Gazi Kitap Müzesi adıyla web sitesi
kurma çabası içindeyim … konuyla ilgili Atatürk'un Kitap Evreni konusuyla
ilgili çalışma yapmak isteyeceklere bir bilgi altyapısı bir bilgi sistemi
sağlayabilir. 4.11.2026
Gazi Kitap Müzesi adıyla web sitesi kurma çabası içindeyim
içeriğinde yer alacakların Atatürk Kitap Evreni konusunda etkili sonuçlar
getirmesi ne kadar mümkün olacaktır bunun Mümkün olması için çeşitli
faaliyetler yürütmek gerekir ama bu da bir topluluk gönülü topluluk gerektirir.
site tek başına şu amaca da hizmet edebilir: konuyla ilgili Atatürk'un Kitap
Evreni konusuyla ilgili çalışma yapmak isteyeceklere bir bilgi altyapısı bir
bilgi sistemi sağlayabilir varmak istenilen hedefleri büyütmek için kolay değil
ama bunlar yani yapılması gerekenler neler olabilir
4.11.2026
……………..
Grok
**Evet, mümkün — hatta yüksek potansiyelli.** “Gazi Kitap
Müzesi” adıyla kurulacak bir web sitesi, Atatürk’ün kitap evreni (okuduğu
eserler, notlar, işaretler, düşünce dünyası) konusunda etkili bir bilgi altyapısı ve ilgi odağı haline
gelebilir. Tek başına “büyük dönüşüm” yaratmaz; ama doğru kurulursa, bu konuda çalışma yapmak
isteyenlere, meraklılara ve araştırmacılara sistematik, erişilebilir ve ilham
verici bir kaynak sunar. Büyük hedefleri büyütmek için ise gönüllü bir topluluk
+ sürekli faaliyetler şarttır.
Mevcut durumda Anıtkabir Derneği’nin 24 ciltlik dijital
arşivi, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’ndeki “Atatürk’ün Kitap Dünyası”
sergisi ve çeşitli akademik çalışmalar var. Sizin siteniz bunları tekrar etmek yerine **tamamlayıcı,
daha erişilebilir, tematik ve topluluk odaklı** bir katman olabilir
(özellikle Antalya odaklı veya yerel-kültürel bağ kurarak).
### Site
tek başına ne işe yarar?
- Merkezi bir **bilgi sistemi / bilgi altyapısı** olur: Kitap
listeleri, notlar/işaretler (kırmızı-mavi kalem, “xxx”, “ç.müh.” vb.), tematik
haritalar (tarih, dil, felsefe, hukuk…), Atatürk’ün okuma alışkanlıkları.
- Araştırmacı, öğrenci,
öğretmen, meraklı için “başlangıç noktası + derinleşme yolu” sağlar.
- Vizyoner bir anlatımla (sizin daha önceki sunuş ve sentez
yaklaşımınıza uygun) “kitap
evreni”ni canlı tutar.
- Zamanla referans noktası haline gelirse, fiziksel
müze/kütüphane fikirlerini de besler.
Etki, içeriğin kalitesi + güncelliği + erişilebilirliği +
topluluk katkısıyla orantılıdır. Boş veya yüzeysel bir site hızla unutulur; düzenli, derin ve etkileşimli bir
site ise organik büyür.
###
Yapılması gereken temel faaliyetler
Bunlar “kolay değil ama yapılabilir” kategorisindedir. Öncelik
sırasına göre:
1. **İçerik omurgasını
kurmak (en kritik adım)**
- Atatürk’ün tespit edilen kitaplarının
(yaklaşık 4.000 civarı) tematik envanteri.
- Not ve işaret
sisteminin açıklanması + örnekler (kırmızı = benimsediği, mavi = eleştirdiği
vb.).
- Tematik sentezler:
“Tarih okumaları”, “Dil ve Türkoloji”, “Felsefe ve hukuk”, “İslam tarihi
notları” gibi.
- Kaynak: Anıtkabir
dijital arşivi, Gürbüz Tüfekçi derlemeleri, akademik makaleler, sergi
katalogları.
- Orijinal katkı:
Sizin vizyoner sentezleriniz, Antalya bağlantılı yorumlar, “bugün için ne
anlama geliyor?” soruları.
2. **Teknik ve sunum altyapısı**
- Temiz, mobil uyumlu, arama motoru
dostu site (WordPress + özel
eklentiler veya hafif bir CMS yeterli başlangıç için).
- Dijital arşiv /
katalog (kitap künyesi + not özeti + mümkünse görüntü).
- İnteraktif
unsurlar: Arama, etiketleme, harita/timeline, “notları keşfet” bölümü.
- Blog / analiz /
video alanı.
- İleride: Sanal
sergi, 3D kitap rafı, kullanıcı katkı sistemi.
3. **Gönüllü topluluk
oluşturmak**
- Bu olmadan sürdürülemez.
- Çekirdek ekip: 3-7
kişi (içerik editörü, araştırmacı, tasarımcı, sosyal medya).
- Geniş halka:
Üniversite öğrencileri, tarih/edebiyat öğretmenleri, kütüphaneciler, Atatürk meraklıları, Antalya
yerel kültür grupları.
- Çalışma biçimleri:
Haftalık/aylık içerik üretim takvimi, online toplantılar, “katkıda bulun” çağrıları, küçük ödüller veya
isim belirtme.
- Başlangıç: Kişisel
ağınız + X/Instagram + üniversite kulüpleri + Kültür-Turizm il müdürlüğü
bağlantıları.
4. **Düzenli faaliyet ve görünürlük**
- Haftalık/aylık
içerik: Kısa analiz, “bu haftanın notu”, kitap tanıtımı, karşılaştırma.
- Online
etkinlikler: Söyleşi, atölye (Atatürk’ün bir kitabını birlikte okuma), sanal
sergi.
- İşbirlikleri:
Yerel kütüphaneler, üniversiteler, Anıtkabir / ATAM / Millet Kütüphanesi ile
diyalog, diğer kültürel sitelerle link alışverişi.
- Sosyal medya +
e-posta listesi + mümkünse YouTube/podcast.
- Yıllık ritüeller: 10 Kasım, 23
Nisan, Nutuk yılı vb. özel dosyalar.
5. **Sürdürülebilirlik ve büyüme**
- Hukuki: Domain,
basit dernek/vakıf yapısı veya bireysel + gönüllü modeli.
- Kaynak: Gönüllülük
ağırlıklı + bağış/sponsor (kültür fonları, yerel belediye, özel sektör).
- Ölçüm: Ziyaretçi,
sayfa süresi, katkı sayısı, akademik/atıf kullanımı, medya yansıması.
- Uzun vadeli vizyon: Siteden
fiziksel “Gazi Kitap Müzesi / Okuma Salonu” fikrine köprü (Antalya’daki Düğmeli
Ev veya benzeri düşüncelerinize bağlanabilir).
###
Gerçekçi değerlendirme
- **Kısa vadede (6-12
ay)**: Kaliteli bir bilgi altyapısı + düzenli içerik ile niş ama sadık bir kitle oluşturmak mümkün.
- **Orta vadede**: Topluluk + işbirlikleri ile “Atatürk kitap
evreni” konusunda başvuru noktası haline gelmek.
- **Büyük hedefler** (fiziksel müze, ulusal etki): Site tek başına yetmez; ama güçlü
bir dijital temel ve canlı bir gönüllü ağ, o büyük adımları kolaylaştırır ve
meşruiyet kazandırır.
Başlamak için en pratik yol:
1. Mevcut kaynakları
tarayıp 20-30 örnek kitap/not dosyası hazırlamak.
2. Basit bir site iskeleti
kurmak.
3. 5-10 potansiyel
gönüllüye “birlikte yapalım” çağrısı göndermek.
4. İlk 3 ay için net bir
içerik takvimi çıkarmak.
Bu iş, “tek başına
kahramanlık” değil, **sistematik + kolektif** bir çaba ister. Sizin daha önceki vizyoner metin ve
sentez üretme alışkanlığınız burada büyük avantaj. İsterseniz bir sonraki
adımda site içerik haritası, örnek sayfa yapıları veya gönüllü çağrı metni
üzerinde somut çalışabiliriz.
………………
Gemini
Gazi Kitap Müzesi
projesi, Atatürk’ün düşünce
dünyasını, okuma kültürünü ve entelektüel mirasını dijital ortama taşımak
açısından çok kıymetli ve vizyoner bir girişimdir.
Sorunuzun temel cevabına gelirsek: Evet, etkili
sonuçlar alması son derece mümkündür. Başlangıçta geniş bir gönüllü topluluğunuz olmasa
bile, web sitesinin doğru bir "bilgi altyapısı ve bilgi sistemi"
olarak kurgulanması, ileride o topluluğun kendiliğinden oluşmasını sağlayan bir
çekim merkezi yaratacaktır.
İsteklerinizi adım adım hayata geçirmek, hedefleri
aşama aşama büyütmek ve sürdürülebilir bir yapı kurmak için yapılması gereken
temel faaliyetler ve stratejiler şunlardır:
1. Güçlü Bir Bilgi Altyapısı (Veri
Mimarisi) Oluşturmak
Sitenin tek başına araştırmacılara ve meraklılara
hizmet edebilmesi için öncelikle "dijital arşiv/rehber" işlevi
görmesi gerekir.
- Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar Veritabanı:
- Anıtkabır Derneği veya … gibi
kaynaklarda yer alan 3.997 adet tespit edilmiş kitap ve işaretlediği/not
aldığı eserlerin aranabilir ve filtrelediğinde kolay bulunabilir bir
kataloğunu oluşturun.
- Kitapları
kategorilere ayırın (Tarih, Sosyoloji, Askeri Strateji, Felsefe, Hukuk,
Edebiyat vb.).
- "Altını
Çizdiği Satırlar ve Aldığı Notlar" Katmanı:
- Araştırmacıların en çok ilgisini
çeken husus, Atatürk’ün okurken aldığı notlar (örneğin mühimdir, dikkat,
çelişki var ibareleri) ve yan çizmeleridir. Bunları tematik olarak
gruplayın.
- Kaynak
ve Kaynakça Rehberi:
- Atatürk’ün kitaplığı üzerine
yazılmış tezler, makaleler, kitaplar ve belgesellerden oluşan dijital bir
kaynakça (anotasyonlu bibliyografya) sunun.
2. Araştırmacılar İçin "Dijital
Araçlar" ve Kullanılabilirlik
Bir sitenin "etkili bir bilgi sistemi"
sayılması için yalnızca veri sunması değil, araştırmayı kolaylaştırması
gerekir:
- Gelişmiş
Arama Motoru: Başlık, yazar, konu, döneme ait
kelimeler veya Atatürk'ün düştüğü notlara göre arama imkânı.
- Kavramsal
Harita (Mind Map): Atatürk’ün fikir dünyasını besleyen yazarlar (Ziya
Gökalp, Namık Kemal, Rousseau, Voltaire, Montesquieu vb.) ile okuduğu
kitaplar arasındaki bağlantıları gösteren etkileşimli görsel şemalar.
- Açık
Lisans / İndirilebilir İçerik:
Araştırmacıların kullanabileceği veri setleri (PDF listeler, açık veri
kaynakları).
3. Topluluk Oluşturma ve Gönüllü
Katılımı Teşvik Etme
Gönüllü bir topluluk bir günde kurulmaz; kaliteli
içeriği gören insanlar zamanla projeye dahil olmak ister. Topluluğu çekmek için şu adımları
atabilirsiniz:
- Açık
Çağrı ve Görev Bölümü (Crowdsourcing):
- Sitede "Projeye Katıl /
Katkıda Bulun" sekmesi açın.
- Gönüllülerden
beklentilerinizi küçük ve net parçalara bölün (örneğin: "X kitabının
özetini çıkarma", "Fransızca kaynak isimlerinin
çevirisi", "Telif hakkı bitmiş bir görselin
taranması").
- Akademik
ve Öğrenci İş Birlikleri:
- Üniversitelerin
Tarih, Bilgi ve Belge Yönetimi (Kütüphanecilik), Türk Dili ve Edebiyatı
bölümlerindeki öğrenci kulüpleriyle veya akademisyenlerle iletişime
geçin. Staj veya gönüllü proje olarak katılım imkânı sunun.
- Düzenli
Dijital Etkinlikler / Okuma Kulüpleri:
- "Bu Ay Atatürk’ün Okuduğu
Kitapları Okuyoruz"
şeklinde aylık online söylesiler veya okuma grupları düzenleyerek site
etrafında canlı bir kitle biriktirin.
4. Kurumsal İş Birlikleri ve Sosyal
İspat (Güvenilirlik)
Sitenin akademik ve bilimsel geçerliliğini artırmak
için:
- Danışma
Kurulu Oluşturma: Atatürk’ün kitaplığı ve entelektüel
hayatı üzerine çalışmış bağımsız akademisyenler, kütüphaneciler veya
araştırmacılar ile iletişime geçerek "Danışma Kurulu" başlığı
altında isimlerine/desteklerine yer verin.
- Sivil
Toplum ve Kültür Kurumları İle İletişim:
Anıtkabir Derneği, Türk Tarih Kurumu, Milli Kütüphane ve yerel
kütüphaneler ile haberleşip sitenizin tanıtımını yapın.
5. Süreci Yönetilebilir Kılmak İçin Yol
Haritası (Fazlar)
Projeyi gözünüzde
büyütmemek için adımları fazlara ayırmak en mantıklısıdır:
- Faz
1 (Temel Bilgi Altyapısı - Tek Kişilik Evre): Sitenin tasarımı, temel
kategorilerin açılması, en bilinen 50-100 kitabın notlarıyla birlikte
veritabanına girilmesi ve temel kaynakçanın yayınlanması.
- Faz
2 (Yaygınlaşma ve Çağrı Evresi):
Sitenin duyurulması, sosyal medya kanallarının (özellikle içeriği öne
çıkaran X/Twitter, Instagram veya bir bülten/Substack) aktif kullanımı ve
gönüllü çağrısının yapılması.
- Faz
3 (Topluluk ve Genişleme Evresi):
Gelen gönüllülerle içerik veri tabanının genişletilmesi, araştırmacılara
özel araçların (PDF indirme, gelişmiş filtreleme) eklenmesi ve online
etkinlikler.
Site ilk etapta "Atatürk'ün
Kitap Evreni" üzerine nitelikli bir dijital rehber olarak hizmet verse
bile bu tek başına çok büyük bir boşluğu dolduracaktır. Zamanla bu bilginin
etrafında akademisyenler, öğrenciler ve meraklılardan oluşan sağlam bir gönüllü
topluluğu kendiliğinden filizlenecektir.
………………………..
Chat Gpt
Gazi
Kitap Müzesi: Bir internet sitesinden bilgi sistemine, bilgi sisteminden
toplumsal harekete
Bence Gazi Kitap
Müzesi adıyla bir internet sitesi kurma düşünceniz, Atatürk'ün Kitap Evreni çalışmalarınızın geleceği
açısından önemli bir dönüm noktası olabilir.
Ancak burada bir
stratejik ayrım yapmak gerekiyor:
Gazi Kitap
Müzesi yalnızca Atatürk'le ilgili kitapları, fotoğrafları, yazıları ve
incelemeleri sergileyen bir internet sitesi olarak kalmamalı. Atatürk'ün Kitap
Evreni üzerine çalışmak isteyen herkesin yararlanabileceği bir bilgi
altyapısına dönüşmeli.
Bu yaklaşımın
önemli bir avantajı var: Fiziksel
müzenin kurulmasını beklemeden işe başlanabilir. Bir bina, bütçe veya büyük bir
gönüllü topluluğu henüz bulunmasa bile internet sitesi kendi başına değer
üretebilir.
Hatta şöyle bir
hedef konulabilir:
Önce dijital müzeyi ve bilgi sistemini kurmak; ardından bu
sistem etrafında araştırmacıları, gönüllüleri, kurumları ve destekçileri bir
araya getirmek; zaman içinde fiziksel müzeye ulaşmak.
Böylece üç ayrı
hedef birbirini besler:
1. Bilginin
toplanması ve düzenlenmesi.
2.
Bilginin araştırmacılara ve topluma
ulaştırılması.
3. Bu bilgi
birikiminden hareketle toplumsal ve kurumsal bir müze girişiminin
geliştirilmesi.
Burada önemli
bir nokta daha var: Gönüllü topluluğun kurulmasını sitenin açılmasının ön şartı
yapmamak gerekir. Site,
gönüllülerin ortaya çıkmasını sağlayacak bir çekim merkezi de olabilir.
1. Gazi
Kitap Müzesi internet sitesinin üstlenebileceği 7 temel görev
Bence siteyi
yedi işlev üzerine kurmak yararlı olacaktır.
Atatürk | Kitap, Okuma, Öğretmenler
1. Atatürk'ün Kitap Evreni bilgi merkezi
Kütüphanesi,
okudukları, yazdıkları, yazdırdıkları, tercüme ettirdikleri, konuşmaları,
düşünceleri ve kararları hakkında düzenlenmiş bilgiler.
2. Bibliyografya ve kaynak merkezi
Kitaplar,
makaleler, tezler, bildiriler, arşiv belgeleri, videolar ve diğer kaynakların bibliyografik künyeleri.
Kurduğu Cumhuriyeti Gençlere Emanet
Eden Dehanın Eseri: Nutuk -
3. Araştırmalar ve incelemeler merkezi
Atatürk'ün kitap
dünyasına ilişkin hazırlanmış incelemeler, sorular, araştırma sonuçları ve yeni
yorumlar.
Kayıp Kıta Mu Ve Mustafa Kemal
Atatürk
4. Görsel ve işitsel arşiv
Atatürk'ün kitap
okuma fotoğrafları, kütüphane görüntüleri, belgeseller, söyleşiler ve videolar.
Experience the Museum of the American
Revolution | Electrosonic
5. Dijital sergi ve eğitim merkezi
Tematik
sergiler, zaman çizelgeleri, kitap seçkileri, öğrenci ve öğretmenler için
bilgilendirme içerikleri.
6. Araştırmacılara çalışma altyapısı
Konu başlıkları,
kaynak listeleri, araştırma soruları, kronolojiler, kavram dizinleri ve
araştırma rehberleri.
7. Gönüllülük ve iş birliği merkezi
Araştırmacıların, bibliyografların, öğretmenlerin,
öğrencilerin ve Atatürk'e ilgi duyan kişilerin katkıda bulunabilecekleri bir
ortam.
Bu yedi işlevin
hepsini ilk günden gerçekleştirmek gerekmiyor. Önce ilk üçüyle başlamak bile
önemli bir sonuç verebilir.
2. En
önemli hedef: Araştırmacılar için bilgi altyapısı oluşturmak
Sizin
düşüncenizde özellikle değerli bulduğum nokta bu.
Bir kişi
Atatürk'ün kitap okuma alışkanlığı üzerine araştırma yapmak istiyor. Bugün
nereden başlayacak?
·
Hangi
kitapları okuyabilir?
·
Hangi
makaleler yazılmıştır?
·
Hangi
fotoğraflar mevcuttur?
·
Hangi
kitaplar Atatürk'ün kütüphanesinde bulunmuştur?
·
Hangi
araştırmalar yapılmıştır?
·
Hangi
konular henüz yeterince incelenmemiştir?
·
Hangi
kaynaklara ulaşabilir?
Gazi Kitap Müzesi bu soruların
cevaplarını bir araya getirebilir.
Asıl
yenilik, bilgiyi yalnızca yayınlamak değil, yeni bilgi üretilmesini
kolaylaştırmaktır.
Bunun için bir araştırma bilgi sistemi
oluşturmanızı öneririm.
Örneğin:
|
Bilgi alanı |
İçerik |
|
Konu |
Atatürk'ün
okuma alışkanlığı |
|
Kaynaklar |
Kitap,
makale, belge |
|
Mevcut
araştırmalar |
Hazırlanmış
incelemeler |
|
Açık
sorular |
Henüz
cevaplanmamış meseleler |
|
İlgili
kişiler |
Araştırmacılar,
uzmanlar |
|
Yeni
katkılar |
Yeni
belge, yorum, araştırma |
Bu sistemin en
önemli özelliklerinden biri, her bilginin kaynağını göstermesidir. Bir iddia
ile belgelenmiş tarihsel olguyu birbirinden ayırmalıdır.
Ayrıca telif
hakkı bulunan eserlerin tamamını izinsiz yayımlamak yerine, künye, özet, kaynak
bağlantısı ve izinli görseller üzerinden ilerlemek gerekir.
Böylece site zamanla bir internet yayınından çok daha
fazlasına dönüşebilir.
3. Sizin
mevcut birikiminiz bu hedefe nasıl katkıda bulunabilir?
Burada sıfırdan
başlamıyorsunuz.
Daha önce
oluşturduğunuz Atatürk kitap koleksiyonu, yüzlerce kaynak ve 2007'den itibaren
geliştirdiğiniz incelemeler önemli bir başlangıç sermayesi niteliğinde.
Özellikle yaklaşık
150 inceleme ve bunlardan hareketle oluşturduğunuz araştırma soruları, sitenin
sıradan bir Atatürk bilgi sitesinden ayrılmasını sağlayabilir.
Bence
şu üç kavramı bir arada değerlendirmelisiniz:
·
Bibliyografik
hafıza: Atatürk'ün kitap evreni hakkındaki kaynakların kaydı.
·
Araştırma
hafızası: Bugüne kadar yapılan incelemeler ve ulaşılan sonuçlar.
·
Ortak
üretim hafızası: Yeni araştırmacıların ekleyeceği bilgi ve değerlendirmeler.
Buna bir isim de
verilebilir:
Gazi Kitap
Müzesi – Atatürk'ün Kitap Evreni Ortak Bilgi ve Araştırma Sistemi
Bu, projenin
özgün kimliğini anlatabilecek güçlü bir tanımlamadır.
4.
Gönüllü topluluğu nasıl oluşturulabilir?
Bence en önemli
meselelerden biri bu. Fakat başlangıçta büyük bir dernek veya kalabalık bir
ekip kurmaya çalışmak doğru olmayabilir.
Önce görevleri
tanımlamak, sonra bu görevleri üstlenebilecek insanları bulmak gerekir.
Önerdiğim gönüllü
yapılanması şöyle:
|
Gönüllü grubu |
Yapabileceği işler |
|
Araştırma
gönüllüleri |
Yeni
konular ve sorular geliştirmek |
|
Bibliyografya
gönüllüleri |
Kitap
ve makale künyeleri hazırlamak |
|
Kaynak
araştırmacıları |
Eski
gazete, dergi ve belgeleri bulmak |
|
Görsel
araştırmacıları |
Fotoğraf
ve video kaynaklarını belirlemek |
|
Yazı
ve içerik ekibi |
İnceleme
ve tanıtım yazıları hazırlamak |
|
Eğitim
gönüllüleri |
Öğrencilere
yönelik çalışmalar geliştirmek |
|
Dijital
destek ekibi |
Web
sitesi, veri düzenleme ve teknik destek |
Bunların hepsine
birden ihtiyacınız yok.
Başlangıç için ideal küçük ekip
1
Proje
koordinasyonu
Genel yön ve içerik bütünlüğü
1–2
Araştırma
Kaynak ve konu geliştirme
1
Bibliyografya
Künye ve kayıt kontrolü
1
Dijital destek
Site ve veri yönetimi
Bu bir başlangıç modeli; bazı görevler aynı kişi tarafından
yürütülebilir.
Gönüllülere verilecek işler küçük, anlaşılır ve
tamamlanabilir olmalıdır.
Örneğin:
·
Bir
gönüllü haftada beş Atatürk kitabının künyesini kontrol eder.
·
Bir
başkası Atatürk'ün kitap okuma fotoğraflarının kaynaklarını araştırır.
·
Bir
başkası bir kitap veya makale hakkında kısa tanıtım hazırlar.
·
Bir
diğeri belirli bir konuda daha önce yapılmış araştırmaları tarar.
Böylece
insanlardan belirsiz bir biçimde projeye destek olmalarını istemek yerine,
somut katkı imkânları sunarsınız.
Dijital kültür
projelerine ilişkin uluslararası uygulamalar da gönüllü çalışmalarında açık
görev tanımları, eğitim, iş akışı ve koordinasyonun önemini vurguluyor. Gönüllü
emeğinin profesyonel uzmanlığın yerini almaması da önemli.
The National Lottery Heritage Fund+2
5.
Gönüllülerin dışında kimlerle iş birliği kurulabilir?
Bence gönüllüler
kadar önemli başka bir konu da kurumsal iş birliği ağıdır.
Şu çevrelere
ulaşılabilir:
1. Üniversitelerin
tarih bölümleri.
2. Kütüphanecilik
ve bilgi-belge yönetimi bölümleri.
3. Türk Dili ve
Edebiyatı bölümleri.
4. Eğitim
fakülteleri.
5. Belediyelerin
kültür birimleri.
6. Halk kütüphaneleri.
7. Atatürk
araştırmalarıyla ilgilenen kuruluşlar.
8. Tarih ve kültür
dernekleri.
9. Öğretmenler ve
eğitimciler.
10. Yayınevleri ve
sahaflar.
Her kurumdan para veya büyük destek beklemek gerekmiyor.
Bir üniversiteden bir öğrencinin araştırma yapması, bir
kütüphanenin kaynak göstermesi, bir tarihçinin incelemeye katkıda bulunması da
değerlidir.
Özellikle şu öneriyi önemsiyorum:
Gazi Kitap Müzesi Gönüllü Araştırmacı ve Katkıcı Ağı
Bu ağın
üyelerinin aynı yerde bulunması da gerekmiyor. Antalya'da, İstanbul'da, Ankara'da
veya yurt dışında yaşayan insanlar internet üzerinden katkıda bulunabilir.
6.
Sitenin etrafında hangi faaliyetler gerçekleştirilebilir?
Burada internet sitesini pasif bir yayın organı olmaktan
çıkarmak gerekiyor.
Aşağıdaki
faaliyetler zaman içinde geliştirilebilir:
|
Faaliyet |
Beklenen sonuç |
|
Ayın
Atatürk kitabı |
Kitaplara
ilginin artması |
|
Ayın
araştırma konusu |
Yeni
incelemelerin hazırlanması |
|
Atatürk'ün
okudukları |
Okuma
kültürünün tanıtılması |
|
Kaynak
bulma kampanyası |
Bilgi
ve belge birikiminin büyümesi |
|
Atatürk'ün
kitapları söyleşileri |
Uzmanların
bir araya gelmesi |
|
Dijital
sergiler |
Toplumsal
ilginin artırılması |
|
Üniversite
öğrenci çalışmaları |
Yeni
araştırmacıların kazanılması |
|
Kitap
okuma etkinlikleri |
Okuma
alışkanlığının teşvik edilmesi |
|
Atatürk
kitapları bağış çağrısı |
Koleksiyonun
geliştirilmesi |
|
Yıllık
değerlendirme raporu |
Projenin
gelişiminin belgelenmesi |
Bir başka
faaliyet de özellikle dikkat çekebilir:
Atatürk'ün Kitap Evreni'nde Henüz Araştırılmamış Konular
Sitede böyle bir
bölüm oluşturabilirsiniz.
Örneğin:
·
Atatürk'ün
okuduğu kitaplardan hangi düşünce bağlantıları kurulabilir?
·
Okuma
alışkanlığının kararlarına etkisi nasıl incelenebilir?
·
Atatürk'ün
kitapları tavsiye etme biçimleri nelerdir?
·
Hangi
kitapların tercüme edilmesini istemiştir?
·
Atatürk'ün
okuma yöntemleri nasıl belgelenebilir?
Bunlar
araştırmacılara açık çağrılar şeklinde yayımlanabilir.
Böylece site
sadece mevcut bilgiyi sunmaz, gelecekte yapılacak araştırmaların konularını da
üretir.
7.
Dijital müzeden fiziksel müzeye geçiş
Bunu birbirinden
ayrı iki proje olarak görmemenizi öneririm.
Dijital site
gelecekte kurulacak fiziksel müzenin hazırlık merkezi olabilir.
Cumhurbaşkanlığı Millet
Kütüphanesi'nde "Atatürk'ün Kitap Dünyası" sergisi açıldı
Stabi Kulturwerk |
Staatsbibliothek zu Berlin
13
Örneğin:
·
Sitede
koleksiyonun envanteri oluşturulur.
·
Kitapların
ve belgelerin tarihsel önemi araştırılır.
·
Sergi
temaları belirlenir.
·
Atatürk'ün
okuma hayatına ilişkin kronoloji hazırlanır.
·
Nutuk
için özel bir salonun içerik altyapısı geliştirilir.
·
Sergilenecek
fotoğraflar ve görseller belirlenir.
·
Fiziksel
müzeye uygun eğitim ve ziyaretçi programları hazırlanır.
Böylece gelecekte bir bina bulunduğunda, yalnızca kitapları
ve eşyaları yerleştirmekle işe başlanmaz. İçeriği, araştırmaları ve sergi
taslakları büyük ölçüde hazır bir proje bulunur.
Bu bakımdan
dijital müze, fiziksel müzenin bir ön çalışması değil, onun sürekli çalışan
bilgi merkezi de olabilir.
8. Bence
ilk 12 ayda yapılması gerekenler
Büyük hedefleri
küçük ve ölçülebilir aşamalara ayırmak önemli.
|
Dönem |
Öncelikli çalışma |
|
1–2.
ay |
Site
kimliği, amaç ve ana bölümlerin oluşturulması |
|
3–4.
ay |
Mevcut
bibliyografya ve incelemelerin aktarılması |
|
5–6.
ay |
Araştırma
bilgi sisteminin ilk sürümü |
|
7–8.
ay |
Gönüllü
katkı çağrısı |
|
9–10.
ay |
Üniversite
ve kurumlarla iş birliği |
|
11–12.
ay |
İlk
dijital sergi ve yıllık faaliyet raporu |
İlk yılın
sonunda örneğin şu göstergelere bakılabilir:
·
Kaç
kaynak kaydedildi?
·
Kaç
araştırma yayımlandı?
·
Kaç
yeni araştırma sorusu geliştirildi?
·
Kaç
gönüllü katkıda bulundu?
·
Kaç
kurumla iş birliği kuruldu?
·
Site
kaç araştırmacıya ve ziyaretçiye ulaştı?
Bu göstergeler,
projenin gerçekten ilerleyip ilerlemediğini anlamanızı sağlar.
Teknik açıdan da
başlangıçta pahalı ve karmaşık bir yazılım yaptırmak şart değil. İyi
tasarlanmış bir içerik yönetim sistemi, standartlaştırılmış bibliyografik
kayıtlar ve düzenli yedekleme ile başlanabilir. Daha sonra ihtiyaçlara göre
gelişmiş bir dijital koleksiyon sistemi kurulabilir. Omeka gibi açık kaynaklı
müze ve koleksiyon platformları bu açıdan incelenebilir.
The National Lottery Heritage Fund+1
9. En
önemli stratejik önerim: Üç aşamalı bir gelişme modeli
Ben Gazi Kitap
Müzesi'ni şu üç aşamada konumlandırırdım:
1. Aşama
Dijital
bilgi merkezi
Atatürk'ün Kitap
Evreni hakkında bugüne kadar oluşturulmuş bilgileri, kaynakları ve incelemeleri
bir araya getirmek.
2. Aşama
Araştırma
ve gönüllülük ağı
Yeni
araştırmalar, iş birlikleri, gönüllü katkılar, eğitim faaliyetleri ve dijital
sergiler geliştirmek.
3. Aşama
Fiziksel
Gazi Kitap Müzesi
Dijital ortamda
oluşturulan bilgi birikimini, koleksiyonu ve toplumsal desteği gerçek bir müze
mekânına taşımak.
Bu modelin
önemli bir avantajı var: Birinci aşama başarılı olduğunda bile proje kendi
başına anlamlı bir sonuç üretmiş olur. İkinci ve üçüncü aşamalar gerçekleşmese
bile geriye araştırmacıların kullanabileceği kalıcı bir bilgi sistemi kalır.
10.
Projenin manifestosu nasıl olmalı?
Sitenin ana
sayfasında aşağıdaki gibi bir metin bulunmasını öneririm.
GAZİ KİTAP MÜZESİ
Atatürk'ün Kitap Evrenini Araştırmak, Tanıtmak ve Geleceğe
Taşımak
Gazi Kitap Müzesi, Mustafa Kemal Atatürk'ün kitaplarla
ilişkisini, okuma dünyasını, kütüphanesini, okuduklarını, yazdıklarını, yazdırdıklarını,
tercüme ettirdiklerini, konuşmalarını, düşüncelerini ve kararlarını bütüncül
bir yaklaşımla araştırmak, belgelemek ve topluma tanıtmak amacıyla
oluşturulmaktadır.
Bu girişim yalnızca bir dijital müze veya kitap koleksiyonu
oluşturma çabası değildir.
Aynı zamanda Atatürk'ün Kitap Evreni üzerine çalışmak
isteyen araştırmacılara bilgi altyapısı sağlayan, bibliyografik kaynakları bir
araya getiren, yeni araştırmaları teşvik eden ve ortak bilgi üretimini
destekleyen bir araştırma merkezidir.
Gazi Kitap
Müzesi;
·
Bilgiyi
toplar ve düzenler.
·
Kaynakları
araştırır ve belgeler.
·
Yeni
araştırmaların yapılmasını teşvik eder.
·
Kitap
okuma kültürünün gelişmesine katkıda bulunur.
·
Gönüllüleri,
araştırmacıları ve kurumları ortak bir amaç çevresinde buluşturur.
·
Gelecekte
kurulabilecek “fiziksel Atatürk Kitap Müzesi'nin” bilgi ve içerik altyapısını
hazırlar.
Bu çalışmanın temel düşüncesi şudur:
Atatürk'ün kitaplarla kurduğu ilişki
yalnızca geçmişin bir hatırası olarak kalmamalı; araştırılması, anlaşılması ve
gelecek kuşaklara aktarılması gereken büyük bir kültür mirası olarak
değerlendirilmelidir.
Gazi Kitap
Müzesi, bu mirasın daha iyi tanınması ve yeni araştırmalarla zenginleştirilmesi
için ortak bir çalışma alanı oluşturmayı amaçlamaktadır.
11. Son
olarak, benim en önemli gördüğüm mesele
Sizin
girişiminizde birbiriyle bağlantılı üç değer var:
1. Yarım yüzyılı
aşan bibliyografik birikiminiz.
2. Atatürk'ün Kitap
Evreni hakkında yıllardır geliştirdiğiniz araştırmalar.
3. Yapay zekâ
yardımıyla yeni araştırma soruları ve incelemeler üretme yönteminiz.
Bunların
bir internet sitesi çatısı altında birleştirilmesi, önemli bir başlangıç
oluşturabilir.
Ancak projenin
başarısını yalnızca sitenin büyüklüğüyle, ziyaretçi sayısıyla veya kitap
sayısıyla ölçmemek gerekir. Yeni araştırmaların doğması, yeni kaynakların
keşfedilmesi ve başka insanların bu çalışmaya katılması çok daha anlamlı
göstergelerdir.
Uluslararası
dijital müze uygulamalarında da topluluk katılımı, sürdürülebilirlik ve bilgi
yönetimi birbirinden ayrı düşünülemiyor.
Digital Museums Canada+1
Benim önerdiğim
temel hedef cümlesi şu:
Gazi
Kitap Müzesi
Bir müze girişiminden daha fazlası: Atatürk'ün Kitap Evreni
için bilgi, araştırma ve ortak üretim merkezi.
Dijital
başlangıç · Araştırma altyapısı · Gönüllü iş birliği · Fiziksel müze hedefi
Bir hususu da
özellikle belirtmek isterim: Gazi Kitap Müzesi'nin ilk başarısı, mutlaka
fiziksel müzenin kurulması olmayabilir. Belki de ilk büyük başarısı, Türkiye'de Atatürk'ün kitap
dünyasını araştırmak isteyen herkesin başvurabileceği, düzenli ve güvenilir bir
bilgi merkezi oluşturması olacaktır.
Bir sonraki
önemli çalışma olarak Gazi Kitap Müzesi'nin 20–25 maddelik bir faaliyet
programını hazırlamayı öneriyorum. Böylece bu vizyonu günlük, haftalık, aylık
ve yıllık olarak gerçekleştirilebilecek somut işlere dönüştürebiliriz.
………………..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder