Kanunçalarların özgeçmişleri var. 11.3.2026

Kanunçalarların özgeçmişleri var. 

https://dspace.yildiz.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/1/6575/0033805.pdf?sequence=1

.......

11.3.2026

........................................ 

Esra Berkman : Kanun Çalmayı Otodidakt Yöntemle Öğrenmiş Beş Kanunçaların Görüş Ve Yaklaşımları Bağlamında Xx. Yüzyıl Kanun Sanatına Bakış: Cüneyd Kosal, Nevzat Sümer, Erol Deran, Hilmi Rit, Nuri Şenneyli . Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sbe Sanat Ve Tasarım Ana Sanat Dalı Sanat Ve Tasarım Programında Hazırlanan Yüksek Lisans Tezi. Tez Danışmanı: Prof. Rûhî Ayangil İstanbul, 2007

 

İÇİNDEKİLER

ÇİZELGE LİSTESİ ........................................ VI

ÖNSÖZ ..........................................................VII

YÖNTEM .....................................................VIII

ÖZET .............................................................. IX

ABSTRACT......................................................X

1. GİRİŞ ............................................................ 1

2. XV. - XVIII. YÜZYIL KANUNÇALARLARI ............................................................. 3

2.1 XV. Yüzyıl Kanunçalarları ..................... 3

2.2 XVI. Yüzyıl Kanunçalarları.................... 4

2.3 XVII. Yüzyıl Kanunçalarları................... 6

2.4 XVIII. Yüzyıl Kanunçalarları ................. 7

3. XIX.YÜZYIL KANUNÇALARLARI ....... 11

3.1 Ömer Efendi.......................................... 11

3.2 Kanuni Hasan Dede .............................. 11

3.3 Musûllu Âmâ Hafız Osman Efendi....... 12

3.4 Ataullah Efendi ..................................... 12

3.5 Ziya Paşa............................................... 13

3.6 Eyyûbî Şemsi Efendi............................. 13

3.7 Edhem Efendi........................................ 14

3.8 Mehmet Bey.......................................... 14

3.9 Movses Papazyan.................................. 15

3.10 Sarı Talât Bey ..................................... 15

3.11 İsmail Fenni Ertuğrul .......................... 15

3.12 Vahideddin Han (Mehmed VI) ........... 16

3.13 Hacı Arif Bey...................................... 16

3.14 Cemil Bey ........................................... 19

3.15 Melek Hanım ...................................... 19

3.16 Karnik Garmiryan Efendi.................... 19

3.17 Ziyaeddin (Ziyattın) Efendi ................ 20

3.18 Halid Bey ............................................ 20

3.19 Abdülkadir Bey................................... 20

3.20 Şemsi Efendi ....................................... 21

3.21 Hünkar İmamı Ali Efendi ................... 22

3.22 Armans Efendi .................................... 22

3.23 Ağyazar Efendi ................................... 22

3.24 Kaptanzade Ali Rıza Bey.................... 22

3.25 Âmâ Nâzim Bey.................................. 22

3.26 Artaki Candan ..................................... 23

3.27 Nubar Efendi....................................... 24

3.28 Osman Güvenir ................................... 24

ii

3.29 Zeki Arif Ataergin............................... 24

3.30 Ahmet Yatman .................................... 25

3.31 Nazîre Hanim ...................................... 26

3.32 Şeref Hanım ........................................ 26

3.33 Ata Bey ............................................... 26

3.34 Sıtkı Sazbilen ...................................... 27

3.35 Vedat Bey............................................ 27

3.36 Zühtü Bey............................................ 27

3.37 Fethi Bey............................................. 27

3.38 Hasan Gür ........................................... 28

3.39 Haşim Bey........................................... 28

3.40 Lütfü Bey ............................................ 28

3.41 Münir Bey ........................................... 28

3.42 Salim Bey............................................ 28

3.43 Tahsin Bey .......................................... 29

3.44 Mustafa Bey ........................................ 29

3.45 Nasip Efendi........................................ 29

3.46 Cevat Bey............................................ 29

3.47 Garbis Efendi ...................................... 29

3.48 Hayk Efendi ........................................ 29

3.49 Kirkor Mehteryan................................ 30

3.50 Âmâ Ali Bey ....................................... 30

3.51 XIX. yy.’dan XX. yy. Kanun Ekollerine Kanunçalarlar Arasında Bilinen Öğrenci

– Eğitimci İlişkileri ..................................... 31

4. XX.YÜZYILIN İLK YARISINDA DOĞAN KANUNÇALARLAR.......................... 32

4.1 Necmi Yar............................................. 32

4.2 Muazzez Yurcu ..................................... 32

4.3 Nuri Sesören.......................................... 33

4.4 Hasan Ferid Alnar ................................. 33

4.5 İsmail Safa Olcay.................................. 36

4.6 Nâime Sipâhi......................................... 37

4.7 İsmail Baha Sürelsan............................. 38

4.8 Vecihe Daryal ....................................... 39

4.9 İsmail Tezelli ........................................ 40

4.10 Fikret Kutluğ....................................... 40

4.11 İsmail Şençalar.................................... 40

4.12 Mehmet Kutlugün ............................... 41

4.13 Necdet Varol ....................................... 42

4.14 İsmail Haluk Güneyli.......................... 43

4.15 Saadettin Öktenay ............................... 44

4.16 Hüsnü Anıl .......................................... 45

4.17 Necati Yıldızdoğan ............................. 45

4.18 Osman Adaş........................................ 46

4.19 Gültekin Aydoğdu............................... 46

4.20 Bertan Üsküdarlı ................................. 47

4.21 Orhan Özgediz .................................... 47

iii

4.22 Kayhan Şentin..................................... 48

4.23 Özkan Kayhan..................................... 48

4.24 Ahmet Cennetoğlu .............................. 48

4.25 Mehmet Topaklı.................................. 49

4.26 Şener Altınbaş..................................... 49

5. KANUN ÖĞRENİMİNİN OTODİDAKT YÖNTEM BAĞLAMINDA

İNCELENMESİ.............................................. 50

5.1 Bir Otodidakt Olarak Cüneyd Kosal..... 55

5.2 Bir Otodidakt Olarak Hilmi Rit ............ 56

5.3 Bir Otodidakt Olarak Nevzat Sümer..... 56

5.4 Bir Otodidakt Olarak Nuri Şenneyli ..... 57

5.5 Bir Otodidakt Olarak Erol Deran.......... 58

6. XX.YÜZYIL KANUN SANATINI BELIRLEYEN VE BEŞ KANUNÇALARI

ETKILEYEN KANUN EKOLLERI .............. 59

6.1 Ahmet Yatman Ekolü ........................... 59

6.2 Vecihe Daryal Ekolü............................. 60

6.3 Ferid Alnar Ekolü ................................. 62

7. BEŞ KANUNÇALARIN İCRÂCI OLARAK ÇALIŞTIĞI KURULUŞLAR ............. 63

7.1 Tüzel Kuruluşlar ................................... 63

7.1.1 Radyo ............................................. 63

7.1.1.1 Türkiye Radyolarının Özel Radyo Yayınları Döneminden Önceki

Görünümü ........................................... 63

7.1.1.1.1 Telsiz Telefon Türk Anonim Şirketi (Fransız Şirket Dönemi).......... 63

7.1.1.1.1.1 Türk Telsiz-Telefon Anonim Şirketi (Fransız Şirket) Döneminde

Radyoda Türk Makam Müziği Yayınları...................................................... 65

7.1.1.1.1.2 Türk Makam Müziği Yayınlarının Kaldırılması......................... 66

7.1.1.1.2 Devletçilik Döneminde Radyo........................................................... 66

7.1.1.1.2.1 Devletçilik Döneminde Radyoda Türk Makam Müziği Yayınları

..................................................... 68

7.1.1.1.2.2 Devletçilik Döneminde Ankara ve İstanbul Radyosu’nun Okul

Olma İşlevi.................................. 69

7.1.1.1.3 TRT Dönemi .................... 70

7.1.2 İstanbul Belediye Konservatuarı Türk Müziği İcrâ Heyeti.............................. 71

7.1.3 İstanbul Üniversitesi Korosu.......... 72

7.1.4 Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu ....................... 73

7.1.5 İstanbul Devlet Tarihi Türk Müziği Topluluğu ............................................... 74

7.2 Özel Kuruluşlar..................................... 75

7.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı....... 75

7.2.2 Türk Dînî Müziği ........................... 78

7.2.2.1 Mevlevî Tarikatında Müzik .... 78

8.BEŞ KANUNÇALARIN ÇALDIĞI KANUNLARI YAPAN LUTİYELER VE

YAPTIKLARI SAZLARIN ÖZELLİKLERİ. 83

8.1 Mahmud Usta........................................ 83

iv

8.2 Emin Usta.............................................. 83

8.3 Uzunyan Artin....................................... 84

8.4 Hasköylü Mıgırdıç ................................ 84

8.5 Cafer Açın............................................. 84

8.6 Ejder Güleç ........................................... 85

8.7 Ali Doğan Ergin.................................... 85

9.KANUNU OTODİDAKT YÖNTEMLE ÖĞRENMİŞ OLAN BEŞ KANUNÇALARIN

GÖRÜŞ VE YAKLAŞIMLARI BAĞLAMINDA XX.YÜZYIL KANUN SANATINA

BAKIŞ............................................................. 86

9.1 Cüneyd Kosal........................................ 86

9.1.1 Kanun ve Müzik Eğitimi................ 87

9.1.2 Benimsediği ve Temsil Ettiği Ekoller.............................................................. 88

9.1.3 Çalıştığı Kuruluşlar........................ 90

9.1.3.1 Kanun Çaldığı Tüzel Kuruluşlar............................................................... 90

9.1.3.1.1 Üniversite Korosu ............ 90

9.1.3.1.2 İstanbul Radyosu.............. 90

9.1.3.1.3 Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Topluluğu..... 91

9.1.3.1.4 İstanbul Devlet Tarihi Türk Müziği Topluluğu ................................. 91

9.1.3.2 Kanun Çaldığı Özel Kuruluşlar ................................................................ 91

9.1.3.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı (Piyasa)............................................. 91

9.1.3.2.2 Dînî Müzik....................... 94

9.1.4 Çaldığı Kanunları Yapan Lutiyeler 95

9.1.5 Gerçekleştirdiği Kayıtlar................ 96

9.2 Nevzat Sümer........................................ 96

9.2.1 Kanun ve Müzik Eğitimi................ 97

9.2.2 Benimsediği ve Temsil Ettiği Kanun Ekolü .................................................... 98

9.2.3 Çalıştığı Kuruluşlar........................ 99

9.2.3.1 Tüzel Kuruluşlar: .................... 99

9.2.3.1.1 Ankara Radyosu:.............. 99

9.2.3.1.2 İstanbul Radyosu............ 102

9.2.3.1.3 İstanbul Türk Müziği Devlet Konservatuarı.................................... 102

9.2.3.2 Özel Kuruluşlar..................... 103

9.2.3.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı (Piyasa)........................................... 103

9.2.3.2.2 Film Müziği ................... 104

9.2.4 Çaldığı Kanunları Yapan Lutiyeler................................................................ 105

9.2.5 Gerçekleştirdiği Kayıtlar.............. 105

9.3 Hilmi Rit ............................................. 106

9.3.1 Kanun ve Müzik Eğitimi.............. 107

9.3.2 Benimsediği ve Temsil Ettiği Ekol................................................................ 107

9.3.3 Çalıştığı Kuruluşlar...................... 107

9.3.3.1 Tüzel Kuruluşlar: .................. 107

9.3.3.1.1 Ankara Radyosu:............ 107

9.3.3.1.2 İstanbul Radyosu:........... 108

9.3.3.1.3 Bağdat Güzel Sanatlar Enstitüsü:..................................................... 108

9.3.3.1.4 İstanbul Belediye Konservatuarı Türk Mûsikîsi İcrâ Heyeti ........... 109

9.3.3.2 Özel Kuruluşlar..................... 109

v

9.3.3.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı (Piyasa)........................................... 109

9.3.4 Çaldığı Kanunları Yapan Lutiyeler................................................................ 110

9.3.5 Gerçekleştirdiği Kayıtlar.............. 111

9.4 Nuri Şenneyli ...................................... 111

9.4.1 Kanun ve Müzik Eğitimi.............. 111

9.4.2 Benimsediği ve Temsil Ettiği Kanun Ekolü .................................................. 112

9.4.3 Çalıştığı Kuruluşlar...................... 113

9.4.3.1 Tüzel Kuruluşlar ................... 113

9.4.3.1.1 Ankara Radyosu............. 113

9.4.3.2 Özel Kuruluşlar..................... 114

9.4.3.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı (Piyasa)........................................... 114

9.4.4 Çaldığı Kanunları Yapan Lutiyeler................................................................ 114

9.4.5 Gerçekleştirdiği Kayıtlar.............. 114

9.5 Erol Deran........................................... 114

9.5.1 Kanun ve Müzik Eğitimi.............. 115

9.5.2 Benimsediği ve Temsil Ettiği Kanun Ekolü .................................................. 116

9.5.3 Çalıştığı Kuruluşlar...................... 117

9.5.3.1 Tüzel Kuruluşlar ................... 117

9.5. 3.1.1 İstanbul Radyosu........... 117

9.5.3.1.2 İstanbul Üniversitesi Korosu............................................................ 119

9.5.3.1.3 Ankara Radyosu............. 119

9.5.3.1.4 İstanbul Türk Müziği Devlet Konservatuarı.................................... 119

9.5.3.1.5 Haliç Üniversitesi Konservatuarı Türk Mûsikîsi Bölümü ............... 120

9.5.3.2 Özel Kuruluşlar..................... 120

9.5.3.2.1 Kentsel Eğlence Müziği Alanı (Piyasa)........................................... 120

9.5.4 Çaldığı Kanunları Yapan Lutiyeler................................................................ 121

9.5.5 Gerçekleştirdiği Kayıtlar.............. 122

10. SONUÇ................................................... 123

KAYNAKLAR ............................................. 126

EKLER.......................................................... 134

EK 1 Enderûn-ı Hümâyun ........................ 134

EK 2 Müzikây-ı Hümâyun........................ 135

EK 3 Dar’ül Mûsikî-i Osmâni (Osmanlı Mûsikî Evi) ................................................ 137

EK 4 Mûsikî-i Osmani .............................. 137

EK 5 Darüttalim-i Mûsikî Cemiyeti ......... 137

EK 6 Dar’ül Elhan .................................... 138

EK 7 Gülşen-i Mûsikî Mektebi................. 139

EK 8 Türkiye İleri Türk Mûsikîsi Konservatuarı Derneği (1948).............................. 139

EK 9 Üsküdar Mûsikî Cemiyeti................ 140

EK 10 İstanbul Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuarı ................................................. 141

EK 11 Haliç Üniversitesi Konservatuarı Türk Mûsikîsi Bölümü............................... 142

EK 12 Hilmi Rit’le Görüşme Metni.......... 142

EK 13 Dört Kanunçaların Belgesel Video Kayıtları................................................... 152

ÖZGEÇMİŞ .................................................. 153

vi

ÇİZELGE LİSTESİ

Çizelge 1 XIX.yy’dan XX. Yy. kanun ekollerine kanunçalarlar arasında bilinen öğrenci –

eğitimci ilişkileri ..................................... 31

Çizelge 2 Gagné’s Differantiated Model of Giftedness and Talent.................................. 52