖZ ......................................................................................................... iv

ÖZET ......................................................................................................... v

ABSTRACT...................................................................................................... vi

KISALTMALAR LİSTESİ............................................................................... vii

ŞEKİL LİSTESİ............................................................................................... x

RESİM LİSTESİ................................................................................................. xi

 

1. BÖLÜM

GİRİŞ .................................................................................................................. 1

 

2. BÖLÜM

ÇELİK GÜLERSOY VE İSTANBUL ........................................................................ 3

2.1. Doğumu ve Çocukluk Yılları .......................................................................... 3

2.2. İlkokul Yılları ve Okullar Güneşi İlkokulu ..................................................... 6

2.3. Ortaokul Yılları ............................................................................................... 9

2.4. Lise Yılları..................................................................................................... 12

2.5. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu’na Girişi............................................ 13

2.6. Askerlik Yılları.............................................................................................. 16

2.7. Avukatlık Kariyeri......................................................................................... 18

2.8. Avrupa Seyahatleri........................................................................................ 19

2.9. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu’nda Genel Müdürlüğü Görevi ve

Turing’deki Çalışmaları .............................................................. 19

2.10. İstanbul’u Okuma ........................................................................................ 20

2.10.1. Kitap Toplama ................................................................................ 21

2.10.2. Çelik Gülersoy’u Etkileyen Kişiler................................................. 22

2.10.2.1. Abdülhak Şinasi Hisar........................................................ 22

2.10.2.2. Reşit Saffet Atabinen.......................................................... 23

2.10.3. Çelik Gülersoy’un Yazdıkları......................................................... 25

2.10.4. Makaleleri ....................................................................................... 25

2.10.5. Kitapları .......................................................................................... 26

2.10.6. Kitap Bölümleri .............................................................................. 33

2.10.7. Önsözler.......................................................................................... 33

 

3. BÖLÜM

İSTANBUL KİTAPLIĞI ............................................................................................ 40

3.1. Çelik Gülersoy’un İstanbul Kitaplığı Hayali................................................. 40

3.2. Çelik Gülersoy’un İstanbul Kitaplığı Yayınları ............................................ 42

3.3. Soğukçeşme Sokağı’nın ve İstanbul Kitaplığı Binasının Restorasyonu ....... 42

3.4. Kitaplık......................................................................................... 48

3.4.1. Kitaplığın Bölümleri ......................................................................... 48

3.4.1.1. Giriş ve İstanbul’u Yazanlar................................................. 49

3.4.1.2. Okuyucu Salonu ................................................................... 50

3.4.1.3. Yönetim Odası...................................................................... 51

3.4.1.4. Konferans/Etkinlik Salonu ................................................... 52

3.4.1.5. Çelik Gülersoy Odası ........................................................... 53

3.4.2. Kitaplığın Koleksiyonu..................................................................... 53

3.4.2.1. Kitap Koleksiyonu................................................................ 54

3.4.2.2. Kitap Dışı Materyal Koleksiyonu......................................... 55

3.4.3. Kitaplığın Kullanıcısı........................................................................ 57

3.4.4. Kitaplığın Personeli .......................................................................... 60

3.4.5. Çelik Gülersoy Vakfı ........................................................................ 61

3.5. İstanbul Kitaplığı’nın Kullanıcılara Açılışı................................................... 61

3.6. İstanbul Kitaplığı’nın Kuruluşu ve Açılışının Basına Yansımaları............... 62

3.7. Birebir Görüşmeler........................................................................................ 67

3.7.1. Bülent Ağaoğlu ile 10.05.2023 tarihinde yapılan birebir görüşme... 67

3.7.2. Deniz Yalav ile 22.05.2023 tarihinde yapılan birebir görüşme ........ 76

3.7.3. Arhan Apak ile 20.07.2023 tarihinde yapılan birebir görüşme ........ 79

 

4. BÖLÜM

İSTANBUL’UN TARİHİ VE KÜLTÜREL MİRASININ BELLEĞİ OLARAK

İSTANBUL KİTAPLIĞI’NIN ÖNEMİ..................................................................... 86

SONUÇ ......................................................................................................... 102

ÖNERİLER....................................................................................... 105

KAYNAKÇA............................................................................................. 107

EK....................................................................................................... 137

 

GÜNEŞ GÜLER : Reşit Saffet Atabinen ve faaliyetleri (1923-1965). 2019

/ Reşit Saffet Atabinen and its activities (1923-1965). Yazar: GÜNEŞ GÜLER. Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU. Yer Bilgisi: Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı. Konu:Tarih = History. Dizin:Atabinen, Reşit Saffet = Atabinen, Reşit Saffet ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi kimlik = Political identity ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk Seyyahin Cemiyeti = Turkish Travel Association        Onaylandı. Yüksek Lisans Türkçe 2019 159 s.

 

İÇİNDEKİLER...........................................................................................I

ÖNSÖZ .................................................................................................III

ÖZET ........................................................................................................IV

ABSTRACT................................................................................................. V

KISALTMALAR ............................................................................................VI

GİRİŞ....................................................................................................... 1

 

Reşit Saffet Atabinen‟in Hayatı ve Eserleri.................................................. 5

I. REŞİT SAFFET ATABİNEN'İN TURİZM POLİTİKASI................................... 23

1.1. TURİZM HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ....................................................... 27

1.1.1. 1949 Yılında Turizm Danışma Kurulu‟nda Yaptığı Konuşma ..................... 31

1.1.2. İkinci Turizm Danışma Kurulu‟nda Yaptığı Konuşma ................................. 32

1.2. TURİZM FAALİYETLERİ İLE İLGİLİ TUTTUĞU RAPORLAR................... 34

1.2.1. Balkanlar ve Avrupa Seyahati İle İlgili Raporu ............................................ 34

1.2.2. Mısır‟da ve Doğu Memleketlerinde Türk Turizm Propagandası Raporu ..... 40

1.2.3. 1939 Yılında Ankara Seyahati İle İlgili Raporu............................................ 43

1.2.4. 1943 Yılında Ankara Seyahati İle İlgili Raporu............................................ 45

1.2.5. Batı ve Güney Anadolu Seyahati İle İlgili Raporu........................................ 46

 

2. TÜRKİYE TURİNG ve OTOMOBİL KURUMU................................................. 48

2.1. TÜRKİYE TURİNG ve OTOMOBİL KURUMU‟NUN NİZAMNAMESİ....... 49

 2.2. İDARE HEYETİ ve UMUMİ HEYETİ KARARLARI...................................... 51

 2.3. ZİYARETLER, ZİYARETÇİ KABULÜ ve RESMİ YAZIİMALAR............... 66

 2.4. DIŞ İLİŞKİLERİ....................................................................................... 70

 2.5. YAYINLARI ve PROPAGANDA ARAÇLARI................................................. 74

 

3. TÜRKİYE TURİNG VE OTOMOBİL KURUMU'NUN FAALİYETLERİ...... 79

3.1. KATILDIĞI TOPLANTI VE KONGRELER ..................................................... 80

3.2. TURİZM İLE İLGİLİ FAALİYETLERİ............................................................. 89

3.3. YOL, TRAFİK VE OTOMOBİLİZM İLE İLGİLİ FAALİYETLERİ................ 99

3.4. GÜMRÜK İLE İLGİLİ FAALİYETLERİ......................................................... 110

3.5. ESKİ ESERLER İLE İLGİLİ FAALİYETLERİ............................................... 117

 

SONUÇ ............................................................................................... 124

EKLER ................................................................................................... 127

KAYNAKÇA..................................................................................................... 143

 

NURİYE ÖZLEM ÇUHADAR :  Çelik Gülersoy'un hayatı, eserlerı ve Türk kültür sanatına yaptıgı katkıları. 2005

The life and works of Çelik Gülersoy and his asistance to Turkish culture and art, Marmara Üniversitesi, 2005. Yüksek Lisans, Sanat Tarihi = Art History

 

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ................................................................................................I ÖZET..............................................................................................................V ABSTRACT........................................................................................................... VI

KISALTMA CETVELI.................................................................................................VII RESIM LISTESI...........................................................................................VIII

 

BÖLÜM 1.GIRIS.......................................................................................................1

 

BÖLÜM 2. ÇELIK GÜLERSOY’UN HAYATI VE KISILIGI....................................2

2.1. Hayati...................................................................................................2

2.1.1. Ailesi.....................................................................................3

2.1.2. Yasami..................................................................................3

2.1.3. Mal Varligi..........................................................................16

2.1.4. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu.............................17

2.1.5. Özgeçmisi............................................................................ 23

2.2. Kisiligi................................................................................................ 31

2.2.1. Annesine Olan Asiri Düskünlügü..................................... 31

2.2.2. Okul Yillari......................................................................... 33

2.2.3.Resid Safvet Atabinen........................................................33

2.2.4.Avrupa Gezileri...................................................................35

2.2.5. Röportajlar.........................................................................36

2.2.5.1. Semavi Eyice.......................................................36

2.2.5.2. Arhan Apak.........................................................38

2.2.5.3. Sümer Atasoy......................................................40

2.2.5.4. Ferit Epikmen......................................................43

 

BÖLÜM 3. YASADIGI DÖNEMIN KÜLTÜR VE SANAT ORTAMI.....................45

 

BÖLÜM 4. ESERLERI VE TÜRK KÜLTÜR SANATI’NA YAPTIGI KATKILAR.....................56

4.1. Gerçeklestirdigi Hizmetler.........................................................................56

4.1.1. Türk Kültür ve Sanati Alaninda Gerçeklestirdigi Hizmetler..56

4.1.2. Turizm Alaninda Gerçeklestirdigi Hizmetler..........................102

4.2. Yazdiklari...................................................................................................103

4.2.1. Türk Kültür ve Sanati Ile Ilgili Yayinlari................................103

4.2.2. Turizm Ile Ilgili Yayinlari.........................................................151

4.2.3. Hukuk Ile Ilgilili Yayinlari........................................................152

4.2.4. Diger Konular Ile Ilgili Yayinlari...............................................153

4.3. Aldigi Ödüller............................................................................................154

 

BÖLÜM 5. DEGERLENDIRME VE SONUÇ............................................................157

 

EKLER

KAYNAKÇA

ÖZGEÇMIS

 

ÖZDEN ÇELİK DAĞLI: Çelik Gülersoy İstanbul Kitaplığı'nın müze kütüphaneye dönüşüm sürecinin incelenmesi. 2025

Analyzing the transformation process of Çelik Gülersoy Istanbul Library into a museum library      İstanbul Üniversitesi, 2025. Yüksek Lisans      Müzecilik = Museology

 

İÇİNDEKİLER

ÖZ………………………………………………………………………………….... ii

ABSTRACT………………………………………………………………………... iii

ÖNSÖZ……………………………………………………………………………... iv

RESİMLER LİSTESİ……………………….…………………………………..…vii

KISALTMALAR LİSTESİ…………………………………..……………...……xiii

GİRİŞ………………………………………………………………………………...1

 

BİRİNCİ BÖLÜM

KOLEKSİYON VE KOLEKSİYONERLİK KAVRAMLARI KAPSAMINDA

ÇELİK GÜLERSOY VAKFI İSTANBUL KİTAPLIĞI

1.1. Koleksiyon ve Koleksiyonerlik Kavramları……………………….…………….3

1.2. Çelik Gülersoy’un Hayatı ve Koleksiyoner Kimliği…………………………...10

 

İKİNCİ BÖLÜM

İSTANBUL KİTAPLIĞI KOLEKSİYONU

2.1. Kitaplık Binası’nın İstanbul Kent Dokusundaki Konumu ve Soğukçeşme

Sokağı……………………………………………………………………………….17

2.2. İstanbul Kitaplığı Kuruluşu ve Yönetim Kadrosu……………………………...22

2.3. Kitaplık Binasının Mimari Özellikleri ve Yerleşim Planı………………….…..26

2.4. İstanbul Kitaplığı Koleksiyonu’nun Oluşum Süreci………………..……......…58

2.5. Çelik Gülersoy’un İstanbul Sevgisinin Kitaplık Binasındaki Yansımaları….....59

2.6. İstanbul Kitaplığı Koleksiyonu………………………………………………....59

 2.6.1. Kitaplar ve Süreli Yayınlar………………………………………….60

 2.6.2. Fotoğraflar…………………………………………………………...61

 2.6.3. Gravürler………………………………………………………….…62

 2.6.4. Harita ve Planlar…………………………………………………….63

 2.6.5. Efemera……………………………………………………………...65

2.6.6. Dönem Mobilyaları ve Dekoratif Objeler…………………………...66

 2.6.7.Tablolar………………………………………………………………68

 2.6.8. Cam Negatifler………………………………………………………68

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İSTANBUL KİTAPLIĞI FAALiYETLERİ

3.1. Kitaplıktaki Kültürel Faaliyetler………………………...……………….……..70

3.2. Kitaplıktaki Koruma-Onarım Faaliyetleri………...………………………….…72

3.3. Restorasyon ve Konservasyon Çalışmalarına Bilimsel Veri Desteği Sağlama...73

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

MÜZE-KÜTÜPHANE KAVRAMI

4.1. Müze-Kütüphane Kavramı………………………..……………..……………..76

4.2. İstanbul Kitaplığı’nın Müze-Kütüphane Kavramı Açısından

Değerlendirilmesi………………………………………………………….………. .84

 4.2.1. Düzenleme- Sergileme- Koruma- Depolama Önerileri……………...88

4.3. Bir “İstanbul Kitaplık-Müzesi” Müze Yönetim Modeli Önermesi ..………….101

 

SONUÇ

KAYNAKÇA

 

RESİMLER LİSTESİ

·          Resim1: Çelik Gülersoy’un bir çocukluk fotoğrafı…………………………………11 https://istanbulkitapligi.org.tr/celik-gulersoy/

 

·          Resim 2: Çelik Gülersoy’un Mavi Cami, İstanbul Şarkısı, The Çerağan Palaces, Büyükada, Tramvay İstanbul’da, Soğukçeşme Sokağı ve Yeşil Ev- A Home, isimli kitapları……………………………………………………………………………...13 https://istanbulkitapligi.org.tr/yayinlar/

 

·          Resim 3: İstanbul Kitaplığı girişindeki mermer isim levhası……………………….16 https://istanbulkitapligi.org.tr/

 

·          Resim 4: İstanbul Kitaplığı Logosu (İstanbul Kitaplığı Arşivi)…………………….16

·          Resim 5: Soğukçeşme Sokağı’nın Tarihi Yarımada haritasındaki konumu………...17 https://www.google.com/maps/place/%C4%B0stanbul+Kitapl%C4%B1%C4%9F%C4%B1+%C3%87elik+G%C3%BClersoy+Vakf%C4%B1/@41.0097028,28.9772835,17z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x14cab9bebb63a427:0x93ce692ee40dccc7!8m2!3d41.0096988!4d28.9798584!16s%2Fg%2F1hc16bnb1?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MDEwMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D

 

·          Resim 6: İstanbul Kitaplığı’nın Tarihi Yarımada’daki konumu…………………….17 https://istanbulkitapligi.org.tr/hakkimizda-2/

 

·          Resim 7: Fossati Albümü Ayasofya minaresinden Topkapı Saray’ına bakış 1840 (renklendirilmiş)……………………………….18 https://x.com/tarihlugati/status/1364536500038197251

 

·          Resim 8: Soğukçeşme Sokağı- Bab-ı Hümayun tarafındaki girişi- Abdullah Biraderler- 1890…………………………………………………………………….19 https://www.sessizmuzayede.com/urun/2302095/sogukcesme-sokagi-ayasofyahunkar-kapisi-ve-sogukcesme-sokagi-nin-girisine-ait-b

·          Resim 9: Bab- ı Hümayun Kapısı yönünden Soğukçeşme Sokağı girişi- Sebah Joaillier Albümü……………………………………………………………………..19

·          https://www.janusmezat.com/urun/6004642/constantinople-topkapi-sarayi-bab-i-

humayun-kapisi-nazikiler-tekkesi-edt-max-f

·          Resim 10: Bab- ı Hümayun Kapısı yönünden Soğukçeşme Sokağı girişi- Sebah

Joaillier Albümü……………………………………………………………………..20 https://www.facebook.com/photo.php?fbid=723642193131040&set=a.455345333294062&type=3&locale=tr_TR

·          Resim 11: Soğukçeşme Sokağı ve İstanbul Kitaplığı, Ayasofya minaresinden görünüm- 20. yüzyıl başı……………………………………………………………20 https://hayalleme.com/tarihi-eserler/sogukcesme-sokagi/

·          Resim12: Cumhuriyet Kültür-yaşam 4 Haziran 1984………………………………23

·          Resim 13: Yüzyıl Dergisi,9 Eylül,1990. ……………………………………………24

·          Resim 14: Güneş Gazetesi ,13 Temmuz 1989……………………………………… 25

·          Resim 15 : İstanbul Kitaplığı binası - Hatice Karakaya tarafından çizilen vaziyet planı (Azaklı 2022, s.431)…………………………………………………………..26

·          Resim 16: İstanbul Kitaplığı konumu- hava fotoğrafı…………………….………..26 https://istanbulkitapligi.org.tr/hakkimizda-2/

·          Resim 17: İstanbul Kitaplığı binası – Hatice Karakaya tarafından çizilen kat planı ve ön cephe görünümü (Azaklı 2022, s.246)…………………………………….……..27

·          Resim 18: Soğukçeşme Sokağı ve İstanbul Kitaplığı- 1957………………………..27 https://hayalleme.com/tarihi-eserler/sogukcesme-sokagi/

·          Resim 19: Soğukçeşme Sokağı ve İstanbul Kitaplığı- 1972…………………….….28 https://hayalleme.com/tarihi-eserler/sogukcesme-sokagi/

·          Resim 20: İstanbul Kitaplığı binası ön cephe görünümü- 1993 (Gülersoy 1993, s.67) ….28

·          Resim 21 : İstanbul Kitaplığı binasının 21.12.1984 tarihinde kurul tarafından alınan restorasyon uygulaması onay kararı (Azaklı 2022,s.374)…………………………...29

·          Resim 22: İstanbul Kitaplığı binasının Hatice Karakaya tarafından hazırlanmış 1984 tarihli rölöve çizimi- ön cephe (Azaklı 2022, s.433)………………………………..30

·          Resim 23: İstanbul Kitaplığı Soğukçeşme Sokağı ön cephesi (İstanbul Kitaplığı arşivi)……………………………………………………………………………..…30

·          Resim 24: Kitaplık binasının B-B (Bab-ı Humayun yönüne doğru – dikey kesiti)- ÇGV- İstanbul Kitaplığı Arşivi……………………………………………………...31

·          Resim 25: Kitaplık binasının A-A Kesiti (Soğukçeşme Sokağı’ndaki ana giriş kapısı yönünden dikey kesit) ÇGV- İstanbul Kitaplığı Arşivi……………………..……….32

·          Resim 26: Giriş holü- sağ duvar (İstanbul Kitaplığı Arşivi- Fotoğraf: Kaan Sağnak) …33

·          Resim 27: Giriş holü sağ duvarda yer alan Mustafa Kemal Atatürk, Çelik Gülersoy ve Fatih Sultan Mehmet Portreleri (İstanbul Kitaplığı Arşivi- Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………………………………………………………………….….….34

·          Resim 28: Giriş holü- sol duvar (Fotoğraf : Özden Çelik Dağlı)……………….….35

·          Resim 29: Giriş holü- sol duvardaki İstanbul Boğazı gravürü ve Sultan II. Abdülhamid dönemi arması (İstanbul Kitaplığı arşivi- Fotoğraf: Kaan Sağnak)…..35

·          Resim 30: Giriş holü karşı duvarı…………………………………………….…….36 https://istanbulkitapligi.org.tr/hakkimizda-2/

·          Resim 31: Giriş holünde yer alan “İstanbul’u Yazanlar” duvarı (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…………………………………………………….37

·          Resim 32: İstanbul’u Yazanlar duvarı ve iç avluya bakan duvar (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………….....38

·          Resim 33: iç avluya bakan duvar (üstte) ve detayı (altta) (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak ) ……………………………………………………………39

·          Resim 34: İstanbul’u yazanlar duvarı önündeki Çelik Gülersoy büstü (üstte) ve imzası (altta) (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………....40

·          Resim 35: Giriş katındaki Yönetim Odası (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………………………………………………………………….……..41

·          Resim 36: Yönetim odasındakiarşiv dolabı (Fotoğraf: Özden Çelik Dağlı)………..42

·          Resim 37: Yönetim odası pencere yönüne bakış (İstanbul Kitaplığı arşivi –

·          Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………….….43

·          Resim 38: Yönetim odası pencere yönü ve konsol duvarı (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…………………………………………………………..…44

·          Resim 39: Yönetim odası pencere duvarında asılı duran ile “İstanbul Darülfünunu” yazılı sülüs hatlı levha (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………..44

·          Resim 40: Yönetim odası pencere önünde asılı duran Reşit Saffet Atabinen’in (1884-1965) fotoğrafı(İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………….45

·          Resim 41: Yönetim odası pencere önünde asılı duran “Semiha Şakir Hanımefendi’ye Teşekkür Hatırası” yazılı levha (solda) ve kitaplığın bağışçılarından Leyla Turgut ve Demir Turgut’un fotoğrafı (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…..45

·          Resim 42: Okuma Salonu (Fotoğraf:Özden Çelik Dağlı) …….……………………46

·          Resim 43: Okuma salonunda masa vitrinler içinde sergilenen TTOK ve ÇGV İstanbul Kitaplığı yayınları (Fotoğraf: Serra Kanyak)………………………………47

·          Resim 44: Okuma salonu giriş kapısının üstünde sergilenen kartpostallar (Fotoğraf: Serra Kanyak)……………………………………………………………………….48

·          Resim 45: Okuma salonu giriş kapısının üstünde sergilenen “BAYRAM

·          KARTLARI, iYDiNiZ SAiD OLSUN!” ibaresi yazılı Osmanlı dönemi bayram kartları (solda) ve Meşrutiyet ilanı hatıra kartları (sağda) (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…………………………………………………………..…48

·          Resim 46: Okuma salonu pencere önünde asılı duran “Refik Saydam Caddesi” levhası (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…………………….….49

·          Resim 47: Giriş holünden üst kata çıkan merdiven (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………….….49

·          Resim 48: Giriş holünden üst kata çıkan merdivene üst kattan bakış (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………………………………….….50

·          Resim 49: Üst kat- Konferans Salonu pencere yönüne bakış (İstanbul Kitaplığı arşivi Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………………………………………………….…..51

·          Resim 50: Konferans Salonu (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)...51

·          Resim 51: Konferans Salonu (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)...52

·          Resim 52: Konferans Salonu camekânlı kitap dolapları (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)……………………………………………………………..52

·          Resim 53: Konferans Salonu camekânlı kitap dolapları (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………..……53

·          Resim 54: Konferans Salonu camekânlı kitap dolapları – dekoratif eşya rafları ve merdivenler (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………..…53

·          Resim 55: Konferans Salonu camekânlı kitap dolapları – dekoratif eşya rafları ve merdivenler (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………..…54

·          Resim 56: Konferans Salonu camekânlı kitap dolapları ve okuma köşesi (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)…………………………………..………54

·          Resim 57: Çelik Gülersoy odası pencere yönüne bakış (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………..……55

·          Resim 58: Çelik Gülersoy odası kitap dolapları (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………………….…….56

·          Resim 59: Çelik Gülersoy odası konsol duvarı (İstanbul Kitaplığı arşivi – Fotoğraf: Kaan Sağnak)………………………………………………………………………..56

·          Resim 60: Çelik Gülersoy odası konsol üstünden Çelik Gülersoy’un 1980 tarihli (Ç.G.V.İstanbul Kitaplığı Arşivi)………………………………………….………..57

·          Resim 61: Kitap koleksiyonundan örnekler https://İstanbulkitapligi.org.tr/kitaplar/.61

·          Resim 62: Kitap teşhir vitrini (Çelik Gülersoy İstanbul Kitaplığı Arşivi)………….61

·          Resim 63: Fotoğraf Arşivi (Fotoğraf:Özden Çelik Dağlı)………………………….62

·          Resim 64: 16.yy siyah-beyaz gravür (Çelik Gülersoy İstanbul Kitaplığı Arşivi)......63

·          Resim 65: J. Pervititch Planı………...………………………………………...……64 https://istanbulkitapligi.org.tr/haritalar/#&gid=1&pid=11

·          Resim 66:Osmanlıca İstanbul haritası………………………………………………65 https://istanbulkitapligi.org.tr/haritalar/#&gid=1&pid=17

·          Resim 67: Osmanlı dönemine ait 12 adet bayram kartı. (Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı Arşivi)……………………………………………………………66

·          Resim 68: Üst Kat Salon Mobilyaları.(Fotoğraf:Özden Çelik Dağlı) ……………..67

·          Resim 69: Üst kat Yönetim odası Mobilyaları.(Fotoğraf: Özden Çelik Dağlı)…….67

·          Resim 70 :Lazar Binenbaum imzalı yağlı boya tablo, Hidivler ve Çubuklu Kasrı, İstanbul.(Ç.G.V.i.K. Arşivi)………………………………………………………..68

·          Resim 71: Cam Dia görseller.(Fotoğraf:Özden Çelik Dağlı)………………………69

·          Resim 72: “İstanbul’da Çelik Gülersoy Restorasyonları" konulu etkinlik https://istanbulkitapligi.org.tr/haberler/ ………………………………………….…70

·          Resim 73 : 03.2024 tarihli Senem Demircioğlu-iklim Tamkan Konseri …………..71

·          Resim 74: Belgio Joso Eser Konservasyonu.(Serra Kanyak-Özden Çelik Dağlı)….72

·          Resim 75 : Belgiojoso Eser Konservasyonu. (Ç.G.V.İstanbul Kitaplığı Arşivi).…..72

·          Resim 76: Siyahi Heykel-Şamdan Restorasyonu. (Özden Çelik Dağlı)……………73

·          Resim77: Malatestiana Kütüphanesi zincirli kitap kürsüsü https://medievalfragments.wordpress.com/2013/05/10/the-last-of-the-great-chainedlibraries/ …………………………………………………………………………….79

·          Resim 78: Librije Zutphen zincirli kitap kürsüsü https://medievalfragments.wordpress.com/2013/05/10/the-last-of-the-great-chainedlibraries/ …………………………………………………………………………….80

·          Resim 79: Librije Zutphen zincirli kitaplar- detay https://medievalfragments.wordpress.com/2013/05/10/the-last-of-the-great-chainedlibraries/ …………………………………………………………………………….80

·          Resim 80 : Hereford Kütüphanesi.

https://www.tripadvisor.com.tr/LocationPhotoDirectLink-g186302-d1490950-i343083363-Mappa_Mundi_Chained_Library_ExhibitionsHereford_Herefordshire_England.html ........82

·          Resim 81: The Morgan Library Museum büyük salonu https://www.themorgan.org/...............................................85

·          Resim 82: The Morgan Library & Museum kırmızı oda (üstte) ve nadir kitap sergileme vitrinleri (altta) https://www.themorgan.org/ …………………………...86

·          Resim 83:Okuyucu salonu Kitap Vitrini.(Ç.G.V.i.K. Arşivi)………………………91

·          Resim 84: Solda;Kitabın raftan üstten çekilerek alınması (yanlış) sağda; kitabın iki el ile kavranarak raftan kaldırılması(doğru) (https://archival-materialconservation.blogspot.com/2024/12/the-unique-challenges-of-book.html?m=1).....97

·          Resim 85 : A- birden fazla kitabın doğru taşınması B- büyük kitapların doğru taşınması C- birden fazla kitabın yanlış taşınması(Bendix, Pickwoad, 2011, s.483).97

·          Resim 86 : Kitap ciltlerinin bozulmaması için okuma esnasında kullanılacak rahle (üstte) veya yastık tipi (altta) destekler (Price 2009, s.35.)…………………………98

·          Resim87:Yana kaydırılan mobil raf sistemi. (https://www.southwestsolutions.com/divisions/museums/)...........99

·          Resim 88 : Çekmeceli arşiv dolabı. https://www.southwestsolutions.com/divisions/museums/................100

 

KISALTMALAR LİSTESİ

a.e. : Aynı eser.

a.g.e. : Adı geçen eser.

a.g.y : Adı geçen yayın.

a.y. : Aynı yayın.

T.T.O.K. : Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu.

Ç.G.V. : Çelik Gülersoy Vakfı.

Ç.G.V.i.K. : Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı

 

ÜMİT DURGU : Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'nun Türk imajı ile batılılaşmaya verdiği destek ve Türkiye'ye kazandırdıkları (1923-1942) . 2010

/ Turkish Turing and Automobile Association' support to Turkish image with westernization and benefits for Turkey (1923-1942). Yazar: ÜMİT DURGU. Danışman: PROF. DR. TÜLAY ALİM BARAN. Yer Bilgisi: Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı. Konu:Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution. Dizin:Batılılaşma = Westernization ; Turizm = Tourism ; Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu = Turkish Turing Automobile Association ; Türkler = Turks ; İmaj = Image. Yüksek Lisans. Türkçe 2010 207 s.

İÇİNDEKİLER

 

İÇİNDEKİLER ....................................................................... I

KISALTMALAR ............................................................................................... VIII

ÖNSÖZ ........................................................................................................ IX

ÖZET........................................................................................................ XI

ABSTRACT ..................................................................................... XII

 

1. GİRİŞ ...................................................................................................... 1

 

2. OSMANLI İMPARATORLUĞU DÖNEMİNDE AVRUPA KARŞISINDAKİ TÜRK İMAJI ….. 2

2.1. Olumsuz Türk İmajı Hakkında ............................................................... 9

2.2. Olumlu Türk İmajı Hakkında ................................................................ 14

 

3. MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN DÜNYA KARŞISINDA TÜRK İMAJINI DÜZELTME SÜRECİ .. 22

 

BİRİNCİ BÖLÜM

4. TÜRK SEYYAHIN CEMİYETİ / TOURİNG CLUB TURC ........................ 29

4.1. Kuruluş ve 23 Eylül 1923 Tarihli Nizamnamesi ............................................... 31

4.2. Türk Seyyahın Cemiyeti’nin Kurumsallaşması ................................................ 34

4.3. Türk Seyyahın Cemiyeti’nin 1931 Nizamnamesine Kadarki İcraatları ............ 37

4.3.1.Türkiye’ye Vapurlar ile Gelen Turistler İle İlgili Düzenleme ............................... 38

4.3.2. Tercümanlarla İlgili Düzenleme ..................................... 40

4.3.3.Vize, Gümrük ve Triptik İşlemleri ......................................... 45

4.3.4.Cemiyetin Turizm Tanıtımına Yönelik Diğer Faaliyetleri ................................... 48

4.3.5.A.I.T (Uluslararası Turizm Birliği) ...................................................... 52

 

İKİNCİ BÖLÜM

5. TÜRKİYE TURİNG VE OTOMOBİL KLÜBÜ’NÜN 1931 DÖNEMİ ........ 57

5.1. T.T.O.K.’NÜN 23 Mart 1931 Tarihli Nizamnamesi ........................................ 58

5.2. T.T.O.K.’NÜN 1931Tarihindeki İcraatları ....................................................... 61

5.2.1. Balkan Turizm İttifakı 25 Nisan 1931 ........................................................... 62

5.2.2.1931Tarihinde Kulübün Milli Gelire Katkısı ve Kulübün İcraatları ..................... 65

6. TÜRKİYE TURİNG VE OTOMOBİL KULÜBÜ’NÜN 1931–1938 DÖNEMİ

FAALİYETLERİ........................................ 70

6.1. 1931 Tarihindeki Kurumun İcraatları .............................................. 73

6.1. 1932–1933 ............................................................................................ 74

6.2. 1934–1935 ........................................................................................ 77

6.3. 1937 ..................................................................................... 82

6.4. 1938 .................................................................................................. 84

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

7. TÜRKİYE TURİNG VE OTOMOBİL KULÜBÜ’NÜN DURAKLAMA

DÖNEMİ ................................................................................................ 86

7.1. Savaş Döneminde Kurumun İmar Ve Restorasyon Faaliyetleri ......................... 87

7.2. 24 Ekim 1942 Tarihli Ve 18891 Sayılı Kararname İle Kabul Edilen TTOK’un Nizamnamesi................... 91

8. SONUÇ ................................................................................................. 94

 

9. EKLER ...............................

9.1. EK 1: Şark Ekspresi’nin Afişi ........................................................................ 103

9.2. EK 2: Şark Salonu ................................................................. 104

9.3. EK 3: Reşit Saffet Atabinen ................................................... 105

9.4. EK 4: Türk Seyyahın Cemiyeti’nin Logosu ................................................... 106

9.5. EK 5: Türk Seyyahın Cemiyeti’nin Nizamnamesi.......................................... 107

9.6. EK 6: 3 Nisan 1930 Tarihli Cumhuriyet Gazetesi .......................................... 112

9.7. EK 7: Ödenek Ayrıldığına Dair Belge ............................................................ 113

9.8. EK 8: Hammal Tarifesi ............................................................... 114

9.9. EK 9: Vapurda Konferans ........................................................... 115

9.10. EK 10: Sir Adolphus Slade Ve El Yazısı ...................................................... 116

9.11. EK 11: Turistler İçin Konuşma El Kitabı ..................................................... 117

9.12. EK 12: İlk Triptik Belgesinden Bir Örnek .................................................... 118

9.13. EK 13: İlk Dergi ...........................................................

9.14.EK 14: İstanbul Rehberi Ve Değişik Dillerde Basılmış Prospektüsler .......... 120

9.15. EK 15: İstanbul Afişleri ................................................................. 121

9.16. EK 16: Yeni Cami – İstanbul .................................................. 122

9.17. EK17: Bursa Ulu Cami ................................................................... 123

9.18. EK 18: Rozetler ..................................................................................... 124

9.19. EK 19: A.I.T. Kongresinin Açılışı ................................................................ 125

9.20. EK 20: A.I.T. Kongre Üyelerine Verilen Yemek ......................................... 126

9.21. EK 21: A.I.T. Kongresi Raporu .................................................................... 127

9.22. EK 22: TTOK’NÜN 23 Mart 1931 Tarihli Nizamnamesi ............................ 136

9.23. EK 23: Pullardan Örnekler ........................................... 143

9.24. EK 24: Yıldız Sarayı Merasim Köşkü .......................................................... 144

9.25. EK 25: Başkan Reşit Saffet Ve Genel Sekreter Cevdet ................................ 145

9.26. EK 26: Milliyet Gazetesi .................................................................. 146

9.27. EK 27: Kurumun İlk Yarışlarından İstinye Sahil Yolu ................................. 147

9.28. EK 28: Bükreş Konferansı ............................................................... 148

9.29. EK 29: İstanbul Afişi ......................................................................... 149

9.30. EK 30: İtalyanca Türkiye Afişi ................................................................ 150

9.31. EK 31: 1932 Otomobil Yarışları ................................................................... 151

9.32. EK 32: Motosiklet Yarışı Neticesi ................................................................ 152

9.33. EK 33: Berlin Olimpiyatlarına İştirak ........................................................... 153

9.34. EK 34: 1’inci Balkan Rallisi .......................................................... 154

9.35. EK 35: Yalova Afişi ............................................................................ 155

9.36. EK 36: T.T.O.K.’NÜN 24 Ekim 1943 Tarihli Nizamnamesi ....................... 156

9.37. EK 37: T.T.O.K.’NUN Merkezi ................................................................... 165

9.38. EK 38: Koru Oteli .......................................................................... 166

9.39. EK 39: Kapıkule Sınır Kapısı ....................................................................... 167

9.40. EK 40: Yıldız Parkı ......................................................................... 168

9.41. EK 41: Emirgan Parkı ........................................................................ 170

9.42. EK 42: Çamlıca Tepesi ...................................................................... 174

9.43. EK 43: Yeşil Ev ................................................................................ 175

9.44. EK 44: Hidiv Kasrı ............................................................................. 176

9.45. EK 45: Soğukçeşme Sokağı ................................................................. 177

9.46. EK 46: Roma Sarnıcı ........................................................................ 178

9.47. EK 47: El Sanatları Çarşısı .................................................................. 179

9.48. EK 48: Kariye Oteli .............................................................................. 180

9.49. EK 49: Safranbolu Konağı .................................................................. 181

9.50. EK 50: İstanbul Kitaplığı ................................................................... 182

9.51. EK 51: Fenerbahçesi .......................................................................... 183

9.52. EK 52: Feneryolu Kameriye .............................................................. 184

9.53. EK 53: Konukevi ................................................................................. 185

9.54. EK 54: Çelik GÜLERSOY ........................................................................... 186

10. KAYNAKÇA ......................................................................................... 187

11. ÖZGEÇMİŞ ..................................................................................... 193