CONSTANTINOPOLIS VE ÇEVRESİNDEKİ DEPREMLER MS 342 - 1454

Makale çevirisinin bloğumda yayını için izin veren Sayın Sevim Ayteş Canevello'ya teşekkür ederim. Bülent Ağaoğlu (7.1.2020)

--------------------------------

Arkeoidea (Sayı 8), 2010.  ISSN 1308 – 8106 Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü H.İbrahim YILMAZ Editörler Murat ÖZYILDIRIM (ozyildirim[at]arkeoidea.com) H.İbrahim YILMAZ (yilmaz[at]arkeoidea.com) Web Tasarım H. İbrahim YILMAZ Yazışma Adresi: Piremir Mah. Çiçek Cad. No:1 Kat:4 16340 YILDIRIM / BURSA arkeoidea[at]arkeoidea.com // sayfa: 39-46.

CONSTANTINOPOLIS VE ÇEVRESİNDEKİ DEPREMLER 

MS 342 - 1454

Glanville Downey1

(Çev.: Sevim Ayteş Canevello)2

Keywords: Istanbul, Constantinople, Nicaea, Nicomedia.

Anahtar Kelimeler: deprem,afet, Istanbul, Nicaea, Constantinopolis.

Constantinopolis’deki (Istanbul) farklı şiddetlerdeki depremlerin sıklığı3  ve kaynaklarda bu konuda geçen değişiklik bilgiler, afetlerin kesin bir ayrıştırmasının yapılmasını zorlaştırmaktadır.

İkincil ve üçüncül kaynakları sık bir şekilde kullanan sismologlar ne yazık ki eskiçağa  ait  kaynaklar  üzerinde  iyi  çalışmadıklarından,  aynı  afeti  farklı şekillerde tanımlamışlardır (ve bazen aynı afeti farklı tarihlendirmişler ya da değişik    yöntemlerle    tarih    hesaplaması    yapmışlardır).    Bu    tutarsız tarihlendirme,  onların  kataloglarında  iki  ya  da  daha  fazla  biçimde karşımıza çıkar.4  Hazırlanan bu liste, söz konusu karışıklıkları ve tutarsızlıkları

----------------.

1              Burada çevirisi verilen çalışmanın özgün hali, Speculum, Vol.30, 4(Ekim.,1955), s.596-600’da bulunabilir.    Roma  ve  Bizans  Dönemi  üzerine  birçok yayını  bulunan  Prof. Dr. Glanville  Downey, Indiana Üniversitesi Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri ile Tarih Bölümü’nde uzun yıllar ders vermiş, 1991 yılında  vefat  etmiştir.  Prof.  Downey’in  çalışmasını  Türkçe’ye  çevirmekteki  amaç;  kendisinin  de makalesinde belirttiği gibi, Istanbul üzerine araştırmalar yapanlara kentte gerçekleşen depremler konusunda kaynak sunmaktır. Günümüzde deprem tehdidi altında bulunan kent ve yakın çevresi, tarih boyunca deprem sorunuyla içiçe olmuştur. Bu çalışmanın verdiği kaynaklar, bin yılı aşkın bir sürede  Istanbul’un  depremleri  hakkında  bilgi  sahibi  olmak  isteyen  araştırmacılara  yol  gösterici olacaktır.

2               Sevim Ayteş Canevello (ma), Chicago, IL/USA (scanevello@gmail.com).

3               O. Weismantel Mö 500- MS 1890 yılları arasında Constantinopolis ve Bizans’da 584 deprem olduğunu hesaplamıştır. Die Erdbeben des vorderen Kleinasiens in geschichtlicher Zeit (Diss., Marburg, 1891), sayfa. 9.

4               Bu kataloglar arasında: A. Perrey, "Memoire sur les tremblements de terre ressentis dans la peninsule turco-hellenique et en Syrie," Acad. Royale de Belgique, Mimoires

---------------------.

ortadan kaldırmak için oluşturulmuştur. Buna rağmen yazarın sezemediği kronolojik  sorunlar  olabileceği  de  anlaşılmalıdır.  Bu  çalışmada,  bazı durumlarda sadece depremlerin geçtiği önemli kaynak ya da kaynaklar verilmiş,   geç   dönem   tarihçilerin   kendi   çalışmalarında   belirttiği   aynı depremler burada belirtilmemiştir. Depremden zarar görmüş büyük binalar ve  anıtlar  belirtilsede,  depremin  bunlara  verdiği  hasarlar  ayrıntılı  olarak anlatılmamıştır.  Kaynaklar  şehrin  ismini  belirtmese  de  Constantinopolis’i etkileyen   ya   da   etkilemiş   olduğu   düşünülen   depremler   burada listelenmiştir.  A.M  Schneider’in  Constantinopolis’deki  yangınlar5   üzerine hazırladığı kataloğun birleşmesinden oluşan bu   liste, şehrin tarihi üzerine araştırmalar     yapan     arkeolog     ve     tarihçilere     yardım     etmeyi amaçlamaktadır.

MS   342.   Jerome,   Chron.,   Olymp.   281,   Constantius’un   beşinci   yılı: İmparatorluğun doğu bölümünde olan depremler. Bu, Constantinopolis’in kuruluşunun ertesinde oluşan ve kayıtlara geçmiş ilk depremdir.

358 (24 Ağustos). Amm. Marc. 17.7.1-8: Nicomedia’yı tahrip eden deprem (bakınız; W. Ruge, "Nikomedeia,"(İzmit) Pauly-Wissowa, Real-Encyclopadie, XVII, 478). Ammianus, sarsıntıların Asia, Macedonia ve Pontus’a kadar hissedildiğini belirtir.
------------------------.
couronnes et memoires des savants etrangers, xxiii (1848-1850), 1-73; R. and J. W. Mallet,

The Earthquake Catalogue of the British Association (London, 1858); F. W. Unger, Quellen der byz.

Kunstgeschichte (Vienna, 1878), sayfa. 92-100; Job. Fried. Jul. Schmidt, Studien über Vulkane und   Erdbeben   (Leipzig,   1881),   ii,   143-157;   E.   Oberhummer,   deprem   ve   yangınlar   listesi "Constantinopolis," Pauly-Wissowa, Real-Encyclopadie, iv (1901), 1000; J. Dick, "Die Erdbeben von Konstantinopel," Die Erdbebenwarte, in (1903-04), 121-139, 177-196 (basılan kataloklar arasında en iyisi olan); E. M. Antoniades, Ekphrasis tes Hagias Sophias (Athens 1907-1909), T, 22; W. Capelle, "Erdbeben-  forschung,"  Pauly-Wissowa,  Real-Encyclopadie,  Suppl.  4  (1924),  p.  356;  B.  Willis, "Earthquakes in the Holy Land," Bulletin of the Seismological Society of America, xviii (1928), 73-103. Depremlerin kaynakçası için, bkz.:   F. Montessus de Ballore, Bibliografia general de temblores y terre- motos (Santiago de Chile,  3 ciltde 7 bölüm. 1915-1919).

5               3 "Brande in Konstantinopel," Byz. Ztschr., XLI (1941), 382-403.

--------------------.

365  (21  Temmuz). Amm. Marc. 96.10.15-19; Socrates, Hist. eccl. 4.3-PG, LXVII, 468; Libanius, Orat. 18.292; Chron. syr. in Land. Anec. syr. I, 106; Hymn of  Ephraemius,  transl.  by  G.  Bickell  in  Zeitschrift  f.  Kirchengeschichte, II (1878) 354; Chron. Pasch. p. 556.15-16 Bonn ed.; Consularia Const., p. 240, ed.  Mommsen,  Chron.  min.,  I;  Consularia  italica,  pp.  294-295,  ibid.: Dünyanın  heryerinde  deprem.  Özellikle  Alexandria’da  deprem  şiddetli olmuştur. Cf. Theophanes, A.M. 5859, s. 56.10 vd., ed. De Boor ve Jerome, Chron., Olymp. 286. depremi 366 yılına tarihler.

395 ya da 396. Glycas, s. 478.20 vd., Bonn ed.:  dünyanın heryerinde olan şiddetli deprem.

402. Synesius, Epist. 61, s. 672, ed. Hercher, Epistolographi Graeci’de Constantinoplis’ten 402 yılında ayrıldığı zaman bir depremin olduğunu bidirir.

403. Theodoret, hist. eccl. 5.34: Constantinopolis’de deprem.

407 (Nisan). Chron. Pasch, s. 570.3 vd., Bonn ed.: Constantinopolis’de şiddetli deprem.

412. Patria, in Scr. orig. Const., 2.150.5 vd., ed. Preger: Constantinopolis’de deprem.

417  (Nisan).  Chron.  Pasch.,  s.  574.7  vd.,  Bonn  ed.:  Constantinopolis’de büyük bir deprem.

423 (Nisan). Chron. Pasch., s. 580.6 vd., Bonn ed.: Birçok deprem, yer belirtilmemiş ama Constantinopolis’de olma ihtimali vardır.

437  (25  Eylül).  Theophanes  (s.  93.5-20,  ed.  De  Boor)   tarafından  5930 dünya tarihi- bu yıl MS 25 Mart 437’da başlar- II. Theodosius’un tahttaki 29.yılı  (bu  yıl  MS  1  Eylül  437  başladığı  hakkında  genel  bır  kanı  vardır.) Constantinoplis’te büyük bir depremin oldugunu gösterir. The Synaxarium eccl.  Const.,  s.  79.  18  vd.,  ed.  Delehaye  (Propylaeum  ad  Acta  SS. Novembris), 25 Eylül olarak tarih bildirir, bu yüzden bu olay MS 25   Eylül 437’ne tarihlenir. Bu afet; Cedrenus, 1.599.19 vd., Bonn ed.; Glycas s. 483.5 vd., Bonn ed.; Evagrius 1.17; Nicephorus Callistus Xanthopulos, Hist. eccl. 14.46=PG, CXLVI, 1216-1221; Constantine Manasses, vv. 2746-2753, s. 119, Bonn ed.; Georgius Monachus 2.604.16 vd., ed. De Boor; Pope Felix III, Epist, 3=PL, LIII, 909-910 C.’te geçer. Ayrıca bakınız; F. X. Bauer, Proklos von Konstantinopel (Munich, 1919), s. 50-56. Bu depremin kimi ayrıntıları yanlış olarak  bazı  kaynaklar  tarafından  447  yılında  olan  depreme  ait  olarak gösterilmiştir (aşağıya bakınız).

442. Theophanes, A.M. 5934, s. 96.12, ed. De Boor: Yer belirtilmemiş, büyük olasılıkla Constantinopolis’dir.

447. Chron. Pasch. s. 586.6, Bonn ed.; Marcellinus Comes, Chron., ad ann.: Constantinopolis’de büyük  deprem. Bu felaketin  kimi  ayrıntıları  437’deki depreme aittir.

450 (26 Ocak). Malalas, s. 363.20 Bonn ed.; Chron. Pasch. s. 589.6, Bonn ed.;    cf.    Synaxarium    eccl.    Const.    p.    425.1-17,    ed.    Delehaye: Constantinopolis’de büyük bir deprem.

467/8 civarında. Evagrius 2.14=Priscus, frag. 43, FHG 4.110: Thracia ve Hellespontus’da depremler; Constantinopolis ve Bithynia’da aşırı yağışlar.

477 (25 Eylül). Theophanes, A.M. 5970, p. 125.29 vd.,ed.De Boor=Cedrenus

1.618.16 vd., Bonn ed.:  Constantinopolis’de büyük bir deprem.

487(26  Eylül).  Chron.  Pasch.  s.  605.16,  Bonn  ed.:   Constantinopolis’de deprem.Depremin verdiği hasar “ Taurus’a kadar" yayılmıştır.

525 (4-7 Ekim). Synaxarium eccl. Const., s. 116.45, 117.1-3, ed. Delehaye; Cedrenus 1.640.10 vd., Bonn ed.: Constantinopolis’in merkezinde büyük bir deprem. Bu ve ertesi yılda ise Antiochia’da (Antakya) büyük depremler:

C. O. MUller, Antiquitates Antiochenae (Göttingen 1839), s. 15-16.

526. Zonaras 8.263.11, Bonn ed.; Glycas s. 493.18 (cf. s. 500.7), Bonn ed.: Constantinopolis’teki  büyük  deprem,  birçok  bina,  kilise,  Arcadius  ve  I. Theodosius’un  heykellerinin  yıkılmasına  neden  olmuştur.  Nicomedia  ve Nicaea’da(İznik)  hasar  olmuştur.  Antiochia’da  aynı  yılın  Mayıs  ayında büyük bir deprem olmuştur. (yukarıda ki bölüme bakınız).

532. Malalas s. 456.19-20, Bonn ed.: "heryerde" deprem.

533 (Kasım). Malalas p. 478.8, Bonn ed.; Chron. Pasch. p. 629.10, Bonn ed.: Constantinopolis’te deprem, Chronicon Paschale’a göre hasar olmamış.

542 (16 Ağustos). Theophanes, A.M. 6034, s. 222.25, ed. De Boor; Cedrenus 1.656.2, Bonn ed. Constantinopolis’de büyük bir deprem.

543 (6 Eylül). Malalas p. 482-12 Bonn ed.; Theophanes, A.M. 6036, s. 224.11 vd., ed. De  Boor.   Bütün  dünyada deprem, özellikle  Cyzicus’ta şiddetli olmuştur.

546. Theophanes, A.M. 6038, s. 225.5 vd., ed. De Boor: Constantinopolis’te deprem.

548 (Şubat). Theophanes, A.M. 6040, p. 226.4 vd., ed. De Boor; Procopius, Wars 7.29.4-5; Cedrenus 1.658.8, Bonn ed.; cf. Malalas p. 483.22, Bonn ed.: Constantinopolis’de deprem.

554 (Ağustos). Agathias 2.15, s. 95.18, Bonn ed.; Malalas p. 486.23 vd., Bonn ed.; Theophanes, A.M. 6046, s. 229.5, ed. De Boor; Cedrenus 1.674.12 vd.,  Bonn  ed.:  Constantinopolis  ve  bütün  imparatorluk  topraklarında hissedilen depremler.

555 (11 Temmuz). Theophanes, A.M. 6047, p. 229.29 vd., ed. De Boor: Yer bildirilmese de büyük olasılıkla Constantinopolis.

557 (14 Aralık). Agathias 5.3, p. 281.19 ff. (cf. 5.9, p. 295.16 ff.), Bonn ed.: Malalas p. 488.20 ff., Bonn ed.; Theophanes, A.M. 6050, s. 231.13, ed. De Boor; cf. Synaxarium eccl. Const. s. 308.29-32, ed. Delehaye; Cedrenus 1.676.20, Bonn ed.; Zonaras 3.170.13, Bonn ed.; Malalas p. 489.19 vd., Bonn ed.; Theophanes, A.M. 6051, s. 232.27 vd., ed. De Boor. Constantinopolis’te büyük  deprem  şehir  duvarlarına  ve  kiliselere  özelliklede  Hebdomon’un ötesinde  bulunanlara  zarar  vermiştir.  Bu  deprem,  7Mayıs  558’de  Hagia Sophia’nın  doğu  bölümündeki  yarı  kubbenin  belkide  ana  kubbenin  bir bölümünün yıkılmasına neden olmuştur.

About 580. Evagrius, 5.17’de Antiochia’da 577 yada 581’de (bu tarih kesin değidir,  Valesius'un  Evagrius  üzerine  yazdığı  notlarına  bakınız;,  ed.  2 [Moguntiae  1679],  pt.  2,  s.  119)  deprem  olduğunu  söyler.  Evagrius, Antiochia   ve   Constantinopolis’te   (olasılıkla   aynı   zamanda)   büyük depremlerin olduğunu bildirir.

583  (10  Mayıs).  Theophanes,  A.M.  6075,  p.  252.29  vd.,  ed.  De  Boor; Cedrenus 1.691.17 vd., Bonn ed.:  Constantinopolis’te büyük deprem.

611 (20 Nisan). Chron. Pasch. p. 702.7 vd., Bonn ed.: Constantinopolis’de büyük deprem.

740 (26 Ekim). Theophanes, A.M. 6232, p. 412.6 ff., ed. De Boor; Cedrenus

1.801.9 vd. Bonn. ed.; II Menologio de Basilio II (Turin 1907), s. 142 (Codices e Vaticanis selecti, 8) cf. PG, cxvii, 129 C-D; Synaxarium eccl. Const. s. 166.31-37, ed. Delehaye. Bu afetten Patrik Nicephorus da bahsetmiştir., Hist. synt. (Nicephori opuscula historica, s. 59.2-14, ed. De Boor).  732 tarihi De  Boor’un  1880  yılında  editörlüğünu  yapıp  yayınladığı  Nicephorus’un eserinde geçmektedir. Bu bilgi yanlıştır. Bu afet, Theophanes’in tanımladığı afetle (Theophanes 740 yılına tarihlemiştir) aynıdır. De Boor, 1883 yılında editörlüğünü   yapıp   yayınladığı   Theophanes’in   eserinde   bu   durumu farketmiştir.  Nicephorus  tarih  vermez,  fakat  bu  depremi  III.  Leo’nun ölümümün (yönetimdeki 24. yılı) anlatıldığı bölümün öncesinde anlatır. Bu, Constantinopolis ve çevresinde olmuş büyük bir depremdi. Hagia Irene ve diğer binalara zarar verdiği bildirilir. Cf. S. Der Nersessian, "Remarks on the Date of the Menologium and the Psalter Written for Basil II," Byzantion, xv (1940-41), 104.

742. Theophanes, A.M. 6234, p. 416.11 vd., ed. De Boor: depremler "heryerde."

780-797 (17 Mart). The Synaxarium eccl. Const., s. 544.27-31, ed. Delehaye, VI.Constantinus (780-797), döneminde deprem olduğu bildirilir. 17 Mart’ta olan deprem, 790 ya da 796’da olanlar ile aynı gözükmemektedir.

790 (9 Şubat). Theophanes, A.M. 6282, p. 464.25 if., ed. De Boor; Cedrenus

2.23.23 vd., Bonn ed.:  Constantinopolis’se büyük deprem.

796   (Mayıs).   Theophanes,   A.M.   6288,   s.   470.9-10,   ed.   De   Boor: Constantinopolis’de büyük deprem.

862. Theoph. Cont. 4.34, s. 196.20 vd., Bonn ed. (cf. s. 198.4); Scylitzes in Cedrenus 2.173.15 vd., Bonn ed.; cf. Nicetas Paphlagon, Vita Ignatii, in PG cv, 525 A-B. Constantinopolis’te büyük deprem. Bakınız; A. A. Vasiliev, The Russian Attack on Constantinople in 860 (Cambridge, Mass., 1946) 224-225 and J. B. Bury, A History of the Eastern Roman Empire (London, 1912), s. 198, n. 4; 445, n. 1.

866 ( 25 Mart ve 21 Nisan arasında). Symeon Magister bu depremi anlatır; (De  Michaele  et  Theodora  41,  s.  677.5  vd.,  Bonn  ed.)  25  Mart’taki Chalkoprateia’daki Beşaret                            Festival’ndaki  yemininin  sonrası  (s.  676.17 vd.), 21 Nisan’daki Bardas’ın öldürülmesi öncesi olmuştur. (s. 678.20 vd.; cf.

J. B. Bury, A History of the Eastern Roman Empire [London, 1912], 171-172. Symeon,   Deuteron’daki   kolonda  bulunan  Hagia  Anna’nın  heykelinin savrulduğunu bildirir. Georgius Hamartolus, 9 Ocak 869’ta (bkz.aşağıdaki bölüm) olan depremle, bu depremi açıklasa da her iki depremin kronolojik tarihini karıştırdığı anlaşılmaktadır. (866 yılı , V. M. Istrin edisyonunun s.12’de geçer.)

869 (Ocak). Kırk gün kırk gece süren bu deprem, aşağıda verilen birçok kaynakta  geçer.  Bu  kaynaklara  göre,   depremde  Hagia  Sophia  zarar gördü,   Sigma   Bakiresi   Kilisesi   yıkıldı.   Havariyyun   Kilisesi   tam   olarak belirtilmese de ya 866 ya 869 olan depremler ya da her iki depremde de zarar gördü. I.Basileus (867 - 886) daha sonra bu kiliseyi tamir ettirip, yapısını güçlendirmiştir. Constantine Porphyrogenitus, Vita Basilii 80, s. 323.1-5, Bonn ed.   Symeon Magister, De Basilio Maced. 5, s. 688.14 vd., Bonn ed.’da, I.Basileus( 867-886)’un yönetiminin üçüncü yılında, 9 Ocak’ta yapılan Aziz Polyeuctus Festivali’nde  bu depremin olduğunu bildirir. Bu tarih,  Patria, p.272.13 if., ed. Preger, Pazar gunkü olay ve , Aziz Polyeuctus Festivali; ve 9 Ocak  869  Pazar  günü  olarak  belirtilir.  The  Synaxarium  eccl.  Const.,  s. 380.19-23, ed. Delehaye,   9 Ocak tarihi altında “büyük deprem”i anma günü olarak  geçer ve bu depremin “Basileus’un yönetiminin başlarında” olduğu bildirilir. "Nicetas Paphlagon, Vita Ignatii, PG, cv, 549 A-B, depremi 9  Ocak  olarak  tarihler  ve  depremden  dolayı   5  Ekim  869’a  ertelenen sekizinci   synodun   açılışından   önce   deprem   olduğunu   söyler.   Leo Grammaticus, s. 254.11 vd., Bonn ed., depremi Aziz Polyeuctus Festivali günlerine tarihler, ve aynı gün  Meliteneli Theodosius tarafından da verilir.,

s. 177, ed. Tafel. Georgius Hamarolus, s. 18, ed. Istrin, depremi Aziz Polyeuctus Festivali olarak tarihlendirir, depremin 23 Kasım 867’de Photius’un aforoz edilmesinin öncesinde olduğunu belirtir. Georgius Hamarolus kronolojik bir hata yapıp, bu depremi 25 Mart ve 21 Nisan’daki depremlerin tarihleriyle (bkz. yukarıdaki kısım) karıştırmış olabilir. 866 depremini yine aynı kaynakta belirtmiştir. (s. 12, ed. Istrin).

948. Theophanes Continuatus s. 441.15 vd., Bonn ed.: Constantinopolis’de deprem.

989 (26 Ekim). Leo Diaconus, p. 175.21 vd., Bonn ed.; Scylitzes in Cedrenus

2.438.3  vd.,  Bonn   ed.;  Glycas,  p.  576.7  vd.,  Bonn  ed.;  Johannes Geometres,  PG,  cvi,  919  A;  Synaxarium  eccl.  Const.,  s.  166.38-44,  ed. Delehaye.  Bu  yıkıcı    deprem    Constantinopolis,  Nicomedia,  Thrachia, Bithynia and Laconia’yı etkiledi. Depremin etkileri Italia’da bile hissedildi. Constantinopolis’te  birçok  kilise  hasar  gördü.  Hagia  Sophia’nın  batı kubbesi çöktü. Basileus’un yürüttüğü kilisenin tamiri altı yıl sürdü.  Cedrenus, (Scylitzes)  bu depremi yanlış olarak 986 yılına tarihler. Cf. S. Der Nersessian, "Remarks on the Date of the Menologium and the Psalter Written for Basil II," Byzantion, xv (1940-41), 104-106, 110-111.

1010 (Ocak-Mart). Scylitzes in Cedrenus, 2.456.15 ff., Bonn ed.: Constantinopolis’deki deprem, Aziz Theophanos ve Kırk Aziz kiliselerinin kubbelerinin çökmesine neden oldu.

1037 (18 Aralık). Scylitzes in Cedrenus, 2.515.14-16, Bonn ed.: depremin yeri belirtilmemiş ama Constantinopolis’de olabilir.

1038 (2 Kasım). Scylitzes in Cedrenus, 2.518.6-8, Bonn ed.: depremin yeri belirtilmemiş ama Constantinopolis’de olabilir.

1041 (Şubat). Scylitzes in Cedrenus, 2.522.4-6, Bonn ed.: Constantinopolis’te ve heryerde özelliklede Smyrna’da hissedilen depremler.

1042 (Haziran). Scylitzes in Cedrenus, 2.532.21-22, Bonn ed.: depremin yeri belirtilmemiş ama Constantinopolis’de olabilir.

1064 (Eylül). Scylitzes Continuatus, p. 657.7 ff., Bonn ed.; Glycas, s. 605.14 vd.,  Bonn  ed.:  Constantinopolis’in  batı  bölümünde  hissedilen  deprem, ayrıca   bu   deprem   şehrin   banliyolarında,   Cyzicus   ve   Nicaea’da hissedilmiştir.

1081. Glycas, p. 620.15 vd., Bonn ed.: depremin yeri belirtilmemiş ama Constantinopolis’de olabilir.

1202. Nicetas Choniates, De Alexio 3.6, s. 703.10 vd., Bonn ed.: Constantinopolis’de sarsıntılar.

1296. Pachymeres, De Andron. Pal. 3.15, 2.234.1 vd., Bonn ed.; Nicephorus Gregoras 6.9, 1.202.7 vd., Bonn ed.  Constantinopolis’de deprem, doğuda Persia’ya kadar hissedilmiştir. Aziz Theophanos kilisesi zarar gördü. Kilisenin önünde duran Mikhail heykeli de bu depremden zarar gördü.

1323. Phrantzes 1.5, p. 32.10 if., Bonn ed.: Constantinopolis’deki deprem adı bidirilmeyen binalara, kiliselere, anıtlara büyük zarar verdi.

1331. Nicephorus Gregoras 9.14, 1.460.9 vd., Bonn ed.: Constantinoplis’de deprem.

1346.   Nicephorus   Gregoras   2.694.13   ff.,   2.749.10   vd.,   Bonn   ed.; Cantacuzenus 3.29.18 vd., Bonn ed.;   P. Charanis, "Les Brachea Chronika comme source historique," Byzantion, xiii (1938), 345-346’de Marcianus 408 içinde kısa tarih.  Bir seneye yakın süren depremler Hagia Sophia’nın doğu kemerinin ve kubbesinin bir bölümünün yıkılmasına neden oldu.

1354 (2 Mart). Deprem Kallipolis’in(Gelibolu) duvarlarına ve Tharacia’daki birçok  yere,  ayrıca     Constantinopolis’in  duvarlarına  zarar  verdi.:  F. Babinger, Beitrage zur Frühgeschichte der Türkenherrschaft in Rumelien, 14-15. Jahrhundert (Brünn, 1944), s. 41.

1454. Phrantzes 4.8, p. 379.3 vd., Bonn ed., bu yılın bahar ayında on sekiz gün süren, normal dışı sıcaklarında beraberinde getirdiği  “hafif depremler" olduğunu söyler. Bu bölüm, Constantinopolis’de bir depremin olduğunu belirtir.