DERİNLEMESİNE SONDAJLA KAYNAKÇA HAZIRLAMANIN ÖNEMİ.
TÜRKİYE; DÜNYADA 15 BİN KİTABIN ÖNEMLİ BİR KISMI HAKKINDA AÇIKLAMALAR, DEĞERLENDİRMELER YAPAN TEK İNSAN OLAN FATİHLİ KATİP ÇELEBİ'NİN ÜLKESİDİR...
TÜRKİYE; DÜNYADA 15 BİN KİTABIN ÖNEMLİ BİR KISMI HAKKINDA AÇIKLAMALAR, DEĞERLENDİRMELER YAPAN TEK İNSAN OLAN FATİHLİ KATİP ÇELEBİ'NİN ÜLKESİDİR...
Bülent Ağaoğlu
İstanbul 5.2.2020
Kimi bibliyografların, çalışma yaptıkları konuda çok detaylı, derinlemesine ve geniş bir düzlemde çalışarak; klasik bibliyograflara göre daha veya çok daha fazla kaynaklara erişme, bunları tespit etme becerileri vardır.
Bu tür kaynakçalar hazırlanırken, birçok dildeki aramalarla farklı dillerdeki kaynakların tespiti de hedeflenir.
Tespitler sadece kitaplarla ve sadece makalelerle sınırlı tutulmaz. Birçok yayın türündeki kaynaklar tespite çalışılır. (Aşağıda en sonda EK1'de "Yayın Türleri Listesi" yer almaktadır).
Ortaya, klasik yöntemle çalışan bibliyografların hazırladıklarına göre daha çok kaynak içeren çok zengin bir kaynakça çıkacaktır.
"Çok zengin kaynakça" gerçeği dünyada ne kadar fark edilmiştir, bilemiyoruz. İşin sırrı taramaların geniş tutulmasındadır.
"Çok zengin kaynakça", bundan istifade edecekler için önemli bir imkandır.
Ortaya çıkan kaynakça layıkıyla değerlendirildiğinde, bu kaynakçayı kullanmakta olan araştırmacının üzerinde çalıştığı konu hakkında tamamlayacağı yayın da farklı değerlendirmeleri, yaklaşımları ve sonuçları daha fazla içerebilir.
Yukarıda açıklanan teknikle hazırlanan "Çok zengin kaynakça"ların çoğalması araştırmacılığa yeni ufuklar açabilir. Çünkü araştırmacının önünde kaynak zenginliği mevcuttur. Bunu özellikle belirtmek isteriz.
Kaynakçayı arkeolojik kazıya benzetirsek, arkeolojide sıklıkla yeni buluntular tespit edilmektedir. Kaynakça hazırlarken dar taramayla yetinilmeyip ileri gidildiğinde yayın (künye) tespitleri çoğalacaktır.
Günümüzde araştırmacılar ve yazarlar çalışmalarını hazırlarken, kaynak tespitini kendileri yapmaktadır.
Derinlemesine sondaj tekniğiyle çalışarak, bibliyograflar kadar çalıştıkları konuda yayın tespit edebilmeleri istisnalar dışında mümkün değildir.
Aylarını yayın tespitine harcamaları, taranacak kaynakları tespit etmeleri, fazla sayıda kaynak (yayın veritabanları online kütüphane katalogları kaynakçalar dergiler kitapların içindekiler sayfaları vs.) taramaları gerekir. Mesela 400 ayrı kaynak...
Bu somut duruma rağmen, "araştırma-yayın veritabanları ve Google varken kaynakça hazırlama çabasının gereksiz olduğu" görüşü (Bu tür görüşler yaygınlaşmaktadır..) ne kadar doğrudur.
"Araştırma-yayın veritabanları ve Google varken kaynakça hazırlama çabasının gereksiz olduğu" görüşü "sorgulanmamış bir ezber" midir?..
Konunun tartışılması önemli olsa gerek...
Bazı sorular;
Dünyada detaylı, derinlemesine ve geniş bir düzlemde çalışılarak; klasik bibliyograflara göre daha veya çok daha fazla kaynaklara erişen kaynakçalar hazırlanması konusunda durum nedir...
Bu tür kaynakçaları listeleme çalışmaları var mıdır...
Bu konuyu inceleyen yayınlar var mıdır...
Bu teknikle çalışan yabancı bibliyograflar kimlerdir...
Bir konunun yayın veritabanlarında sorgulanması sonucu gelen liste ile, bu konunun "çok zengin kaynakçası"nda konuyla ilgili mevcut yayın (künye) sayısı arasında karşılaştırma yapılmış mıdır. Bu karşılaştırma birçok konu örneklenerek durum makaleler ile incelenmiş midir...
EK: YAYIN TÜRLERİ LİSTESİ
| Afiş |
| Akademik Dergiler |
| Akademik Kitaplar |
| Akademik Yayınlar |
| Albüm |
| Almanak |
| Animasyon |
| Ansiklopedi |
| Ansiklopedi Maddesi |
| Antoloji |
| Araştırma makaleleri |
| Asetat |
| Atlas |
| Ayrı Baskı |
| Ayrıbasım |
| Bant |
| Basılı Dergiler |
| Basılı yayınlar |
| Basılmamış çalışma |
| Basma Eserler |
| Basma Kitaplar |
| Basmalar |
| Bildiri |
| Bilgi Kaynakları |
| Bilgisayar Çıktısı |
| Bilgisayar Dosyası |
| Bilgisayar Oyunu |
| Bilimsel Yayınlar |
| Blog |
| Bölgesel süreli yayın |
| Broşür |
| Bulmaca |
| Bülten |
| CD |
| CD-ROM |
| Cep Kitabı |
| Çalışma Yaprakları |
| Çıktı |
| Çizgi Film |
| Çizgi Roman |
| Çizim |
| Çoğaltma |
| Daktilo |
| Davetiye |
| Dergi |
| Derleme makaleleri |
| Ders Kitapları |
| Dia |
| Dijital Dergi |
| Dijital Gazete |
| Dijital Kitap |
| Dijital kopya |
| Dijital yayın |
| Disk |
| Disket |
| Duyuru |
| DVD |
| e-doküman |
| e-gazete |
| Eğitsel Oyun |
| e-Harita |
| E-Kitap |
| El İlanı |
| El Kitabı |
| El Yazması |
| Elektronik Dergi |
| Elektronik Doküman |
| Elektronik Gazete |
| Elektronik Kaynak |
| Elektronik Kitap |
| Elektronik Kitap |
| Elektronik Yayın |
| e-müzik |
| E-Portfolyo |
| Etkileşimli Multimedya |
| e-video |
| E-Yayınlar |
| Ferman |
| Figür |
| Film |
| Fotoğraf |
| Fotoğraf Negatifi |
| Fotokopi |
| Gazete |
| Gazete Kupürü |
| Gerçek Nesne ve Modeller |
| Görsel malzeme |
| Görsel Yayınlar |
| Grafik |
| Grafik Görüntü |
| Gravür |
| Gravür |
| Gri yayın |
| Haber |
| Harita |
| Hat |
| İlan |
| İllüstrasyon |
| İmaj |
| İnsert |
| İnternet Kaynağı |
| İnternet sitesi |
| Karikatür |
| Kartografik Materyal |
| Kartpostal |
| Kaset |
| Katalog |
| Kesik |
| Kesme, katlama-yapıştırma materyalleri |
| Kılavuz |
| Kit |
| Kitap |
| Kitapçık |
| Kitapdışı Materyal |
| Kompakt Disk |
| Kompüter Dosyası |
| Konferans Metinleri |
| Konferans Posteri |
| Kupür |
| Levha |
| Madde |
| Magazin Dergiler |
| Makale |
| Mikrofiş |
| Mikroform |
| Multimedya (Çoklu Ortam-Ses-Video-Resim-Grafik) |
| Müzik |
| Müzik Notası |
| Nadir Eser |
| Negatif |
| Oyun |
| Oyun |
| Ön Baskı |
| Pankart |
| Para |
| PDF dokümanı |
| Periyodik |
| Piyes |
| Plak |
| Plaket |
| Plan |
| Popüler Dergiler |
| Popüler Yayınlar |
| Poster |
| PPS dokümanı |
| Proje |
| Pul |
| Radyo Yayını |
| Rapor |
| Rehber |
| Resim |
| Resimli Kitap |
| Röportaj |
| Röprodüksiyon |
| Ses Kaseti |
| Ses Kaydı |
| Sesli Kitap |
| Söyleşi |
| Süreli Yayın |
| Tablo |
| Takvin |
| Tam metin |
| Tebliğ |
| Teksir |
| Televizyon Programları |
| Tepegöz Asetatları |
| Tez |
| TV Yayını |
| VHS |
| Video |
| Video kaseti |
| Web sayfası |
| Web sitesi |
| Word dokümanı |
| XLS dokümanı |
| Yansı |
| Yap-Bozlar |
| Yaygın süreli yayın |
| Yayınlanmamış çalışma |
| Yazıcı Çıktısı |
| Yazmalar |
| Yerel süreli yayın |
| Yıllık |
